18.8. Fundusze pomocowe

Fundusze strukturalne (Structural Funds) to fundusze tworzone w budżecie Wspólnoty Europejskiej (Rozporządzenie Rady Nr 1260 z dnia 21 czerwca 1999 r. wprowadzające ogólne przepisy dotyczące funduszy strukturalnych, Dz. U. WE nr OJ L 161 z 1999 r.)i umożliwiające pomoc w restrukturyzacji i modernizacji gospodarki krajów członkowskich drogą interwencji w kluczowych sektorach i regionach (poprawa struktury). W latach 2000 – 2006 funkcjonowały:

• Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego (Rozporządzenie (WE) Nr 1783/1999 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 lipca 1999 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Dz. U. WE Nr L 213 z 13.08.1999 r., s. 1),
• Europejski Fundusz Społeczny (Rozporządzenie (WE) Nr 1784/1999 Parlamentu Europejskiego i Rady
• z dnia 12 lipca 1999 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Społecznego, Dz. U. WE Nr L 213 z 13.08.1999 r., s. 5),
• Sekcja Orientacji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Rozporządzenie Rady (WE) Nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR) oraz zmieniające i uchylające niektóre rozporządzenia, Dz. U. WE Nr L 160 z 26.06.1999 r., s. 80),
• Finansowy Instrument Orientacji Rybołówstwa (Rozporządzenie Rady (WE) Nr 1263/99 z dnia 21 czerwca 1999 r. w sprawie Instrumentu Finansowego Wspierania Rybołówstwa, Dz. U. WE Nr L 161 z 26.06.1999 r., s. 54).

Fundusze strukturalne są instrumentami Polityki Strukturalnej Unii Europejskiej. Poprzez ich wykorzystanie wpływa się na zwiększenie spójności ekonomicznej i społecznej Unii. Fundusze kierowane są do tych sektorów gospodarki i regionów, które bez pomocy finansowej nie są w stanie dorównać do średniego poziomu ekonomicznego w UE. W skład Unii wchodzą regiony dobrze rozwinięte, takie jak południowa Anglia, okolice Paryża, czy Holandia oraz te, których poziom rozwoju znacznie odbiega od "średniej europejskiej". Są nimi Grecja, Irlandia, Portugalia, Północna Skandynawia i Południowe Włochy oraz nowe kraje członkowskie UE. Polityka Strukturalna i Fundusze mają pomóc władzom centralnym i regionalnym słabiej rozwiniętych regionów w rozwiązaniu ich najważniejszych problemów gospodarczych.

Poza wymienionymi wyżej istnieje również Fundusz Spójności będący instrumentem finansowym UE nienależącym do funduszy strukturalnych i wdrażany na poziomie wybranych państw, a nie regionów. Jego celem jest ułatwienie integracji słabiej rozwiniętych krajów poprzez budowę sieci transportowych oraz obiektów ochrony środowiska o znaczeniu ponadregionalnym.

W latach 2007 – 2013, w wyniku reformy polityki spójności, liczba funduszy strukturalnych została ograniczona do dwóch: Europejski Fundusz Społeczny oraz Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego. Do głównego nurtu programowania został włączony również Fundusz Spójności, który ma podlegać podobnym zasadom, jak fundusze strukturalne. Z kolei fundusze wspierające inwestycje w zakresie rolnictwa i rybołówstwa zostały włączone odpowiednio do Wspólnej Polityki Rolnej oraz Wspólnej Polityki Rybackiej.

18.8.1. RODZAJE PROGRAMÓW DOSTĘPNYCH DLA POTENCJALNYCH BENEFICJANTÓW Z TERENU GMINY MIASTO SZCZECIN W ROKU 2006

Rok 2006 był ostatnim z okresu programowania 2004 – 2006. Dokumentem określającym kierunki i wysokość wsparcia finansowego ze strony funduszy strukturalnych na realizację zamierzeń rozwojowych w Polsce w latach 2004 – 2006 są Podstawy Wsparcia Wspólnoty (PWW). Jest to dokument przedstawiający strategię i priorytety działań funduszy i państwa członkowskiego UE, ich cele szczegółowe, wielkość wkładu funduszy i innych środków finansowych.

PWW w Polsce były wdrażane za pomocą pięciu jednofunduszowych sektorowych programów operacyjnych (SPO), w ramach których beneficjenci mogli ubiegać się o dofinansowanie. Dotyczą one:

• wzrostu konkurencyjności przedsiębiorstw (SPO WKP),
• rozwoju zasobów ludzkich (SPO RZL),
• restrukturyzacji i modernizacji sektora żywnościowego oraz rozwoju obszarów wiejskich (SPO ROL),
• rybołówstwa i przetwórstwa ryb (SPO Ryby),
• infrastruktury transportowej i gospodarki morskiej (SPO Transport).

O dofinansowanie ze środków unijnych można było ubiegać się również w ramach dwufunduszowego Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego (ZPORR), który zarządzany jest na poziomie krajowym, ale wdrażany w systemie zdecentralizowanym na poziomie poszczególnych województw. Z kolei wsparciu procesu wdrażania funduszy strukturalnych służył stworzony do tego celu Program Operacyjny Pomocy Technicznej.

W tym miejscu należy również wspomnieć o Inicjatywach Wspólnotowych. Są to programy pomocy bezzwrotnej organizowanej przez Unię Europejską dla określonych środowisk i grup społecznych. Podobnie jak fundusze strukturalne Inicjatywy Wspólnotowe funkcjonowały tylko w krajach członkowskich. Na lata 2004 – 2006 przewidziano w Polsce realizację czterech następujących inicjatyw:

• INTERREG III, który zajmował się wzmacnianiem współpracy transgranicznej, międzyregionalnej i międzynarodowej,
• EQUAL pomagał w zwalczaniu wszelkich przejawów dyskryminacji i nierówności na rynku pracy oraz działał w kierunku integracji społecznej i zawodowej imigrantów,
• URBAN działał w ramach projektów mających na celu rozwój infrastruktury miast europejskich powyżej 100 000 mieszkańców,
• LEADER + wspomagał wdrażanie nowoczesnych strategii rozwoju terenów wiejskich.

18.8.2. WYBRANE PROJEKTY REALIZOWANE W RAMACH OKRESU PROGRAMOWANIA 2004 – 2006

Projekty realizowane przez podmioty z terenu miasta Szczecin (nie uwzględniono beneficjenta Gmina Miasto Szczecin, jednostek podległych Gminie oraz spółek miejskich) przedstawiono w tabelach nr 18.13. i 18.14.

Projekty realizowane przez beneficjenta Gminę Miasto Szczecin, jednostki podległe oraz spółki miejskie zaprezentowane zostały w tabelach: 18.15., 18.16., 18.17.

18.8.3 RODZAJE PROGRAMÓW DOSTĘPNYCH DLA POTENCJALNYCH BENEFICJANTÓW Z TERENU GMINY MIASTO SZCZECIN W OKRESIE PROGRAMOWANIA 2007 – 2013

Rok 2007 był pierwszym z okresu programowania 2007 – 2013. Dokumentem określającym kierunki i wysokość wsparcia finansowego ze strony funduszy na realizację zamierzeń rozwojowych w Polsce w latach 2007 – 2013 jest Narodowa Strategia Spójności (Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia). Narodowa Strategia Spójności (NSS) to dokument strategiczny określający priorytety i obszary wykorzystania oraz system wdrażania Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności w Polsce w ramach budżetu Wspólnoty na lata 2007 – 2013.
Łączna suma środków zaangażowanych w realizację NSS w latach 2007 – 2013 ma wynieść około 85,6 mld euro, z czego 67,3 mld euro będzie pochodziło z budżetu UE.
Narodowa Strategia Spójności do końca 2013 roku będzie realizowana za pomocą następujących programów operacyjnych:

• Program Infrastruktura i Środowisko – 27,9 mld euro,
• Program Kapitał Ludzki – 9,7 mld euro,
• Program Innowacyjna Gospodarka – 8,3 mld euro,
• Program Pomoc Techniczna – 0,5 mld euro,
• Programy Europejskiej Współpracy Terytorialnej – 0,7 mld euro,
• 16 regionalnych programów (1 dla każdego z województw) – 16,6 mld euro.

18.8.4. WYBRANE PROJEKTY PLANOWANE DO REALIZACJI PRZEZ GMINĘ MIASTO SZCZECIN W OKRESIE PROGRAMOWANIA 2007 – 2013

Wdrażanie programów w ramach okresu programowania 2007 – 2013 (podobnie jak w latach 2004 – 2006),
jest bardzo pracochłonne i związane z wieloma aspektami proceduralnymi i prawnymi.
W związku z tym, że w roku 2007 programy operacyjne były na etapie planowania i tworzenia, najważniejsze projekty planowane do sfinansowania ze środków funduszy pomocowych dla Gminy Miasto Szczecin zostały ujęte w listach indykatywnych lub listach kluczowych dla programów operacyjnych.
Projekty planowane do realizacji przez beneficjenta Gminę Miasto Szczecin zaprezentowane zostały w tabelach: 18.18. i 18.19.