19.4. The Tall Ships’ Races 2007

The Tall Ships’ Races, organizowane przez Sail Training Association (STA) a od 2003 r. przez Sail Training International (STI) to zlot żaglowców przeżywających dzisiaj swój renesans i wielkie święto żeglarzy. Regaty od 1956 r. rozgrywane są na Bałtyku, Morzu Północnym, Morzu Śródziemnym i Atlantyku. Dla żeglarzy biorących udział w regatach otwierają się portowe miasta, a sportowe zmagania, marynarskie gry, zabawy oraz biesiady wciągają mieszkańców i turystów, którzy specjalnie przyjeżdżają na zloty aby poczuć „wiatr w żaglach”.
Finał tej prestiżowej imprezy w dniach 4–7 sierpnia 2007 r. odbył się w Szczecinie, gdzie 95 największych i najpiękniejszych żaglowców świata oraz setki mniejszych jednostek zacumowały przy Wałach Chrobrego otwierając swoje pokłady dla gości.
Organizacją Finału The Tall Ships’ Races 2007 w Szczecinie zajmowało się Biuro ds. Organizacji Regat oraz powołany przez Prezydenta Zespół Pełnomocnika ds. Organizacji Regat. Załogi żaglowców obsługiwało ponad 100 oficerów łącznikowych (wolontariuszy). W rejonie zlotu służbę pełniło 105 strażników miejskich, 600 ochroniarzy i ponad 1000 policjantów.
Podczas Zlotu Żaglowców mieszkańcy Szczecina oraz turyści mieli do dyspozycji wiele atrakcji, m.in:

• wystawa „Obraz Szczecina oczami szczecińskich architektów i fotografików”,
• wernisaż „Open Sea – Otwarte Morze” – wystawa malarstwa współczesnego,
• przegląd Filmów Morskich w kinie Pionier,
• liczne występy artystyczne i koncerty (w tym Hity na Czasie),
• parada załóg,
• jarmarki rozmaitości: „Na kupieckim szlaku”, „Smaki świata”,
• jarmark morski w ramach „Wyspy Piratów”,
• międzynarodowe miasteczko – „Szczecin i Przyjaciele”,
• targi „Expo-Nautica”,
• międzynarodowa konferencja poświęcona twórczości Hermana Melville’a i Josepha Conrada,
• liczne gry i zabawy dla dzieci, w tym wesołe miasteczko,
• pokaz sztucznych ogni.

Finał regat to niewątpliwie duży sukces marketingowy. Tę morską imprezę odwiedziło około 2 milionów uczestników (w tym mieszkańcy Szczecina oraz turyści polscy i zagraniczni), przypłynęło ok. 6 000 członków załóg. Dla wielu turystów był to okazja do odwiedzenia Szczecina po raz pierwszy – 37% ogólnej liczby gości i aż 66% turystów zagranicznych. Uczestnicy imprezy pozyskali informacje o Finale zlotu żaglowców z mediów, od rodziny, znajomych, z Internetu, organizatora wyjazdu oraz z reklamy zewnętrznej, targów i wystaw. W latach 2005 – 2007 w mediach ukazało się 2 909 informacji na temat finału regat, a w pierwszej dekadzie sierpnia 2007 r. – 791 informacji.

Wśród turystów zagranicznych najwięcej było Niemców (14%), Anglików (5%) i Hiszpanów (4,5%). Ponad 81% osób przyjechało do Szczecina wyłącznie w celu udziału w Finale regat 2007. Co trzecia osoba przebywała w Szczecinie powyżej 3 dni, tyle samo – do trzech dni, i również tyle osób przyjechało na jeden dzień. Przyjezdni przy okazji Finału regat przede wszystkim zwiedzali miasto (72%), robili zakupy (56%), brali udział w wycieczkach po okolicy (50%), korzystali z oferty rozrywkowej (48%), brali udział w wydarzeniach kulturalnych (24%) i uprawiali sport (20%).
Gotowość ponownego odwiedzenia Szczecina zadeklarowało 92% turystów polskich i 66% turystów zagranicznych. Ponad 80% gości oceniło dobrze bądź bardzo dobrze kontakty z mieszkańcami.
Zlot żaglowców obserwowało przez kamery internetowe około 15 milionów osób, a stronę internetową zlotu odwiedziło ok. 6 milionów osób z całego świata.

Większość środków pieniężnych na organizację imprezy pochodziło z budżetu Miasta. Wydatki związane z realizacją kontraktu z STI wyniosły 4,5 mln zł. W tej kwocie znalazła się m.in. opłata licencyjna, goszczenie załóg i obsługa wszystkich jednostek uczestniczących w regatach żaglowców. Na wydatki bieżące (obsługę imprezy, gwiazdy muzyczne i promocję Szczecina) władze miasta wydały 17,5 mln zł. Na inwestycje różnego typu miasto przeznaczyło 25,4 mln zł (m.in. na oświetlenie Mostu Długiego oraz Trasy Zamkowej).
Koszty działań realizowanych w ramach organizacji regat przez Szczecińską Agencję Artystyczną wyniosły 3,8 mln zł (w tym: organizacja koncertów – 1,9 mln zł , techniczne zabezpieczenie imprezy – 1,6 mln zł, ochrona imprezy – 0,3 mln zł). Dotacje z budżetu państwa oraz pieniądze z umów sponsorskich wyniosły łącznie 10 mln zł. Miasto otrzymało od firm 1,4 mln zł w gotówce, reszta została rozliczona w barterze. Sponsorami byli: Carlsberg Polska Sp. z o.o., J.W. Construction, Polskie Terminale S.A., Limone Sp. z o.o.

Impreza, której gospodarzem był Szczecin odniosła niekwestionowany sukces organizacyjny i wykazała zdolność Szczecina i jego mieszkańców do bardzo dobrej organizacji wielkich przedsięwzięć masowych, na co zwracali uwagę turyści, dyskutanci na forach internetowych oraz wypowiadający się w mediach. Dobrze bądź bardzo dobrze (na poziomie 80–90%) oceniono atrakcyjność turystyczną Szczecina, ofertę Szczecina podczas trwania regat (w porównaniu do innych tego typu imprez), dostęp do informacji na temat imprezy, jak i dostępność atrakcji podczas imprezy, kompetencje pracowników obsługi, dostępność i jakość usług gastronomicznych oraz poziom bezpieczeństwa w czasie imprezy. Przygotowanie Szczecina do Finału zlotu żaglowców dobrze oceniło 93% turystów polskich. W grupie turystów zagranicznych przygotowanie Szczecina oceniło zdecydowanie dobrze 54% respondentów. 1% turystów zarówno krajowych jak i zagranicznych oceniło, że Szczecin zdecydowanie nie przygotował się dobrze do organizacji finału regat.
Na niewystarczającą bazę noclegową w Szczecinie zwracali uwagę głównie turyści zagraniczni. Trudności z zabezpieczeniem noclegu zmusiły ich do skrócenia pobytu. Należy jednak pamiętać, że taka impreza o światowej skali była organizowana w Szczecinie po raz pierwszy.
Pierwotnym i podstawowym założeniem organizacji finału największego na świecie, prestiżowego zlotu żaglowców The Tall Shpis’ Races 2007, było wykreowanie w ujęciu długofalowym Szczecina jako ośrodka turystyki morskiej. W Urzędzie Miasta Szczecin powstało pod koniec grudnia 2007 r. Biuro ds. Morskich, które zajmuje się m.in. organizacją imprez o charakterze morskim oraz prowadzeniem działań zmierzających do organizacji regat The Tall Ships’ Races 2013 w Szczecinie. Szczecinianie (83%) wyrazili pogląd, że imprezy o takiej skali i randze powinny być organizowane jak najczęściej. Mieszkańcy chcieliby się chwalić Szczecinem, jego pięknem i morskim charakterem oraz jego rozwojem. Impreza o takiej międzynarodowej randze jak zlot żaglowców wskazała na niezbędne inwestycje jakie w Szczecinie należy podjąć: zagospodarowanie Łasztowni i Wyspy Grodzkiej. Turyści zwracali uwagę na urok Łasztowni oraz piękny widok z Wyspy Grodzkiej na Wały Chrobrego oraz cumujące tam największe żaglowce. Powtarzała się opinia na temat zwiększenia wykorzystania Łasztowni przy organizacji innych wielkich imprez.
Finał The Tall Ships’Races 2007 nie był tylko sukcesem promocyjnym i organizacyjnym ale także gospodarczym Szczecina.
Łącznie turyści i szczecinianie wydatkowali w trakcie trwania Finału The Tall Ships’ Races kwotę 247 mln zł (192 mln zł turyści, 55 mln zł szczecinianie), z czego na atrakcje w miejscu trwania imprezy – punkty gastronomiczne, handlowe, usługowe znajdujące się na Wałach Chrobrego i Łasztowni kwotę 160 mln zł (turyści 105 mln zł, 55 mln zł szczecinianie). Na atrakcje związane z samą imprezą przeciętny gość przeznaczył ok. 80 zł. Wydatki były ponoszone nie tylko w miejscu trwania imprezy i nie tylko na ten cel (paliwo, nocleg, wstęp do muzeum, wydatki na wyżywienie, zakupy w sklepach centrów handlowych itp.). Wydatki turystów na terenie miasta wyniosły 90 mln zł. Przeciętnie turysta przeznaczył na jeden dzień pobytu w Szczecinie ok. 148 zł (polski turysta – 138 zł, zagraniczny – 225 zł.).
Organizacja Finału regat w Szczecinie stworzyła szansę na uzyskanie wymiernych korzyści gospodarczych oraz wyjątkowych efektów promocyjnych przy stosunkowo niewielkich kosztach własnych. Zdolność miasta do organizowania wielkich imprez jest również znaczącym atutem przy rozmowach z dużymi inwestorami zainteresowanymi zaangażowaniem się w przedsięwzięcia o dużej skali, zainteresowanych tym, aby Szczecin był postrzegany i rozpoznawalny ponadregionalnie.
Efekty, które regaty mogą przynieść dla gospodarki miasta Szczecina są efektami długookresowymi, będącymi pochodną sprawnej organizacji połączonej z aktywną promocją miasta. Wśród największych korzyści wymienić można:

• wzrost liczby turystów,
• przyszłe wpływy z turystyki, w tym osiągnięte dzięki efektowi mnożnikowemu,
• przyspieszenie wzrostu gospodarczego w mieście,
• promocja Szczecina i regionu w skali światowej skutkować będzie wzrostem zainteresowania naszym krajem i miastem ze strony inwestorów zagranicznych w różnych sektorach gospodarki,
• poprawa sytuacji na rynku pracy, szczególnie pracy sezonowej,
• przychody i zyski firm i instytucji bezpośrednio i pośrednio uczestniczących w organizacji i obsłudze imprezy; ożywiono handel i usługi w okresie bezpośrednio poprzedzającym, w czasie trwania i krótko po zakończeniu Finału regat (przychody oszacowano na poziomie 250 mln zł),
• wpływy z tytułu podatków w okresie przygotowań, w trakcie regat i bezpośrednio po nich,
• przyszłe przychody gminy, firm, instytucji uzyskane dzięki inwestycjom i kontaktom handlowym, które mogą być przypisane Finałowi regat,
• rozwój szeroko rozumianych inwestycji infrastrukturalnych, modernizacje i remonty motywowane faktem przeprowadzenia finału regat w Szczecinie,
• podjęcie działań w celu regulacji stanów prawnych nieruchomości tj. gruntów i nabrzeży na terenie, na którym odbywały się regaty,
• mobilizacja mieszkańców Szczecina i regionu w celu przeprowadzenia wielkiej imprezy masowej promującej miasto, województwo i Polskę,
• zdobycie unikalnych doświadczeń w zakresie organizacji dużych imprez masowych,
• wzmocnienie wiary mieszkańców Szczecina i regionu we własne możliwości, wzrost patriotyzmu lokalnego, poprawa poczucia dumy z walorów przyrodniczych regionu i własnych osiągnięć mieszkańców,
• stworzenie dobrego klimatu dla nowych, niekonwencjonalnych przedsięwzięć,
• zdecydowanie większa gotowość samorządu, firm, instytucji i mieszkańców do podejmowania nowych projektów zmieniających oblicze miasta oraz promujących Szczecin i województwo.

O sukcesie imprezy The Tall Shpis’ Races 2007 świadczą nagrody i wyróżnienia jakie Miasto Szczecin otrzymało za jej organizację:

• nagroda specjalna Polskiego Związku Żeglarskiego przyznana za zorganizowanie światowego zlotu żaglowców,
• „Efektowny Kompas” – nagroda specjalna przyznana przez redaktorów naczelnych Gazety Wyborczej, TVP Szczecin oraz Polskie Radio Szczecin w plebiscycie „Szczupaki 2007”,
• w konkursie zorganizowanym przez redakcję magazynu „Świat Biznesu” przyznanie Perły Biznesu w kategorii „wydarzenie gospodarcze”. Kapituła konkursu złożona z przedstawicieli szczecińskich uczelni i publicystów gospodarczych przyznając Perłę Finałowi regat podkreśliła znaczenie ekonomiczne tej imprezy,
• Bursztynowa Róża Wiatrów – nagroda specjalna prezydenta Gdańska,
• Grand Prix dla Szczecina – nagroda główna wręczona podczas targów Wiatr i Woda – największej i najstarszej imprezy wystawienniczej w Polsce z branży sportów wodnych i rekreacji,
• w konkursie Złote Formaty w kategorii „wydarzenia specjalne” organizowanym przez Festiwal Promocji Miast i Regionów

Ponadto w Urzędzie Miejskim w Krakowie odbyła się wystawa zdjęć ze szczecińskiego finału zlotu żaglowców The Tall Ships’ Races 2007. Patronat honorowy nad wystawą objął Prezydent Krakowa Jacek Majchrowski.

The Tall Shpis’ Races 2007 r. wzmocniły wiarę mieszkańców we własne możliwości, będąc swego rodzaju przełomem we współczesnej historii Szczecina. Impreza za swoją organizację i rozmach zyskała uznanie w krajowych i zagranicznych środowiskach żeglarskich i z pewnością podniosła poprzeczkę dla wszystkich, którzy będą gościli największe żaglowce świata.