20. Strategia Rozwoju Szczecina

Nadrzędnym dokumentem, który całościowo programuje rozwój miasta we wszystkich sferach jego funkcjonowania i w długiej perspektywie (do 2015 roku) jest Strategia Rozwoju Szczecina przyjęta Uchwałą nr I/N/1155/02 Rady Miasta Szczecina z dnia 6 maja 2002 r. Strategia przedstawia misję Miasta oraz wyznacza cele (strategiczne, kierunkowe
i szczegółowe, w tym priorytety), identyfikuje narzędzia realizacji w postaci polityk branżowych obejmujących poszczególne obszary aktywności Miasta oraz − w ramach każdej z polityk − programy i projekty realizacyjne. Pełny tekst dokumentu Strategii, w tym treść wszystkich zatwierdzonych przez Radę Miasta polityk branżowych, dostępny jest pod adresem internetowym www.szczecin.pl/Strategia.

20.1. Misja i cele

Strategia była przygotowywana metodą społeczno-ekspercką z szerokim udziałem przedstawicieli różnych środowisk. Wszyscy mieszkańcy Szczecina mieli możliwość wypowiedzenia się na temat misji oraz celów formułowanych w roboczych projektach dokumentu.
Deklaracja misji brzmi: „Szczecin ośrodkiem integracji europejskiej, ponadregionalnym centrum południowego Bałtyku – wspólnotą mieszkańców wykorzystującą do zrównoważonego rozwoju tradycję historyczną, walory środowiska przyrodniczego oraz swoje nadodrzańskie położenie”. Urzeczywistnieniu misji Szczecina do 2015 roku służy realizacja celów strategicznych określających stany uznane przez społeczność lokalną za pożądane. Na podstawie konsultacji społecznych określono w Strategii Rozwoju Szczecina 5 celów strategicznych (Tabela 20.1.). W ramach celów strategicznych wyznaczono 16 składających się na nie celów kierunkowych, które konkretyzują wizje sformułowane dla poszczególnych sfer rozwoju Szczecina w kontekście zidentyfikowanych silnych i słabych stron Miasta oraz szans i zagrożeń wynikających z otoczenia. Cele kierunkowe z kolei zostały rozpisane na 59 celów szczegółowych ukazujących konkretne efekty, które Miasto chce osiągnąć w okresie objętym planowaniem strategicznym. Wśród celów szczegółowych wskazano 15 priorytetów rozwoju Szczecina. Priorytety te są wypadkową oczekiwań mieszkańców i konieczności wyboru, wynikającej z ograniczonych dostępnych środków finansowych.
 

20.2. Polityki branżowe i programy realizacyjne

W dokumencie Strategii Rozwoju Szczecina zidentyfikowano 20 obszarów tematycznych − polityk branżowych (obejmujących poszczególne sfery funkcjonowania miasta), określając dla każdej z nich założenia (zasady i kierunki działań) jako przyszłe wytyczne do formułowania pełnych wersji dokumentów. Dotychczas (wg stanu na koniec 2007 roku) na podstawie zawartych w Strategii założeń zostały opracowane i uchwalone następujące polityki:

• Polityka mieszkaniowa¹,
• Polityka współpracy międzynarodowej²,
• Plan gospodarki odpadami³ oraz Program Ochrony Środowiska⁴ − kierunkowe zapisy wymienionych dokumentów łącznie tworzą Miejską politykę ochrony środowiska,
• Polityka utrzymania i rozwoju terenów zielonych⁵,
• Polityka wspierania rozwoju gospodarczego⁶,
• Polityka wspierania rozwoju kultury i ochrony dziedzictwa kulturowego⁷,
• Polityka wspierania rozwoju nauki i szkolnictwa wyższego⁸,
• Polityka rozwoju społeczeństwa obywatelskiego⁹,
• Polityka poprawy bezpieczeństwa i porządku publicznego w mieście¹⁰,
• Polityka zarządzania strukturami samorządowymi¹¹,
• Polityka zdrowotna miasta Szczecina¹²,
• Polityka edukacyjna miasta Szczecina¹³,
• Polityka transportowa¹⁴,
• Polityka kultury fizycznej¹⁵,
• Polityka socjalna¹⁶,
• Polityka przestrzenna miasta¹⁷,
• Polityka promocji Szczecina¹⁸,
• Polityka wspierania rozwoju turystyki¹⁹.

Równolegle trwają prace nad przygotowaniem projektów programów realizacyjnych wskazanych w uchwalonych politykach. Jest to etap szczegółowego planowania rozwoju poprzez tworzenie programów, wchodzących w ich skład projektów (z ewentualnym dalszym podziałem na zadania i działania), określanie ich harmonogramu rzeczowo-finansowego, wskazanie możliwych źródeł finansowania.
 

20.3. Zarządzanie realizacją Strategii Rozwoju Szczecina

20.3.1. PODMIOTY ZARZĄDZAJĄCE REALIZACJĄ STRATEGII

Nad realizacją Strategii Rozwoju Szczecina czuwa Rada Miasta. Radni m.in. podejmują uchwały w sprawie zmian Strategii, przyjęcia i zmian poszczególnych polityk branżowych i programów realizacyjnych. Za wykonanie uchwał Rady Miasta – poszczególnych polityk oraz programów – odpowiedzialny jest Prezydent Miasta. Zawarta w Strategii procedura przewiduje również powołanie podmiotów, które mają wspomagać proces wdrażania Strategii: Zespołu Wdrażającego Strategię²⁰, a także Komitetu Sterujący Strategii.

20.3.2. MONITOROWANIE REALIZACJI STRATEGII

Zapisy zawarte w Strategii Rozwoju Szczecina przewidują objęcie monitoringiem i ewaluacją postępów w realizacji Strategii na dwóch poziomach: programów realizacyjnych i celów szczegółowych. Wskaźniki dla poszczególnych programów realizacyjnych są sukcesywnie opracowywane i uchwalane łącznie z programami. Natomiast ewaluacji celów szczegółowych (na podstawie opracowanego wcześniej zestawu wskaźników) oraz celów kierunkowych i strategicznych wg stanu na koniec 2004 roku wraz ze sformułowaniem wniosków dokonała zewnętrzna firma ekspercka. Realizacja Strategii Rozwoju Szczecina tak według celów kierunkowych, jak i strategicznych oceniona została pozytywnie. Szczegółową ocenę celów strategicznych i kierunkowych przedstawia Tabela 20.1.

Celem monitoringu była nie tylko ocena, ale także rekomendacje co do ewentualnej korekty Strategii Rozwoju Szczecina w zakresie treści i układu wyznaczonych celów. Zgodnie z zapisami w samym dokumencie Strategii „ewentualne zmiany dotyczące celów szczegółowych i wybranych spośród nich priorytetów mogą być wprowadzone po każdorazowej ich okresowej ewaluacji, a celów kierunkowych, celów strategicznych i misji – nie częściej nic co drugą kadencję, rozpoczynając od kadencji 2006 – 2010”. Obok rekomendacji ekspertów i innych wniosków zawartych w przeprowadzonej w 2005 roku ocenie celów, w trakcie procesu wdrażania pojawiło się wiele przesłanek dla przebudowy dokumentu Strategii wynikających przede wszystkim ze zmiany uwarunkowań społeczno-gospodarczych, prawnych i politycznych, a także oczekiwań mieszkańców w stosunku do lat 2000 – 2002, które legły wówczas u podstaw do sformułowania misji i celów rozwoju Miasta. W ciągu ostatnich dwóch lat przygotowano szereg opracowań, w których szczegółowej ocenie poddano m.in. sytuację społeczno-gospodarczą miasta. Rozpoczęto prace nad długoletnią strategią marki Szczecin. Wnioski płynące z tych opracowań, jak również efekty prac związanych z poszukiwaniem kluczowych elementów tożsamości marki Szczecina w sposób jednoznaczny wskazują na konieczność przemodelowania dokumentu Strategii. Wychodząc naprzeciw tej potrzebie, na posiedzeniu w dniu 28 stycznia 2008 roku Rada Miasta Szczecin podjęła uchwałę Nr XVIII/468/08 w sprawie aktualizacji Strategii Rozwoju Szczecina inicjując tym samym proces dostosowania dokumentu do zmieniających się zewnętrznych i wewnętrznych uwarunkowań oraz potrzeb mieszkańców, a także otwierając drogę dla zmian ukierunkowanych na usprawnienie procesu przygotowywania i wdrażania programów i projektów realizacyjnych zidentyfikowanych w politykach branżowych, a w efekcie wypracowanie dokumentu programowego na miarę obecnych potrzeb i aspiracji Miasta.

Źródła informacji

1. Ocena realizacji celów strategicznych i kierunkowych Strategii Rozwoju Szczecina, Instytut Analiz, Diagnoz i Prognoz Gospodarczych w Szczecinie, Szczecin 2005,
2. Strategia Rozwoju Szczecina Załącznik do Uchwały Nr I/N/1155/02 Rady Miasta Szczecina z dnia 6 maja 2002 r.