19. Marketing Miasta

19.1. Miasto jako przedmiot i podmiot działań marketingowych

Działania marketingowe Miasta przybierają różne formy. Różny jest również zakres tych działań. W latach 2006 – 2007 stosowano zarówno zewnętrzną jak i wewnętrzną promocję Szczecina. Wykorzystuje się przy tym wszystkie dostępne narzędzia komunikacji marketingowej, od bezpośredniej prezentacji ofert inwestycyjnych Szczecina podczas imprez wystawienniczych, organizowanie własnych imprez biznesowych umożliwiających bezpośrednie kontakty przedstawicielom szczecińskiego środowiska gospodarczego z potencjalnymi inwestorami, aż po działania, których celem jest stworzenie silnego lobbingu na rzecz Miasta w polskich i zagranicznych środowiskach biznesowych. Promocja Miasta realizowana jest również poprzez publikacje oraz artykuły promocyjne i reklamy w prasie, radiu i telewizji.
Szczecin w swojej wielofunkcyjności poszukuje sposobu zaspokojenia potrzeb swoich „klientów“ – mieszkańców, turystów i inwestorów. Dużo uwagi poświęca się skierowanej do mieszkańców miasta promocji wewnętrznej, której celem jest wzmacnianie więzi społecznych i utrwalanie poczucia przywiązania i zadowolenia z miejsca życia.
Miasto prowadzi aktywność marketingową w oparciu o rzeczowe dane, które pozwalają określić położenie „rynkowe” miasta wobec innych miast, m.in. pod względem atrakcyjności inwestycyjnej, turystycznej, komunikacyjnej itp. Jednym ze sposobów uzyskiwania takich danych jest przeprowadzanie benchmarkingu i dokonywanie analiz porównawczych wobec innych miast – konkurentów.
Celami benchmarkingu miasta jest między innymi: zidentyfikowanie pozycji miasta względem innych podmiotów w regionie (miast, gmin, powiatów), ułatwianie definiowania celów dla władz i prowadzenie działań marketingowych w oparciu o fakty.
Benchmarking to także doskonałe narzędzie analiz porównawczych. Zadowolenie mieszkańców z poziomu ich życia, kierunków rozwoju miasta, w którym mieszkają, priorytetów jakimi kierują się władze miasta przy wyborze inwestycji, stanowią kluczowy czynnik pozwalający na jego rozwój. Zadowolenie mieszkańców i właściwe podejście do pozyskiwania nowych inwestorów dają duże szanse na rozkwit miasta, co może zaskutkować między innymi imigracją zarówno kadry naukowej, jak i wysoko wykwalifikowanych pracowników średniego i wyższego szczebla przedsiębiorstw.
Działania marketingowe nie ograniczają się tylko do działań Miasta. Duże znaczenie mają działania innych podmiotów, których charakter, ranga i zasięg stwarzają możliwości kreowania pożądanego wizerunku miasta.
Nadrzędnym celem miejskich specjalistów od marketingu jest wykreowanie marki Szczecina jako europejskiego miasta, przyjaznego i opiekuńczego w opinii mieszkańców, atrakcyjnego gospodarczo w oczach inwestorów i otwartego na turystów.
Efekty tych działań prezentują wyniki badań przeprowadzonych przez Wydział Zarządzania i Ekonomiki Usług Uniwersytetu Szczecińskiego, których celem było zdefiniowanie najważniejszych czynników wpływających na konkurencyjność Szczecina na rynku. Badaniami objęto trzy grupy osób: mieszkańców, turystów, inwestorów (w tym inwestorów zagranicznych). Przeprowadzone badania sondażowe wykazały, że ok. 78% przedsiębiorców polskich i niemieckich uważa, że Szczecin ma szansę stać się miejscem atrakcyjnym do inwestowania. Jako największe miasto w regionie jest przede wszystkim dużym rynkiem zbytu, położonym bardzo korzystnie względem Niemiec, blisko Berlina i sieci dróg.
Szczecin z racji swojego położenia pełni rolę polskiego okna na świat. Głównym atutem Szczecina jest atrakcyjne (handlowo i turystycznie) położenie nad Odrą, blisko morza, w sąsiedztwie Niemiec i krajów Skandynawskich. Miasto jest i będzie coraz lepiej połączone z Niemcami zarówno siecią autostrad, jak i szybkiej kolei. Stanowi naturalną stolicę regionu, który płynnie przekracza (coraz mniej wyraźną) granicę między Polską a Niemcami. Zajęcie mocnej pozycji zrównoważy potęgę Berlina i wzmocni pozycję Szczecina w Polsce.
Miasto podjęło wspólne działania z gminami ościennymi w ramach Samorządowego Stowarzyszenia Współpracy Regionalnej nastawionego na tworzenie szczecińskiego obszaru metropolitarnego i w tym celu realizowanie wspólnej polityki promocji, określanie wspólnych obszarów rozwoju czy planowanie infrastruktury transportowej i turystycznej.
Szczecin to miasto stworzone, by w nim żyć. Posiada niewątpliwy potencjał łączenia w sobie dynamiki i kreatywności metropolii oraz przestrzeń i spokój miejsca przyjaznego ludziom i naturze. Organizacja przestrzeni miejskiej – duża liczba zieleni, parków, oddech, który daje miasto, jest w skali Polski nie do przecenienia. Położony na styku państw i węzłów komunikacyjnych, dzięki napływowej historii mieszkańców Szczecin rysuje się jako miasto otwarte dla ludzi.
Przystąpienie Polski do UE usytuowało Szczecin w nowej pozycji na geopolitycznej mapie powiązań międzynarodowych. Wzrosła rola miasta jako ważnego ośrodka obszarów współpracy bałtyckiej i pogranicza polsko-niemieckiego. Szczecin uczestniczy w wielu ważnych wydarzeniach i projektach międzynarodowych.
 

19.2. Marka Szczecina

Od kilku lat polskie miasta przywiązują coraz większą wagę do promocji, co widać po ilości pojawiających się haseł i kampanii ogólnopolskich. Marka zyskała na statusie w połowie lat 80. dzięki marketingowi i dobudowaniu do logo określonej ideologii, a co za tym idzie wizerunku. W XXI wieku marka jest w realiach Unii Europejskiej niezbędnym elementem rozwoju i promocji miasta stając się ikoną współczesnego świata. Natomiast promocja miasta w zauważalny sposób przyczynia się do pomyślności jego mieszkańców. Marka może być rozumiana wąsko bądź szeroko – zaczynając od znaku graficznego i na unikalnej atmosferze miasta kończąc. Logo miasta musi zostać wyprowadzone z realnie istniejących „znaków szczególnych” miasta. Branding natomiast powinien je jedynie, umiejętnie i z wdziękiem, podkreślać oraz eksponować kreując prawdziwą i autentyczną osobowość miasta.

Szczecin w 2007 roku rozpoczął pracę nad marką miasta. Wyłoniona w przetargu firma miała za zadanie opracować spójną koncepcję wizerunkową Szczecina, określić strategię marki miasta oraz opracować katalog marki. W ten sposób miasto chciało zaakcentować swoje indywidualne i niepowtarzalne cechy, usystematyzować zasady prezentacji i komunikowania, a także zaprojektować system identyfikacji wizualnej. Efektem prac nad strategią marki ma być w przyszłości spójny i jednolity wizerunek Szczecina.
Firma BNA (wykonawca projektu) dokonała analizy obecnego wizerunku Szczecina i opracowała raport otwarcia, przeprowadziła badania pożądanego wizerunku marki miasta, określiła kluczowe elementy tożsamości marki, jej misję i wizję, a także opracowała katalog systemu jednolitej identyfikacji wizualnej i przygotowała projekty kierunkowe dla systemu identyfikacji miejskiej. Strategii towarzyszyć mają programy wdrożeniowe dla trzech perspektyw czasowych: krótkookresowej (2008 – 2009), długookresowej (2008 – 2015) i po roku 2015.
Warunkiem stworzenia efektywnej marki jest właściwe uchwycenie tożsamości miasta. Marka nie może być oderwana od potencjału miasta, odczuć i oczekiwań jego mieszkańców. Istotne jest również zrozumienie oczekiwań turystów i inwestorów oraz wyróżnienie Szczecina na tle innych miast Polski, dlatego przy opracowaniu długoterminowej strategii zarządzania marką naszego miasta tak ważne są prace analityczne, specjalistyczne badania i konsultacje.
Zapytano szczecinian oraz mieszkańców innych dużych miast Polski, cudzoziemców, studentów, którzy wyjechali ze Szczecina na studia do Warszawy, władze Miasta, przedstawicieli świata nauki, kultury i biznesu a także dziennikarzy co sądzą o naszym mieście, a co najważniejsze w jaki sposób o nim myślą:

• Zdecydowanie zadowolonych z życia w Szczecinie jest tylko 25% mieszkańców, 53% jest „raczej zadowolonych”. Szczecinian cechuje spory krytycyzm względem miasta połączony z wysokimi oczekiwaniami. Szczecinianie są dumni z walorów krajobrazowych i unikalnych zabytków.
• Polakom (badania ilościowe w miastach powyżej 100 tys. mieszkańców) Szczecin kojarzy się z morzem (24%) i portem (23%). Zdania na temat wielkości miasta i jego rozwoju były podzielone: część respondentów zaliczyła Szczecin do grupy dużych miast i dynamicznie rozwijających się, pozostali do grupy średnich i słabo rozwijających się.
• 87% ankietowanych turystów stwierdziło, że Szczecin im się podoba, 95% osób wyraziło chęć ponownego odwiedzenia miasta, a 93% rekomendowałoby przyjazd do Szczecina innym osobom.
• Podczas badań zachowań i opinii cudzoziemców udało się wyróżnić dwa modele odwiedzania Szczecina: niemiecki i skandynawski. 88% Niemców głównie w przedziale wiekowym 36 – 55 lat z wykształceniem zawodowym przyjeżdża do Szczecina na zakupy i tylko na jeden dzień (82%). Skandynawowie natomiast podróżując promem (55%) odwiedzają Szczecin raczej w calach turystycznych (75%), spędzając w mieście kilka dni (60%), a czasem tydzień (18%). Pozytywnym akcentem jest fakt, że aż 87% ankietowanych stwierdziło, że Szczecin im się podoba. 95% osób wyraziło chęć ponownego odwiedzenia miasta, a 93% rekomendowałby przyjazd do Szczecina innym osobom. Tylko 1% pytanych obcokrajowców odpowiedziało, że Szczecin zdecydowanie im się nie podoba.

Okazało się, że nie ma negatywnych stereotypów o Szczecinie, nie ma więc barier do budowania jego marki.
Głównym efektem prac nad marką Szczecina jest:

• zrozumienie możliwości marki Szczecin (kondycja marki Szczecin),
• znalezienie pomysłu na jej rozwój (opracowanie wizji marki),
• wytyczenie własnej ścieżki popularyzacji miasta (pozycjonowanie marki),
• zobrazowanie unikatowego zestawu elementów graficznych marki, które pozwolą bezbłędnie rozpoznawać Szczecin w morzu innych miast (system identyfikacji wizualnej miasta),
• przygotowanie praktycznych wskazówek jak prawidłowo nawigować marką Szczecin.

Firma opracowująca strategię marki Szczecina działała zgodnie z określonym harmonogramem prac:

• Etap I : Faza analityczna. Pod koniec października 2007 r. został opracowany Raport Otwarcia, który stał się punktem wyjścia dla przygotowania marki Szczecina.
• Etap II: Opracowanie Dokumentu „Długoterminowa strategia zarządzania marką Szczecin” (DSZMS) i Minimanuala marki Szczecin.
• Etap III: Opracowanie suplementu do dokumentu DSZMS.
• Etap IV: Opracowanie Księgi Identyfikacji.

Opracowanie, a przede wszystkim konsekwentna realizacja strategii zarządzania marką Szczecin wraz ze spójnym systemem identyfikacji wizualnej zaowocuje profesjonalizacją marketingu Szczecina, a tym samym zwiększy konkurencyjność miasta w wielu obszarach jego aktywności.
 

19.3. Formy i zakres promocji

Dobrą formą promocji samorządu jest reklama medialna oraz wykorzystanie bilboardów do informowania o atrakcyjnych wydarzeniach w mieście, takich jak np. festiwale, koncerty, imprezy masowe i z takiej formy promocji, podobnie jak inne miasta, korzysta Szczecin.
Miasto realizowało zadania promocyjne przy użyciu całej palety narzędzi i metod marketingu terytorialnego takich jak: internet, outdoor, plakaty, ulotki, foldery o mieście, informatory gospodarcze dla przedsiębiorców, katalogi ofert, promocja wydawnicza (reklama prasowa), promocja telewizyjna, prezentacje multimedialne, udział w targach, public relations i publicity – przekazywanie lokalnym mediom możliwie pełnych i systematycznych informacji o planowanych wydarzeniach, organizacja konferencji prasowych, briefingów, indywidualnych spotkań i wywiadów, przyznawanie patronatów Prezydenta Miasta tym przedsięwzięciom, których charakter, ranga i zasięg stwarzały możliwość kreowania pożądanego wizerunku Szczecina, wspieranie finansowe lub organizacyjne imprez i konferencji, wykorzystanie internetu w promocji jako jednego z najważniejszych źródeł informacji na temat aktualnych imprez artystycznych, promocja Szczecina poprzez partnerską współpracę z innymi miastami oraz umacnianie roli Szczecina w strukturach Euroregionu Pomerania, Związku Miast Bałtyckich oraz Związku Nowej Hanzy.

W przeprowadzonym przez wydawnictwo Rzeczpospolita Rankingu Samorządów 2007, Szczecin znalazł się na 5. miejscu pod względem wydatków na promocję miasta w 2006 r. (4,4 mln zł), wyprzedzając m.in. Kraków (7 miejsce – 3,6 mln zł)) i Poznań (13 miejsce – 2,1 mln zł).

Głównymi partnerami Szczecina w działaniach promocyjnych są:

• Google Earth – Szczecin jako pierwszy w Polsce współpracuje z Google przy tworzeniu trójwymiarowej mapy miasta. Szczecin dołączył do takich miast jak Nowy Jork, Amsterdam czy Londyn, które stworzyły swoje trójwymiarowe mapy, po których można odbyć wirtualny spacer. Wizualizację Szczecina w 3D można zobaczyć w serwisie Google Earth (www.earth.google.com).
  Szczecin wspólnie z Google, firmą Vobis (partner technologiczny przy projekcie) oraz Politechniką Szczecińską (partnerem naukowym konkursu) ogłosił konkurs „Pokażmy Szczecin Światu – Create Szczecin online”. W czasie trwania konkursu nadesłano około 100 prac internautów. Autorzy przygotowali wizualizację znanych obiektów Szczecina, m.in. Zamku Książąt Pomorskich, Katedry św. Jakuba, Wałów Chrobrego i Bramy Portowej. Specjalna komisja konkursowa przyznała nagrody w dwóch kategoriach: budynki i inne modele oraz zespół budynków. Podczas uroczystej gali z udziałem Prezydenta Miasta Szczecin wręczono nagrody laureatom zwycięskich prac. Najlepsze prace zostaną zarekomendowane do opublikowania w bazie budynków Google Earth.
• Bosman – główny partner corocznej imprezy Dni Morza. W 2007 r. był też partnerem Miasta podczas The Tall Ship’s Races.
• Play – Szczecin współpracował z firmą Play przy następujących wydarzeniach promocyjno-artystycznych:
  • „Lomościana": olbrzymie wakacyjne zdjęcie szczecinian. Na ścianie o powierzchni 32,5 x 2,5 metrów udało się zgromadzić ponad 10 000 fotografii amatorskich i profesjonalnych. „Lomościana” została zbudowana w centralnym punkcie miasta na pl. Colleoniego. Po wakacjach została przeniesiona pod Urząd Miasta.
  • „Kolorowe ścieżki”: malowane obrazy na chodniku stworzą szlak wędrówki po mieście.
  • „Festiwal filmów komórkowych”: Miasto Szczecin zorganizowało konkurs na najciekawszy krótki film o Szczecinie nakręcony telefonem komórkowym.
• Stowarzyszenie Orkiestra Jazzowa – główny organizator międzynarodowego Festiwalu Zmagań Jazzowych. Miasto współpracuje ze Stowarzyszeniem przy organizacji cyklu koncertów jazzowych Szczecin Music Fest, gdzie muzyka świata i jazz prezentowane są na najwyższym światowym poziomie. W ramach Szczecin Music Fest dotychczas wystąpili między innymi: Al Di Meola, Cesaria Evora, Jan Garbarek, Richard Bona, Bajofondo Tango Club i inni.
• OFFicyna – szczecińskie stowarzyszenie, z którym Miasto współpracowało przy projekcie „Lomościana”.
• Uniwersytet Szczeciński, Szkoła Mistrzostwa Sportowego – wspólna kampania w projekcie „Miasto Mistrzów Świata”. Kampania adresowana do mieszkańców Szczecina oraz turystów odwiedzających miasto ma na celu nie tylko promocję szczecińskiego sportu, ale przede wszystkim zwrócenie uwagi, że warto żyć aktywnie i dbać o kondycję fizyczną.
• Echo Szczecina – współpraca przy przekazywaniu informacji ze Szczecina i regionu. Echo prezentuje m.in. aktualne wydarzenia kulturalne i rozrywkowe w tym. repertuar kin, teatrów, koncerty, imprezy klubowe. Oprócz wydarzeń ze świata kultury znajdują się tam informacje na temat lokali gastronomicznych, urzędów, uczelni wyższych a także rozkłady jazdy komunikacji miejskiej i PKP. Informacje te prezentowane są również na stronie internetowej: echo.szczecin.pl.

W 2007 r. rozpoczęto budowanie tożsamości wewnętrznej miasta. Poprzez projekty i kampanie starano się pokazywać, że Szczecin jest wyjątkowy. Oprócz wymienionych wyżej akcji, stworzono też nowy portal miasta, przeprowadzono kampanię promocyjną „Głosuj na naszych” oraz projekt „Szczecin Inspiruje”:

• Nowy portal miasta – zmiana założeń dla strony internetowej miasta, od 2007 roku portal www.szczecin.pl jest portalem promocyjnym i portalem miasta a nie tylko Urzędu Miasta.
• „Głosuj na naszych” – kampania promocyjna zachęcająca mieszkańców do głosowania na wybitnych szczecinian, którzy uczestniczą w ogólnopolskich konkursach i plebiscytach np. Nasi w Opolu (Big Fat Mama) czy plebiscyt na najpopularniejszych sportowców organizowany przez Przegląd Sportowy
• „Szczecin Inspiruje” – to projekt promujący miasto Szczecin poprzez wydarzenia artystyczno-kulturalne. Miasto Szczecin słynie z jazzu, teatru, rozrywki. Klasyczne koncerty w Ogrodzie Różanym, Festiwal Zmagania Jazzowe czy Festiwal Sztuk Wizualnych „Inspiracje” potwierdzają, że Szczecin jest dla wielu artystów doskonałą sceną i scenografią. „Szczecin Inspiruje” nie jest w swojej idei kolejną imprezą czy festiwalem. Jest to wspólna sygnatura działań promujących istniejące już wydarzenia artystyczne Szczecina, przy pozostawieniu całkowitej autonomii organizatorom w ich realizacji. „Szczecin Inspiruje” w dyskretny sposób stymuluje i rozwija te inicjatywy, ale przede wszystkim kreuje ich wspólny, szczeciński wizerunek. Projekt jednocześnie wspiera promocję miasta Szczecin, poprzez wspólny front w zakresie promocji oraz wydarzenia artystyczno-kulturalne.

W latach 2006 – 2007 Miasto organizowało lub współorganizowało szereg imprez i wydarzeń promocyjnych.
Najważniejszymi z nich były:

• The Tall Ships’ Races – tej prestiżowej imprezie został poświęcony oddzielny podrozdział niniejszego Raportu.
• Pekao Open – trwający 9 dni turniej odbywa się każdego roku we wrześniu. Organizowany od 1993 roku, najpierw jako cykl satelitarny a od 1996 roku jako challenger. Turniej jest licencjonowaną imprezą Międzynarodowej Organizacji Tenisowej ATP.
• Szczecin Open Golf Binowo – wydarzenie sportowe o zasięgu krajowym i zagranicznym. Impreza skierowana jest do określonego grona sympatyków golfa (przede wszystkim menadżerów firm, polityków oraz artystów. Do Szczecina przybywa się co roku około 20 reprezentantów różnych krajów.
• Koncerty w Ogrodzie Różanym – cykl wakacyjnych koncertów muzyki klasycznej w szczecińskim Ogrodzie Różanym (Różance).
• LOMO – konkurs fotograficzny.
• „Kolorowe ścieżki”.
• „Szczecin Miasto Mistrzów Świata”.
• Pedros Cup – międzynarodowy mityng lekkoatletyczny.
• Dni Morza – organizowane każdego roku, najczęściej w czerwcu. Podczas imprezy odbywają się spotkania z ludźmi morza, żeglarzami, żaglowcami i morską tradycją. Po obu stronach Odry odbywają się koncerty, gry i zabawy, przedstawienia o charakterze morskim, a także pokaz sztucznych ogni. Tradycją stał się Korowód Morski i Zlot Oldtimerów.
• ITB Berlin – międzynarodowe targi turystyki to impreza o charakterze promocyjno-handlowym. Wśród wystawców są międzynarodowe związki turystyczne, krajowe i regionalne organizacje turystyczne, biura podróży, inni organizatorzy turystyki, firmy zajmujące się przewozami turystycznymi, firmy hotelarskie, firmy ubezpieczeniowe, wydawnictwa czy też firmy zajmujące się informacją turystyczną.
• Targi Wiatr i Woda – największa i najstarsza w Polsce impreza wystawiennicza branży sportów wodnych i rekreacji. Targi odbywają się od 1990 roku. Od dwóch lat mają swoją sierpniową, nadmorską edycję na wodzie. Targi Wiatr i Woda są miejscem spotkań branży i sympatyków żeglarstwa, jachtingu motorowego, kajakarstwa oraz nurkowania z całej Polski. Z roku na rok impreza budzi coraz większe zainteresowanie publiczności i wystawców z zagranicy.
• Dni Województwa – są okazją do promocji walorów krajobrazowych, turystycznych oraz potencjału gospodarczego i kulturalnego województwa zachodniopomorskiego i jego stolicy – Szczecina. Co roku impreza odbywa się w innym mieście. W 2007 roku Zachodniopomorskie i Szczecin gościł w Poznaniu.
• Flis Odrzański – przedsięwzięcie już od 13 lat organizowane na rzece Odrze. Jest to projekt, który ma na celu tworzenie w powiązaniu z rzeką Odrą paneuropejskiego korytarza transportowego oraz ożywienie turystyczne regionów nadodrzańskich. Każdego roku uczestnicy pokonują trasę od Brzegu do Szczecina (ponad 540 km) zawijając do kilkunastu portów, w tym także niemieckich.
• British Day – projekt, który ma na celu nauczanie języka angielskiego, ale także przybliżenie kultury anglosaskiej. Podczas imprezy swoją ofertę przedstawiają szczecińskie szkoły językowe oraz szkoły o profilu angielskim. Dodatkowo mieszkańcom oferowane są konkursy, przedstawienia i prelekcje filmowe.
• Zachodniopomorskie Noble – pomysłodawcą nagrody jest prof. Jan Lubiński. Kapituła złożona z członków Zachodniopomorskiego Klubu Liderów Nauki, na którego czele stoi światowej sławy astronom prof. Aleksander Wolszczan, co roku przyznaje nagrody najlepszym naukowcom w regionie.
• Szczecin Świętuje 5 lipca – święto miasta upamiętniające rocznicę przekazania władzy w Szczecinie polskiej administracji.
• 10. rocznica pobytu Papieża Jana Pawła II w Szczecinie – uroczystości upamiętniające pobyt Papieża Jana Pawła II w Szczecinie.
• Impreza finałowa Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy.
• Miejski Sylwester.
   

19.4. The Tall Ships’ Races 2007

The Tall Ships’ Races, organizowane przez Sail Training Association (STA) a od 2003 r. przez Sail Training International (STI) to zlot żaglowców przeżywających dzisiaj swój renesans i wielkie święto żeglarzy. Regaty od 1956 r. rozgrywane są na Bałtyku, Morzu Północnym, Morzu Śródziemnym i Atlantyku. Dla żeglarzy biorących udział w regatach otwierają się portowe miasta, a sportowe zmagania, marynarskie gry, zabawy oraz biesiady wciągają mieszkańców i turystów, którzy specjalnie przyjeżdżają na zloty aby poczuć „wiatr w żaglach”.
Finał tej prestiżowej imprezy w dniach 4–7 sierpnia 2007 r. odbył się w Szczecinie, gdzie 95 największych i najpiękniejszych żaglowców świata oraz setki mniejszych jednostek zacumowały przy Wałach Chrobrego otwierając swoje pokłady dla gości.
Organizacją Finału The Tall Ships’ Races 2007 w Szczecinie zajmowało się Biuro ds. Organizacji Regat oraz powołany przez Prezydenta Zespół Pełnomocnika ds. Organizacji Regat. Załogi żaglowców obsługiwało ponad 100 oficerów łącznikowych (wolontariuszy). W rejonie zlotu służbę pełniło 105 strażników miejskich, 600 ochroniarzy i ponad 1000 policjantów.
Podczas Zlotu Żaglowców mieszkańcy Szczecina oraz turyści mieli do dyspozycji wiele atrakcji, m.in:

• wystawa „Obraz Szczecina oczami szczecińskich architektów i fotografików”,
• wernisaż „Open Sea – Otwarte Morze” – wystawa malarstwa współczesnego,
• przegląd Filmów Morskich w kinie Pionier,
• liczne występy artystyczne i koncerty (w tym Hity na Czasie),
• parada załóg,
• jarmarki rozmaitości: „Na kupieckim szlaku”, „Smaki świata”,
• jarmark morski w ramach „Wyspy Piratów”,
• międzynarodowe miasteczko – „Szczecin i Przyjaciele”,
• targi „Expo-Nautica”,
• międzynarodowa konferencja poświęcona twórczości Hermana Melville’a i Josepha Conrada,
• liczne gry i zabawy dla dzieci, w tym wesołe miasteczko,
• pokaz sztucznych ogni.

Finał regat to niewątpliwie duży sukces marketingowy. Tę morską imprezę odwiedziło około 2 milionów uczestników (w tym mieszkańcy Szczecina oraz turyści polscy i zagraniczni), przypłynęło ok. 6 000 członków załóg. Dla wielu turystów był to okazja do odwiedzenia Szczecina po raz pierwszy – 37% ogólnej liczby gości i aż 66% turystów zagranicznych. Uczestnicy imprezy pozyskali informacje o Finale zlotu żaglowców z mediów, od rodziny, znajomych, z Internetu, organizatora wyjazdu oraz z reklamy zewnętrznej, targów i wystaw. W latach 2005 – 2007 w mediach ukazało się 2 909 informacji na temat finału regat, a w pierwszej dekadzie sierpnia 2007 r. – 791 informacji.

Wśród turystów zagranicznych najwięcej było Niemców (14%), Anglików (5%) i Hiszpanów (4,5%). Ponad 81% osób przyjechało do Szczecina wyłącznie w celu udziału w Finale regat 2007. Co trzecia osoba przebywała w Szczecinie powyżej 3 dni, tyle samo – do trzech dni, i również tyle osób przyjechało na jeden dzień. Przyjezdni przy okazji Finału regat przede wszystkim zwiedzali miasto (72%), robili zakupy (56%), brali udział w wycieczkach po okolicy (50%), korzystali z oferty rozrywkowej (48%), brali udział w wydarzeniach kulturalnych (24%) i uprawiali sport (20%).
Gotowość ponownego odwiedzenia Szczecina zadeklarowało 92% turystów polskich i 66% turystów zagranicznych. Ponad 80% gości oceniło dobrze bądź bardzo dobrze kontakty z mieszkańcami.
Zlot żaglowców obserwowało przez kamery internetowe około 15 milionów osób, a stronę internetową zlotu odwiedziło ok. 6 milionów osób z całego świata.

Większość środków pieniężnych na organizację imprezy pochodziło z budżetu Miasta. Wydatki związane z realizacją kontraktu z STI wyniosły 4,5 mln zł. W tej kwocie znalazła się m.in. opłata licencyjna, goszczenie załóg i obsługa wszystkich jednostek uczestniczących w regatach żaglowców. Na wydatki bieżące (obsługę imprezy, gwiazdy muzyczne i promocję Szczecina) władze miasta wydały 17,5 mln zł. Na inwestycje różnego typu miasto przeznaczyło 25,4 mln zł (m.in. na oświetlenie Mostu Długiego oraz Trasy Zamkowej).
Koszty działań realizowanych w ramach organizacji regat przez Szczecińską Agencję Artystyczną wyniosły 3,8 mln zł (w tym: organizacja koncertów – 1,9 mln zł , techniczne zabezpieczenie imprezy – 1,6 mln zł, ochrona imprezy – 0,3 mln zł). Dotacje z budżetu państwa oraz pieniądze z umów sponsorskich wyniosły łącznie 10 mln zł. Miasto otrzymało od firm 1,4 mln zł w gotówce, reszta została rozliczona w barterze. Sponsorami byli: Carlsberg Polska Sp. z o.o., J.W. Construction, Polskie Terminale S.A., Limone Sp. z o.o.

Impreza, której gospodarzem był Szczecin odniosła niekwestionowany sukces organizacyjny i wykazała zdolność Szczecina i jego mieszkańców do bardzo dobrej organizacji wielkich przedsięwzięć masowych, na co zwracali uwagę turyści, dyskutanci na forach internetowych oraz wypowiadający się w mediach. Dobrze bądź bardzo dobrze (na poziomie 80–90%) oceniono atrakcyjność turystyczną Szczecina, ofertę Szczecina podczas trwania regat (w porównaniu do innych tego typu imprez), dostęp do informacji na temat imprezy, jak i dostępność atrakcji podczas imprezy, kompetencje pracowników obsługi, dostępność i jakość usług gastronomicznych oraz poziom bezpieczeństwa w czasie imprezy. Przygotowanie Szczecina do Finału zlotu żaglowców dobrze oceniło 93% turystów polskich. W grupie turystów zagranicznych przygotowanie Szczecina oceniło zdecydowanie dobrze 54% respondentów. 1% turystów zarówno krajowych jak i zagranicznych oceniło, że Szczecin zdecydowanie nie przygotował się dobrze do organizacji finału regat.
Na niewystarczającą bazę noclegową w Szczecinie zwracali uwagę głównie turyści zagraniczni. Trudności z zabezpieczeniem noclegu zmusiły ich do skrócenia pobytu. Należy jednak pamiętać, że taka impreza o światowej skali była organizowana w Szczecinie po raz pierwszy.
Pierwotnym i podstawowym założeniem organizacji finału największego na świecie, prestiżowego zlotu żaglowców The Tall Shpis’ Races 2007, było wykreowanie w ujęciu długofalowym Szczecina jako ośrodka turystyki morskiej. W Urzędzie Miasta Szczecin powstało pod koniec grudnia 2007 r. Biuro ds. Morskich, które zajmuje się m.in. organizacją imprez o charakterze morskim oraz prowadzeniem działań zmierzających do organizacji regat The Tall Ships’ Races 2013 w Szczecinie. Szczecinianie (83%) wyrazili pogląd, że imprezy o takiej skali i randze powinny być organizowane jak najczęściej. Mieszkańcy chcieliby się chwalić Szczecinem, jego pięknem i morskim charakterem oraz jego rozwojem. Impreza o takiej międzynarodowej randze jak zlot żaglowców wskazała na niezbędne inwestycje jakie w Szczecinie należy podjąć: zagospodarowanie Łasztowni i Wyspy Grodzkiej. Turyści zwracali uwagę na urok Łasztowni oraz piękny widok z Wyspy Grodzkiej na Wały Chrobrego oraz cumujące tam największe żaglowce. Powtarzała się opinia na temat zwiększenia wykorzystania Łasztowni przy organizacji innych wielkich imprez.
Finał The Tall Ships’Races 2007 nie był tylko sukcesem promocyjnym i organizacyjnym ale także gospodarczym Szczecina.
Łącznie turyści i szczecinianie wydatkowali w trakcie trwania Finału The Tall Ships’ Races kwotę 247 mln zł (192 mln zł turyści, 55 mln zł szczecinianie), z czego na atrakcje w miejscu trwania imprezy – punkty gastronomiczne, handlowe, usługowe znajdujące się na Wałach Chrobrego i Łasztowni kwotę 160 mln zł (turyści 105 mln zł, 55 mln zł szczecinianie). Na atrakcje związane z samą imprezą przeciętny gość przeznaczył ok. 80 zł. Wydatki były ponoszone nie tylko w miejscu trwania imprezy i nie tylko na ten cel (paliwo, nocleg, wstęp do muzeum, wydatki na wyżywienie, zakupy w sklepach centrów handlowych itp.). Wydatki turystów na terenie miasta wyniosły 90 mln zł. Przeciętnie turysta przeznaczył na jeden dzień pobytu w Szczecinie ok. 148 zł (polski turysta – 138 zł, zagraniczny – 225 zł.).
Organizacja Finału regat w Szczecinie stworzyła szansę na uzyskanie wymiernych korzyści gospodarczych oraz wyjątkowych efektów promocyjnych przy stosunkowo niewielkich kosztach własnych. Zdolność miasta do organizowania wielkich imprez jest również znaczącym atutem przy rozmowach z dużymi inwestorami zainteresowanymi zaangażowaniem się w przedsięwzięcia o dużej skali, zainteresowanych tym, aby Szczecin był postrzegany i rozpoznawalny ponadregionalnie.
Efekty, które regaty mogą przynieść dla gospodarki miasta Szczecina są efektami długookresowymi, będącymi pochodną sprawnej organizacji połączonej z aktywną promocją miasta. Wśród największych korzyści wymienić można:

• wzrost liczby turystów,
• przyszłe wpływy z turystyki, w tym osiągnięte dzięki efektowi mnożnikowemu,
• przyspieszenie wzrostu gospodarczego w mieście,
• promocja Szczecina i regionu w skali światowej skutkować będzie wzrostem zainteresowania naszym krajem i miastem ze strony inwestorów zagranicznych w różnych sektorach gospodarki,
• poprawa sytuacji na rynku pracy, szczególnie pracy sezonowej,
• przychody i zyski firm i instytucji bezpośrednio i pośrednio uczestniczących w organizacji i obsłudze imprezy; ożywiono handel i usługi w okresie bezpośrednio poprzedzającym, w czasie trwania i krótko po zakończeniu Finału regat (przychody oszacowano na poziomie 250 mln zł),
• wpływy z tytułu podatków w okresie przygotowań, w trakcie regat i bezpośrednio po nich,
• przyszłe przychody gminy, firm, instytucji uzyskane dzięki inwestycjom i kontaktom handlowym, które mogą być przypisane Finałowi regat,
• rozwój szeroko rozumianych inwestycji infrastrukturalnych, modernizacje i remonty motywowane faktem przeprowadzenia finału regat w Szczecinie,
• podjęcie działań w celu regulacji stanów prawnych nieruchomości tj. gruntów i nabrzeży na terenie, na którym odbywały się regaty,
• mobilizacja mieszkańców Szczecina i regionu w celu przeprowadzenia wielkiej imprezy masowej promującej miasto, województwo i Polskę,
• zdobycie unikalnych doświadczeń w zakresie organizacji dużych imprez masowych,
• wzmocnienie wiary mieszkańców Szczecina i regionu we własne możliwości, wzrost patriotyzmu lokalnego, poprawa poczucia dumy z walorów przyrodniczych regionu i własnych osiągnięć mieszkańców,
• stworzenie dobrego klimatu dla nowych, niekonwencjonalnych przedsięwzięć,
• zdecydowanie większa gotowość samorządu, firm, instytucji i mieszkańców do podejmowania nowych projektów zmieniających oblicze miasta oraz promujących Szczecin i województwo.

O sukcesie imprezy The Tall Shpis’ Races 2007 świadczą nagrody i wyróżnienia jakie Miasto Szczecin otrzymało za jej organizację:

• nagroda specjalna Polskiego Związku Żeglarskiego przyznana za zorganizowanie światowego zlotu żaglowców,
• „Efektowny Kompas” – nagroda specjalna przyznana przez redaktorów naczelnych Gazety Wyborczej, TVP Szczecin oraz Polskie Radio Szczecin w plebiscycie „Szczupaki 2007”,
• w konkursie zorganizowanym przez redakcję magazynu „Świat Biznesu” przyznanie Perły Biznesu w kategorii „wydarzenie gospodarcze”. Kapituła konkursu złożona z przedstawicieli szczecińskich uczelni i publicystów gospodarczych przyznając Perłę Finałowi regat podkreśliła znaczenie ekonomiczne tej imprezy,
• Bursztynowa Róża Wiatrów – nagroda specjalna prezydenta Gdańska,
• Grand Prix dla Szczecina – nagroda główna wręczona podczas targów Wiatr i Woda – największej i najstarszej imprezy wystawienniczej w Polsce z branży sportów wodnych i rekreacji,
• w konkursie Złote Formaty w kategorii „wydarzenia specjalne” organizowanym przez Festiwal Promocji Miast i Regionów

Ponadto w Urzędzie Miejskim w Krakowie odbyła się wystawa zdjęć ze szczecińskiego finału zlotu żaglowców The Tall Ships’ Races 2007. Patronat honorowy nad wystawą objął Prezydent Krakowa Jacek Majchrowski.

The Tall Shpis’ Races 2007 r. wzmocniły wiarę mieszkańców we własne możliwości, będąc swego rodzaju przełomem we współczesnej historii Szczecina. Impreza za swoją organizację i rozmach zyskała uznanie w krajowych i zagranicznych środowiskach żeglarskich i z pewnością podniosła poprzeczkę dla wszystkich, którzy będą gościli największe żaglowce świata.
 

19.5. Obsługa inwestorów

Miejscem pierwszego kontaktu dla zainteresowanych procesem inwestycyjnym w Szczecinie jest zajmujący się obsługą inwestora Wydział Rozwoju Miasta Urzędu Miasta w Szczecinie, który podejmuje szereg działań wspierających przedsiębiorców zainteresowanych lokowaniem kapitału w Szczecinie. Inwestorzy otrzymują pomoc w realizacji procedur inwestycyjnych oraz informacje o możliwości skorzystania z różnych form wsparcia, ułatwiających rozpoczęcie lub rozwinięcie działalności gospodarczej na terenie miasta.
Przy realizacji zadań związanych z obsługą inwestorów Miasto współpracuje głównie z takimi partnerami jak: Centrum Obsługi Inwestorów Zachodniopomorskiego Urzędu Marszałkowskiego oraz Polska Agencja Informacji i Inwestycji Zagranicznych.

Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom inwestorów Miasto opracowuje corocznie:

• oferty inwestycyjne pod budownictwo mieszkaniowe, rekreację, usługi, przemysł; w 2007 r. zostały wydane foldery na temat propozycji lokalizacyjnych pod funkcje hotelowe, produkcyjno-składowe, Centra Wysokich Technologii BPO w Szczecinie oraz terenów inwestycyjnych w gminach ościennych w ramach projektowanego obszaru metropolitarnego,
• wykaz nieruchomości do zbycia na dany rok kalendarzowy,
• broszurę „Szczecin w liczbach”.

W grudniu 2007 r. został wydany informator „Szczecin jest otwarty”, który w swojej treści zawiera najważniejsze informacje dotyczące inwestycji w mieście, w tym rynku inwestycyjnego, biurowego, mieszkaniowego, hotelowego i handlowo-usługowego.
Ponadto Miasto przy współpracy z merytorycznymi instytucjami zleciło w 2007 r. wykonanie analiz, opracowań oraz ekspertyz dotyczących sytuacji ekonomicznej i kierunków rozwoju gospodarczego Szczecina, które wykorzystywane są w pracy związanej z obsługą inwestorów m.in. przy udzielaniu informacji o możliwościach i warunkach realizacji inwestycji w mieście.

W latach 2006 – 2007 nawiązano szereg kontaktów z inwestorami krajowymi i zagranicznymi, zainteresowanymi realizacją różnorodnych przedsięwzięć przemysłowych, budowlanych, handlowych, turystyczno-rekreacyjnych oraz szeregu innych. Wśród nich znajdują się przedstawiciele z Polski oraz z Wielkiej Brytanii, Irlandii, Niemiec, Danii, Szwecji, Szwajcarii, Włoch, Hiszpanii a także USA i Izraela.

Liczba podmiotów z udziałem kapitału zagranicznego w Szczecinie systematycznie rośnie. Zgodnie z rankingiem przygotowanym przez Centralny Ośrodek Informacji Gospodarczej Szczecin zajmuje szóstą pozycję w Polsce pod względem liczby przedsiębiorstw z kapitałem zagranicznym. Są to głównie firmy handlowe, usługowe i turystyczne. Biorąc pod uwagę kraj pochodzenia w 2006 r. najwięcej zainwestowały w Szczecinie przedsiębiorstwa europejskie, w tym niemieckie – 31%, duńskie – 19,5% i cypryjskie – 14,9%, a także firmy z kapitałem amerykańskim – 10,6%.

Wykres nr 19.1.

Źródło: PAIiIZ, 31 VII 2007 r.

Szczecin to pierwsze miasto w Polsce, w którym powstało Centrum Obsługi Przedsiębiorców (COP), gdzie w jednym miejscu załatwiane są wszystkie formalności związane z rozpoczęciem działalności gospodarczej. Można tam także uzyskać pomoc i doradztwo w zakresie niezbędnych przepisów prawa gospodarczego, informacji na temat pomocy finansowej i funkcjonujących w mieście form szkoleniowych. Większość spraw i porad dotyczących zagadnień z zakresu prowadzonej lub planowanej działalności gospodarczej załatwianych jest „od ręki” bez konieczności oczekiwania. COP ściśle współpracuje z instytucjami zajmującymi się wspieraniem przedsiębiorczości. W celu finansowego wsparcia przedsiębiorczości powołano trzy podmioty, które funkcjonują w jednym miejscu co pozytywnie wpływa na dostępność oferowanych przez nie instrumentów dla społeczności lokalnej. Umożliwiają one mikro, małym i średnim przedsiębiorcom dostęp do finansowania zewnętrznego prowadzonej działalności gospodarczej oraz prowadzą działalność szkoleniową:

• Fundusz Wspierania Rozwoju Gospodarczego miasta Szczecina” Sp. z o.o., udzielający poręczeń kredytowych przedsiębiorcom;
• Szczeciński Fundusz Pożyczkowy Sp. z o.o., udzielający pożyczek zarówno dla przedsiębiorców jak i osób rozpoczynających działalność gospodarczą;
• Punkt Obsługi Klienta Regionalnego Funduszu Pożyczkowego „Pomeranus”, utworzonego przez Polską Fundację Przedsiębiorczości, samorząd regionalny oraz samorządy lokalne województwa zachodniopomorskiego.

Miasto jest współorganizatorem licznych szkoleń, seminariów i konferencji dla przedsiębiorców. Często pośredniczy w kontaktach pomiędzy szczecińskimi i zagranicznymi przedsiębiorcami.

Z uwagi na wzrost znaczenia logistycznego miasta związanego z portem i coraz większym zainteresowaniem dużych firm krajowych i zagranicznych, analitycy przewidują w najbliższych latach dynamiczny przyrost nowoczesnej powierzchni biurowej w Szczecinie. Wielkość powierzchni biurowej pod koniec 2007 r. kształtowała się na poziomie ok. 80 tys. m2, przy szacowanym niedoborze na poziomie ok. 135 tys. m2.
Inwestorzy m.in. Echo Investment S.A., J.W. Construction Holding S.A., Eko Park S.A., Centrum Development & Investments (skupiająca spółki dawnej grupy DTC Real Estate), Koncepta Sp. z o.o., Szarotki Development Sp. z o.o. planują do końca 2010 r. oddać do użytkowania na rynku nieruchomości ok. 100 tys. m2 powierzchni biurowej. Popyt na powierzchnie biurowe generują przede wszystkim firmy działające w mieście (banki, firmy z sektora publicznego, BPO, IT). Szczecin dysponuje wielkim potencjałem intelektualnym oraz zapleczem naukowo-badawczym, przez co ma szansę stać się nowoczesnym centrum biznesu w Europie. Wielu liczących się na rynku inwestorów takich jak: Tieto Enator Polska, Stream International oraz Arvato Service Polska już ulokowały w naszym mieście swoje centra BPO i R&D. Miasto kładzie duży nacisk na rozwój sektora BPO oraz nowoczesnych technologii wychodząc aktywnie ze swoją ofertą inwestycyjną naprzeciw inwestorom działających w tej branży i biorąc udział w konferencjach typu Outsourcing Roadshow. W celu określenia wielkości popytu na powierzchnie biurowe w Szczecinie (w związku z dużym zapotrzebowaniem zgłaszanym przez inwestorów), Miasto zleciło wyspecjalizowanym instytucjom opracowanie analiz rynku w tym zakresie (podaż, popyt, ceny, stan istniejący i perspektywy rozwoju).

Podjęte działania związane z obsługą inwestorów zaowocowały wieloma sukcesami, m.in. Miasto otrzymało certyfikat Gmina Fair Play 2006 – Certyfikowana Lokalizacja Inwestycji przyznany przez Krajową Izbę Gospodarczą.
 

19.6. Promocja gospodarcza

Promocja gospodarcza Miasta Szczecina skierowana jest m.in. do potencjalnych inwestorów, deweloperów i pośredników nieruchomości. Jej głównym celem jest tworzenie pozytywnego wizerunku Miasta, informowanie o działaniach Miasta w zakresie jego rozwoju, informowanie zainteresowanych inwestorów o możliwościach inwestowania w naszym mieście oraz poznawanie potencjalnych inwestorów (np. poprzez udział w targach, prezentacje, konferencje).

Miasto uczestniczyło w wielu imprezach, konferencjach i targach ukierunkowanych na promocję gospodarczą. Były to:

• Wydarzenia zagraniczne:
  • Targi MIPIM w Cannes (Francja),
  • Impreza Wystawienniczo-Handlowa „Witajcie Sąsiedzi” w Greifsaldzie – Niemcy,
  • Targi Gospodarcze w Torgelow – Niemcy,
  • EXPOREAL – Monachium, Niemcy,
  • Wirtschaftstage Berlin Treptow-Köpenick,
  • EU Funds in Poland and Euro 2012 – New Opportunities (konferencja),
  • Misja gospodarcza – Kaliningrad,
  • Misja gospodarcza – USA.
• Wydarzenia krajowe:
  • BUDGRYF Międzynarodowe Targi Szczecińskie,
  • Targi Nieruchomości i Inwestycji – Szczecin,
  • Targi Nieruchomości REFE – Wrocław,
  • Targi Mieszkaniowe tabelaofert.pl w Szczecinie,
  • CEPIF Targi Nieruchomości i Inwestycji Europy Środkowej w Warszawie,
  • Dni Województwa Zachodniopomorskiego (2007 r. – Poznań),
  • Targi Infrastruktura Warszawa,
  • Roadshow – III Forum Outsourcingu skierowane do branży BPO i dotyczące możliwości inwestowania w Polsce w centra usług (debaty przedsiębiorców, mediów i przedstawicieli administracji publicznej).

Promocja gospodarcza była realizowana również poprzez publikacje i artykuły promocyjne zamieszczane w wydawnictwach własnych oraz prestiżowych wydawnictwach zewnętrznych. Obejmowała ona katalogi, foldery, informatory, artykuły prasowe.
Artykuły promocyjne ukazały się m.in. w takich wydawnictwach, jak: Związek Miast Polskich – katalog „Projekty inwestycyjne miast polskich 2007/2008”, Głos Szczeciński – „Perspektywa 2007”, Wiadomości Turystyczne – „Inwestycje w turystyce”, Rzeczpospolita – Dodatek „Nieruchomości w regionach”, Rzeczpospolita – „Ranking Samorządów”, Rzeczpospolita „Horyzont Gospodarczy – regiony 2007”, „Euroregiony Polska”, Magazyn Polish Business Magazine – dodatek „Gold Towns of Poland”, Katalog „Muratorplus. Inwestycje Budowlane 2007”, Puls Biznesu – Business Clas, Informator Urzędowy Polska UE, Katalog REVIEW 2007, Katalog na targi Bud-Gryf 2007, Katalog na targi Mieszkaniowe tabelaofert.pl RedNet, Katalog na targi CEPIF 2007, WEXPOL – katalog na Targi Inwestycyjne SIMA, UBC – Business Mixer, City Invest Polska. Publikacje te były rozprowadzane wśród instytucji i organizacji gospodarczych, podczas konferencji, targów i imprez wystawienniczych zarówno w kraju jak i zagranicą.

Przy promocji miejskich ofert inwestycyjnych prowadzona była również promocja ofert inwestycyjnych przygotowanych przez podmioty gospodarcze Szczecina, które zwracają się do Miasta z prośbą o współpracę w przedmiotowej sprawie. Jest to jedna z form współpracy ze środowiskiem lokalnego biznesu, zgodna z Polityką wspierania rozwoju gospodarczego wynikającą ze Strategii Rozwoju Szczecina.

Szczególną formą promocji gospodarczej było przygotowanie i przedstawienie prezentacji multimedialnych, w których wskazane zostały walory nie tylko gospodarcze i ekonomiczne miasta, ale także jego potencjał turystyczno-krajobrazowy, naukowy i społeczny. Prezentacje pokazywane były m.in. podczas misji gospodarczej do USA, Kaliningradu, spotkań z przedstawicielami Chin, Wielkiej Brytanii (Manchester), Niemiec, Norwegii (Segel), a także spotkań z przedstawicielami świata nauki i zjazdu lekarzy nominowanych do nagrody Nobla oraz na wielu imprezach wystawienniczych, targach i konferencjach (np. w Monachium i Cannes).
 

19.7. Szczeciński obszar metropolitarny

W obecnej sytuacji, kiedy jeszcze nie zakończono prac legislacyjnych nad ustawą regulującą tworzenie i funkcjonowania polskich obszarów metropolitalnych, delimitacja Szczecińskiego Obszaru Metropolitalnego (SOM) nadal pozostaje tematem otwartym. Wolę utworzenia SOM zaakcentowano w 2006 roku, kiedy to dnia 30 października podpisane zostało Porozumienie w sprawie Szczecińskiego Obszaru Metropolitalnego a jego sygnatariuszami zostali przedstawiciele: Województwa Zachodniopomorskiego, Gminy Miasta Szczecin, Miasta Stargard Szczeciński, powiatów: stargardzkiego, polickiego, gryfińskiego oraz gmin: Police, Goleniów, Gryfino, Stargard Szczeciński, Kołbaskowo, Dobra, Kobylanka, Stare Czarnowo, Nowe Warpno.

W 2007 roku Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji podjęło prace (zakończone w maju 2008) nad projektem ustawy o rozwoju miast i obszarach metropolitarnych. W 2007 r. Ministerstwo Rozwoju Regionalnego rozpoczęło prace nad Koncepcją Przestrzennego Zagospodarowania Kraju na lata 2008 – 2033. Oba te dokumenty uregulować mają stan prawny polskich metropolii, do których zaliczono również Szczecin.

Dotychczasowa współpraca regionalna Szczecina i gmin ościennych opiera się na fakultatywnym udziale we wspólnych przedsięwzięciach. We wrześniu 2004 r. powołano do życia Samorządowe Stowarzyszenie Współpracy Regionalnej. Jego członkami założycielami zostali: Województwo Zachodniopomorskie, Gmina Miasto Szczecin, Gmina Dobra, Gmina Goleniów, Gmina Gryfino, Gmina Kobylanka, Gmina Kołbaskowo, Gmina Police, Gmina Stare Czarnowo.
W statucie przyjętym przez Stowarzyszenie określono jego cele:

• upowszechnianie idei samorządności lokalnej i regionalnej oraz wspieranie jej rozwoju,
• realizację i ochronę wspólnych interesów członków Stowarzyszenia,
• kształtowanie wspólnej polityki samorządów lokalnych,
• reprezentowanie interesów członków Stowarzyszenia na forum krajowym i międzynarodowym,
• promowanie osiągnięć członków Stowarzyszenia,
• wspieranie gospodarczego i kulturowego rozwoju samorządów należących do Stowarzyszenia,
• wspieranie międzyregionalnej współpracy zagranicznej, zwłaszcza współpracy transgranicznej gmin i powiatów.

W sferach działania metropolii zakłada się głównie wspólne planowanie przestrzenne, politykę transportową, gospodarowanie odpadami czy ochronę środowiska.
Stowarzyszenie dotychczas podejmowało wspólne działania dotyczące budowy Zachodniego Obejścia Szczecina wraz z przeprawą Police – Święta i planowania przestrzennego (powołanie do tego celu zespołu roboczego) oraz przedsięwzięć z zakresu promocji (np. wspólna promocja Szczecina i gmin w czasie Dni Morza 2006 i 2007 i organizowanego w Szczecinie Finału międzynarodowych regat The Tall Ships’ Races 2007).

W oczekiwaniu na uchwalenie wspomnianej ustawy „metropolitarnej”, Stowarzyszenie jest jedną z możliwych form współpracy na rzecz przyszłego obszaru metropolitarnego, a także służyć może jako płaszczyzna do rozwiązywania wspólnych problemów zrzeszających się gmin.
 

19.8. Współpraca międzynarodowa

Miasto Szczecin jest aktywnym podmiotem współpracy międzynarodowej. Polityka współpracy międzynarodowej Miasta Szczecina jest zbieżna z podstawowymi priorytetami polityki zagranicznej Rzeczypospolitej Polskiej.

Zasady Polityki współpracy międzynarodowej Szczecina:

• otwartość na świat i czynne uczestnictwo w europejskim procesie integracji,
• oddziaływanie jako stolica Euroregionu Pomerania,
• wykorzystanie współpracy regionalnej i transgranicznej jako elementu promocji miasta,
• pozyskiwanie środków z funduszy europejskich,
• wspomaganie działań merytorycznych szczecińskich instytucji i organizacji komunalnych edukacyjnych, kulturalnych, gospodarczych w zakresie współpracy z partnerami zagranicznymi,
• kreowanie współpracy z zagranicznymi organizacjami, instytucjami, funduszami i fundacjami oraz aktywne uczestnictwo w programach i projektach międzynarodowych.

Kierunki Polityki współpracy międzynarodowej Szczecina:

• wzrost rangi Szczecina w kontekście regionalnym i ponadregionalnym,
• wyeksponowanie pozycji Szczecina jako największego miasta na pograniczu polsko-niemieckim,
• systematyczna promocja Szczecina jako centrum gospodarczego i infrastrukturalnego, centrum naukowego i kulturalnego na pograniczu polsko-niemieckim i w regionie bałtyckim,
• przygotowanie miasta i jego mieszkańców do świadomego uczestnictwa w procesie integracji Polski z Unią Europejską,
• rozwijanie współpracy międzynarodowej w regionie Morza Bałtyckiego,
• promowanie zagadnień rozwoju miasta w instytucjach europejskich we współpracy z władzami województwa,
• nawiązanie nowych i ożywienie wybranych kontaktów partnerskich Szczecina, także w krajach Europy Środkowej i Wschodniej,
• tworzenie warunków dla organizowania w Szczecinie międzynarodowych imprez, konferencji, seminariów i wykorzystanie ich dla celów promocyjnych miasta,
• zwiększenie liczby obcojęzycznych materiałów informacyjnych o mieście dla odbiorców zagranicznych w serwisie samorządowym, Internecie oraz w mass-mediach w kraju i poza jego granicami,
• wykorzystanie organizacji o zasięgu ponadregionalnym do pozyskiwania informacji,
• wpływanie na podejmowane decyzje oraz do prezentacji osiągnięć w różnych dziedzinach.

Wytyczne realizacyjne polityki zawierają konkretne programy, projekty i przedsięwzięcia.

Międzynarodowa współpraca Szczecina oparta była w latach 2006 – 2007 na regularnych kontaktach związanych z organizacją imprez żeglarskich o charakterze masowym, takich jak Dni Morza czy Zlot Wielkich Żaglowców (The Tall Ships Races 2007) w Szczecinie, Bremerhavener Festtage w Bremerhaven, Hanse Sail w Rostocku, czy Gaffelrigg w Greifswaldzie.
Podczas Dni Morza już tradycyjnie władze Szczecina gościły reprezentacje miast partnerskich tj. dzielnicy Berlina Friedrichshain–Kreuzberg, Bremerhaven, Greifswald, Rostock, Schwerin, Kingston upon Hull, Kłajpeda i Murmańsk. Podczas oficjalnej części wizyty dokonano podsumowania dotychczasowej współpracy oraz nakreślono kierunki na najbliższe lata.
Podczas Zlotu Wielkich Żaglowców współpraca Szczecina z miastami partnerskimi zyskała szczególną oprawę. Obok wizyty delegacji oficjalnych z Berlina, Bremerhaven, Rostocku, Greifswaldu, Lubeki, Hull, St.Louis, Esbjerg i Kłajpedy, szczecinianie mogli zapoznać się z ofertą kulturalno-turystyczną tych miast, a także Brandenburgii i gmin ościennych Szczecina w specjalnie utworzonym Miasteczku Międzynarodowym „Szczecin i Przyjaciele”, które cieszyło się dużym zainteresowaniem zwiedzających. Ponadto zrealizowano wspólny projekt miast Szczecin i Greifswald, dofinansowany ze środków inicjatywy wspólnotowej Interreg IIIA „Prezentacja polsko-niemieckiej współpracy w ramach imprezy The Tall Ships’ Races”, którego wiodącym działaniem była organizacja III Zlotu Oldtimerów z udziałem delegacji oficjalnej z Greifswaldu.

W latach 2006 – 2007 Miasto Szczecin dynamicznie rozwijało kontakty z miastami partnerskimi uczestnicząc w różnych projektach i wydarzeniach międzynarodowych:

• Od momentu utworzenia w roku 1995 Euroregionu Pomerania Miasto Szczecin aktywnie uczestniczy w pracach jego organów. Wybory samorządowe w 2006 roku przyniosły zmiany we władzach Euroregionu. Prezydentem Euroregionu Pomerania został Piotr Krzystek, Prezydent Miasta Szczecin, a wiceprzewodniczącym Zarządu Stowarzyszenia Gmin Polskich Euroregionu Pomerania Tomasz Jarmoliński, Zastępca Prezydenta Miasta Szczecin.
• W grudniu 2006 roku miało miejsce spotkanie z przedstawicielami kultury i gospodarki zainicjowane przez Towarzystwo Polsko-Niemieckie Meklemburgii-Pomorza Przedniego oraz Miasto Szczecin.
• W maju 2006 roku w Szczecinie berlińskie stowarzyszenie Städtepartner Stettin, prowadzące w imieniu władz dzielnicy Friedrichshain – Kreuzberg współpracę ze Szczecinem, obchodziło 10-lecie swojego istnienia.
• Najważniejszym wydarzeniem roku 2007 we wzajemnych kontaktach Rostock – Szczecin były obchody 50-lecia współpracy partnerskiej, uwieńczone podpisaniem porozumienia o współpracy w rostockim ratuszu. W odbywających się w dniu 22.11.2007 r. uroczystościach ze strony Szczecina wzięli udział przedstawiciele władz Miasta oraz reprezentacja środowisk aktywnie działających w dziedzinie współpracy z Rostockiem. Z okazji jubileuszu opracowana i wydana została wspólna publikacja – kronika współpracy miast Szczecin i Rostock.
• We wrześniu 2007 Prezydent Miasta Szczecin złożył kurtuazyjną wizytę w Greifswaldzie, podczas której uzgodniono kolejne działania w celu intensyfikacji współpracy w dziedzinie gospodarki oraz kultury i edukacji poprzez organizację wspólnych warsztatów tematycznych.
• W czerwcu 2007 roku obchodzony był w Szczecinie jubileusz 1000-lecia Diecezji Bamberskiej. Uroczystości odbywały się w ramach międzynarodowego projektu artystycznego zainicjowanego i realizowanego przez Dom Artystów Villa Concordia w Bambergu. W projekcie uczestniczyło 11 miast mających ścisłe historyczne związki z Biskupstwem Bamberskim, w tym 3 miasta zagraniczne.
• Od 2005 roku Miasto Szczecin uczestniczyło w międzynarodowym projekcie realizowanym w ramach programu BSR Interreg III B: Europejski Szlak Gotyku Ceglanego (EuRoB), którego celem jest promocja dziedzictwa architektury gotyku ceglanego w miastach położonych w basenie Morza Bałtyckiego. W wyniku współpracy 30 partnerów projektu z 7 państw opracowane zostały materiały informacyjne o zabytkach gotyckich, a następnie wydane w formie jednolitych graficznie broszur w trzech językach. Poszczególne obiekty otrzymały identyczne, rozpoznawalne szyldy, a na stronie internetowej www.eurob.org powstała broszura internetowa. W związku z zakończeniem projektu we wrześniu 2007 roku powstało stowarzyszenie o tej samej nazwie, które ma kontynuować prace związane z promocją architektury gotyckiej. Miasto Szczecin planuje zostać członkiem ww. stowarzyszenia.
• W latach 2006 – 2007 Miasto Szczecin uczestniczyło w pracach zainicjowanego przez senat Berlina i Ministerstwo Gospodarki Brandenburgii „Partnerstwa Odra”, obejmującego swoim obszarem działania trzy przygraniczne landy niemieckie – Meklemburgia-Pomorze Przednie, Brandenburgia, Saksonia i Berlin oraz po stronie polskiej województwa zachodniopomorskie, lubuskie, dolnośląskie i wielkopolskie. Inicjatywa ta ma na celu zbadanie możliwości zacieśnienia i lepszej koordynacji współpracy transgranicznej na obszarze całego pogranicza polsko-niemieckiego. Podczas konferencji gospodarczej inaugurującej prace w ramach Partnerstwa, która odbyła się w kwietniu 2006 roku w Berlinie, zdefiniowano trzy obszary tematyczne dla dalszych prac w zespołach roboczych: innowacje, transfer technologii, badania i rozwój oraz małe i średnie przedsiębiorstwa, turystyka oraz komunikacja i transport. W maju 2007 roku odbyło się w Szczecinie spotkanie wszystkich uczestników projektu reprezentowanych przez władze województw i miast wojewódzkich oraz krajów związkowych, na którym podkreślono wolę dalszej współpracy.
• Od 1991 roku Miasto Szczecin uczestniczy w pracach organizacji „Związek Miast Bałtyckich” (UBC). W latach 2006 – 2007 nastąpiła intensyfikacja działań w Komisjach: UBC-EU, Transportu oraz Turystyki. We wrześniu 2006 odbyła się IX Konferencja Generalna UBC dotycząca zmian klimatycznych w miastach, kultury jako siły napędowej rozwoju miast oraz zaangażowania młodzieży w demokratycznych społeczeństwach. Szczecin wydaje pod patronatem UBC „Zeszyty Bałtyckie”, publikację poświęconą współpracy międzyregionalnej i transgranicznej w Regionie Morza Bałtyckiego.
• W 2006 – 2007 miasto aktywnie angażowało się w działania Stowarzyszenia METREX (Sieć Europejskich Regionów i Obszarów Metropolitalnych), a w szczególności w realizację 2 projektów komplementarnych InterMetrex i PolyMetrexPlus. Oba projekty służyły wymianie wiedzy w zakresie planowania strategicznego i przestrzennego oraz rozwoju gospodarczego na poziomie metropolitalnym, a w szczególności koncentrowały się na badaniu wzajemnych relacji i oddziaływaniu obszarów metropolitalnych. W ramach cyklicznych spotkań partnerzy projektu wypracowują koncepcję długoterminowej współpracy miast Szczecin – Berlin w kontekście tworzonego Szczecińskiego Obszaru Metropolitalnego i jego znaczenia dla dalszego rozwoju miasta Szczecina w rozszerzonej Unii Europejskiej.

Projekt InterMETREX koncentrował się na kwestiach dotyczących planowania strategicznego i urbanistycznego wewnątrz obszarów miejskich. Z udziałem przedstawicieli Szczecina opracowano Atlas Regionów i Obszarów Metropolitalnych (tzw. E-Atlas) oraz przeanalizowano wskaźniki planowania przestrzennego na poziomie europejskim (Practice Benchmark).
W dniach 27 – 30 września 2006 r. odbyła się w Szczecinie jubileuszowa Konferencja Sieci Metrex, podczas której uchwalono „Deklarację szczecińską dot. Metropolitalnego Wymiaru Agendy Terytorialnej Unii Europejskiej”, która zmierza do opracowania Zielonej Księgi Komisji Europejskiej na temat wkładu obszarów i regionów metropolitalnych w rozwój, konkurencyjność, zrównoważony rozwój i wizerunek socjalny Europy. W ostatnim czasie współpraca w ramach organizacji Metrex koncentrowała się szczególnie na pogłębianiu relacji z metropolią berlińską.
 

Źródła informacji

1. Badania ankietowe przeprowadzone przez Zakład Gospodarki Turystycznej i Uzdrowiskowej Katedry Zarządzania Turystyką Wydziału Zarządzania i Ekonomiki Usług Uniwersytetu Szczecińskiego,
2. Biuro Prezydenta Miasta, Referat ds. Współpracy Międzynarodowej, Urząd Miasta Szczecin,
3. Biuro Promocji i Informacji, Urząd Miasta Szczecin,
4. Gospodarka Szczecina 2007. Diagnoza i perspektywy rozwoju w ujęciu krótko i średniookresowym. Praca zbiorowa pod kierunkiem prof. Stanisława Flejterskiego.
5. Ocena wpływu imprez masowych na gospodarkę Miasta Szczecina The Tall Ships’Races 2007 Doradztwo Ekonomiczne dr hab. Dariusz Zarzecki, listopad 2007 Szczecin,
6. Prezentacja The Tall Ships’Races 2007 w Szczecinie. Tomasz Banach – Dyrektor Wydziału Rozwoju Miasta i Funduszy Pomocowych, Urząd Miasta Szczecin (podczas przygotowywania imprezy – Pełnomocnik Prezydenta ds. organizacji The Tall Ships’Races 2007 w Szczecinie),
7. Ranking samorządów 2007, Rzeczpospolita z dnia 13 lipca 2007 r. ,
8. Wydział Rozwoju Miasta, Referat ds. Obsługi Inwestorów, Referat ds. Współpracy Regionalnej, Urząd Miasta Szczecin.