17. Organizacja systemu zarządzania miastem

Zgodnie z ustawą z dnia 24 lipca 1998 r. o wprowadzeniu zasadniczego trójstopniowego podziału terytorialnego państwa (Dz. U. z 1998 r., nr 96, poz. 603 ze zm.) utworzono z dniem 1 stycznia 1999 r. gminy, powiaty i województwa. Jednym z szesnastu województw Rzeczypospolitej Polskiej jest Województwo Zachodniopomorskie. Województwo podzielone jest na 21 powiatów i 114 gmin.

Siedzibą Sejmiku Województwa Zachodniopomorskiego oraz Wojewody Zachodniopomorskiego jest Gmina Miasto Szczecin. Administracja publiczna w województwie wykonywana jest przez organy administracji rządowej (wojewoda sprawujący władzę administracji ogólnej, organy administracji niezespolonej) oraz organy samorządu województwa.

17.1. Administracja rządowa

Administrację rządową na obszarze województwa wykonują:

• wojewoda,
• działający pod zwierzchnictwem wojewody kierownicy zespolonych służb, inspekcji i straży, wykonujący zadania i kompetencje określone w ustawach, w imieniu:
  • wojewody, z ustawowego upoważnienia,
  • własnym, jeżeli ustawy tak stanowią,
• organy administracji niezespolonej,
• organy samorządu terytorialnego, jeżeli wykonywanie zadań administracji rządowej wynika z ustawy lub z zawartego porozumienia,
• działający pod zwierzchnictwem starosty kierownicy powiatowych służb, inspekcji i straży, wykonujący zadania i kompetencje określone w ustawach,
• organy innych samorządów, jeżeli wykonywanie zadań administracji rządowej następuje na podstawie ustawy lub porozumienia.

17.1.1. WOJEWODA

Wojewoda sprawuje funkcję związaną z przedstawicielstwem Rady Ministrów na obszarze województwa zachodniopomorskiego m.in. jako:

• zwierzchnik zespolonej administracji rządowej,
• organ nadzoru nad jednostkami samorządu terytorialnego,
• organ wyższego stopnia w rozumieniu przepisów o postępowaniu administracyjnym,
• reprezentant Skarbu Państwa.

Wojewoda wykonuje zadania przy pomocy wice wojewody, kierowników zespolonych służb, inspekcji i straży wojewódzkich, dyrektora generalnego oraz dyrektorów Zachodniopomorskiego Urzędu Wojewódzkiego.
W roku 2006 i 2007 funkcję Wojewody Zachodniopomorskiego pełnił Robert Krupowicz. Po wyborach parlamentarnych pod koniec roku 2007 funkcję wojewody zaczął sprawować Marcin Zydorowicz.

17.1.2. WOJEWÓDZKA ADMINISTRACJA ZESPOLONA

Administracja zespolona – oparta jest na zasadach zespolenia i zwierzchnictwa wojewody, warunkującego skuteczne wykonywanie zadań tej administracji. Jest elementem rządowej administracji terenowej. Szczegółową organizację zespolonej administracji rządowej w województwie określa statut urzędu wojewódzkiego nadawany przez wojewodę, zatwierdzany przez Prezesa Rady Ministrów.

Wojewoda jest zwierzchnikiem rządowej administracji zespolonej. Kieruje nią, koordynuje jej działalność, zapewnia warunki do skutecznego działania oraz ponosi odpowiedzialność związaną z rezultatami
jej funkcjonowania.

17.1.3 WOJEWÓDZKA ADMINISTRACJA NIEZESPOLONA

Administracja niezespolona bywa czasem określana jako specjalna. To część administracji rządowej w terenie jako organy podporządkowane właściwym ministrom bądź kierownikom państwowych osób prawnych
i kierownikom innych państwowych jednostek organizacyjnych wykonujących zadania z zakresu administracji rządowej na obszarze województwa. Wobec niej wojewoda posiada uprawnienia opiniodawcze, koordynacyjne oraz kontrolne (kontrolne w pewnym zakresie).

Organy tej administracji działające na obszarze województwa zobligowane są m.in. do:

• uzgadniania z wojewodą projektów aktów prawa miejscowego,
• zapewnienia zgodności swoich działań z poleceniami wojewody,
• składania wojewodzie rocznych informacji, a na żądanie bieżących wyjaśnień o swojej działalności na obszarze województwa.

17.1.4. ZMIANY W STRUKTURZE ADMINISTRACYJNEJ ORAZ KOMPETENCJACH

W 2006 r. Zachodniopomorskiemu Urzędowi Wojewódzkiemu nadany został nowy statut, na podstawie którego wprowadzone zostały zmiany w strukturze Urzędu:

• zlikwidowany został Wydział Skarbu Państwa i Przekształceń Własnościowych, a jego zadania przejął Wydział Nadzoru i Kontroli (do dnia nadania funkcjonujący jako Wydział Prawny i Nadzoru),
• Wydział Rozwoju Regionalnego przekształcony został w Wydział Infrastruktury z wyłączeniem zadań dotyczących nadzoru geodezyjnego i kartograficznego oraz gospodarki nieruchomościami, które weszły do zakresu działania nowo utworzonego Wydziału Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego oraz Gospodarki Nieruchomościami,
• Biuro Dyrektora Generalnego przekształcone zostało w Wydział Organizacyjno – Administracyjny,

W 2007 r. utworzony został Oddział Instytucji Pośredniczący w Certyfikacji (z dniem 1 stycznia 2008 r. przekształcony w Wydział Instytucji Pośredniczącej w Certyfikacji).

Nowe Kompetencje Wojewody Zachodniopomorskiego rzutowały bezpośrednio na zakres działania Zachodniopomorskiego Urzędu Wojewódzkiego. Nowe kompetencje Wojewody w zakresie:

• transportu kolejowego,
• realizacji prawa do rekompensat z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP,
• nadzoru nad lecznictwem uzdrowiskowym,
• przeciwdziałania przemocy w rodzinie,
• ustanowieniaa wieloletniego planu „Pomoc państwa w zakresie dożywania”,
• ochrony granicy państwowej,
• transportu drogowego (ponowne przejęcie nadzoru nad Inspekcją Transportu Drogowego),
• Prawa ochrony środowiska,
• zasad prowadzenia polityki rozwoju,
• szczególnych zasad przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych,
• zapobiegania szkodom w środowisku,
• ujawniania informacji w dokumentach organów bezpieczeństwa państwa w latach 1944 – 1990 oraz treści tych dokumentów,
• rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych,
• zatrudnienia socjalnym,
• zarządzania kryzysowego

wynikają m.in. z ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w podziale zadań i kompetencji administracji terenowej (Dz. U. z 2005 r., nr 175, poz. 1462 ze zm.).

Natomiast wynikające z powyższej ustawy uchylone kompetencje Wojewody dotyczą zmian w ustawach:

• o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach,
• o fundacjach,
• o rybactwie śródlądowym,
• o lasach,
• Prawo geologiczne i górnicze,
• o ochronie gruntów rolnych i leśnych,
• prawo energetyczne,
• prawo o ruchu drogowym,
• o ochronie zwierząt,
• o usługach turystycznych,
• o grupach producentów rolnych i ich związkach,
• o zatrudnieniu socjalnym,
• o organizacji rynków owoców i warzyw, rynku chmielu, rynku tytoniu oraz rynku suszu paszowego,
• o pomocy społecznej,
• o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

Zadania i kompetencje wynikające z wyżej wymienionych ustaw Wojewoda przekazał w większości Zarządowi Województwa Zachodniopomorskiego oraz Marszałkowi Województwa Zachodniopomorskiego, część starostom powiatowym, a w przypadku legalności zatrudnienia – Państwowej Inspekcji Pracy.
 

17.2. Samorząd województwa zachodniopomorskiego

Województwo samorządowe to jednostka o charakterze korporacyjnym, wyposażona w osobowość prawną o charakterze publicznym i prywatnym, wypełniająca, poprzez wyłonione w drodze wyborów organy, zadania administracji publicznej, na zasadach określonej prawnie niezależności, podlegająca przy tym nadzorowi państwowemu, sprawowanemu na podstawie kryterium legalności, której samodzielność podlega ochronie sądowej¹. Zakres działania samorządu województwa nie narusza samodzielności jednostek samorządu terytorialnego – powiatu i gminy.

Samorząd województwa wykonuje zadania publiczne określone ustawami w imieniu własnym
i na własną odpowiedzialność. Dysponuje mieniem wojewódzkim oraz prowadzi samodzielnie gospodarkę finansową na podstawie budżetu. Województwo posiada osobowość prawną. Ustrój województwa jako jednostki samorządu terytorialnego określa statut województwa uchwalony przez organ stanowiący (Sejmik)
po uzgodnieniu z Prezesem Rady Ministrów.

W celu wykonywania swych zadań województwo tworzy wojewódzkie samorządowe jednostki organizacyjne oraz może zawierać umowy z innymi podmiotami. Samorząd województwa, na podstawie upoważnień ustawowych – stanowi akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze województwa.

17.2.1. SEJMIK WOJEWÓDZTWA

Sejmik jest organem stanowiącym i kontrolnym województwa, jego kadencja trwa cztery lata. Na podstawie ustawy o samorządzie województwa oraz na podstawie upoważnień udzielonych w innych ustawach i w ich granicach sejmik stanowi akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze województwa. W skład Sejmiku Województwa Zachodniopomorskiego wchodzi 30 radnych wybranych w wyborach bezpośrednich. Spośród radnych wybierany jest przewodniczący sejmiku, który organizuje prace tego organu oraz prowadzi jego obrady. Do wyłącznej właściwości sejmiku należy:

• stanowienie aktów prawa miejscowego: statutu województwa, zasad gospodarowania mieniem wojewódzkim, zasad i trybu korzystania z wojewódzkich obiektów i urządzeń użyteczności publicznej,
• uchwalanie strategii rozwoju województwa oraz programów wojewódzkich,
• uchwalanie planu zagospodarowania przestrzennego,
• podejmowanie uchwał w sprawie trybu prac nad projektem uchwały budżetowej,
• podejmowanie uchwał w sprawie szczegółowości układu wykonawczego budżetu województwa,
• uchwalanie budżetu województwa,
• określanie zasad udzielania dotacji przedmiotowych i podmiotowych z budżetu województwa,
• rozpatrywanie sprawozdań z wykonania budżetu województwa, sprawozdań finansowych województwa oraz sprawozdań z wykonywania wieloletnich programów województwa,
• podejmowanie uchwały w sprawie absolutorium zarządowi województwa ,
• uchwalanie, przepisów dotyczących podatków i opłat lokalnych,
• podejmowanie uchwał w sprawie powierzenia zadań samorządu województwa innym jednostkom samorządu terytorialnego,
• uchwalanie „Priorytetów współpracy zagranicznej województwa”,
• podejmowanie uchwał w sprawie uczestnictwa w międzynarodowych zrzeszeniach regionalnychi innych formach współpracy regionalnej,
• wybór i odwołanie zarządu województwa oraz ustalanie wynagrodzenia marszałka województwa,
• rozpatrywanie sprawozdań z działalności zarządu województwa,
• powoływanie i odwoływanie, na wniosek marszałka województwa, skarbnika województwa,
• podejmowanie uchwał w sprawie tworzenia stowarzyszeń i fundacji oraz ich rozwiązywania,a także przystępowania do nich lub występowania z nich,
• podejmowanie uchwał w sprawach majątkowych województwa dotyczących:
  • zasad nabywania, zbywania i obciążania nieruchomości oraz ich wydzierżawiania lub wynajmowania
  • emitowania obligacji oraz określania zasad ich zbywania, nabywania i wykupu,
  • zaciągania długoterminowych pożyczek i kredytów,
  • ustalania maksymalnej wysokości pożyczek i kredytów krótkoterminowych zaciąganych przez zarząd województwa oraz maksymalnej wysokości pożyczek i poręczeń udzielanych przez zarząd województwa w roku budżetowym,
  • tworzenia spółek prawa handlowego i przystępowania do nich oraz określania zasad wnoszenia wkładów, a także obejmowania, nabywania i zbywania udziałów i akcji,
  • tworzenia, przekształcania i likwidowania wojewódzkich samorządowych jednostek organizacyjnych oraz wyposażania ich w majątek.
• podejmowanie uchwał w sprawie zasad udzielania stypendiów dla uczniów i studentów,
• podejmowanie uchwał w innych sprawach zastrzeżonych ustawami i statutem województwado kompetencji sejmiku województwa,
• uchwalanie przepisów dotyczących organizacji wewnętrznej oraz trybu pracy organów samorządu województwa.

Sejmik województwa powołuje ze swojego grona stałe i doraźne komisje do wykonywania zadań, które określa statut województwa. Sejmik kontroluje działalność zarządu województwa oraz wojewódzkich samorządowych jednostek organizacyjnych.

17.2.2 ZARZĄD WOJEWÓDZTWA

Zarząd Województwa wybierany jest przez Sejmik Województwa. W jego skład wchodzi 5 osób:

• marszałek województwa (przewodniczący zarządu),
• wicemarszałek lub 2 wicemarszałków,
• pozostali członkowie zarządu.

Członkostwa w zarządzie województwa nie można łączyć z członkostwem w organie innej jednostki
samorządu terytorialnego oraz z zatrudnieniem w administracji rządowej, a także z mandatem posła i senatora. Marszałek, wicemarszałkowie i pozostali członkowie zarządu województwa mogą być wybrani spoza składu sejmiku województwa.

Zarząd województwa wykonuje zadania należące do samorządu województwa, niezastrzeżone na rzecz sejmiku województwa i wojewódzkich jednostek organizacyjnych. Do zadań zarządu województwa należy:

• wykonywanie uchwał sejmiku województwa,
• gospodarowanie mieniem województwa, w tym wykonywanie praw z akcji i udziałów posiadanych przez województwo,
• przygotowywanie projektu i wykonywanie budżetu województwa,
• przygotowywanie projektów strategii rozwoju województwa, planu zagospodarowania przestrzennegoi regionalnych programów operacyjnych oraz ich wykonywanie,
• organizowanie współpracy ze strukturami samorządu regionalnego w innych krajach i z międzynarodowymi zrzeszeniami regionalnymi,
• kierowanie, koordynowanie i kontrolowanie działalności wojewódzkich samorządowych jednostek organizacyjnych, w tym powoływanie i odwoływanie ich kierowników,
• uchwalanie regulaminu organizacyjnego urzędu marszałkowskiego.

Zasady i tryb działania zarządu województwa określa statut województwa. Po upływie kadencji sejmiku województwa, zarząd działa do dnia wyboru nowego zarządu województwa. Zarząd wykonuje zadania województwa przy pomocy urzędu marszałkowskiego i wojewódzkich samorządowych jednostek organizacyjnych lub wojewódzkich osób prawnych.

Marszałek województwa organizuje pracę zarządu województwa i urzędu marszałkowskiego, kieruje bieżącymi sprawami województwa oraz reprezentuje województwo na zewnątrz. Pełni funkcję kierownika urzędu marszałkowskiego oraz zwierzchnika służbowego pracowników urzędu oraz kierowników samorządowych jednostek organizacyjnych. Status prawny pracowników urzędu marszałkowskiego oraz wojewódzkich samorządowych jednostek organizacyjnych określa ustawa z dnia 22 marca 1990 r. o pracownikach samorządowych (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1593 ze zm.).

17.2.3. NOWE ZADANIA WOJEWÓDZKIEJ ADMINISTRACJI SAMORZĄDOWEJ W LATACH 2006 – 2007.

Nowe zadania administracji samorządowej szczebla wojewódzkiego w zakresie:

• narodowego zasobu archiwalnego i archiwów,
• podatku rolnego,
• rybactwa śródlądowego,
• prawa geologicznego i górniczego,
• ochrony zdrowia psychicznego,
• ochrony gruntów rolnych i leśnych,
• prawa łowieckiego,
• prawa energetycznego,
• przeciwdziałania narkomanii,
• prawa o ruchu drogowym,
• ochrony zwierząt,
• usług turystycznych,
• grup producentów rolnych i ich związkach,
• prawa lotniczego,
• szczególnych zasad przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych,
• działalności pożytku publicznego i o wolontariacie,
• zatrudnienia socjalnego,
• nasiennictwa,
• organizacji rynków owoców i warzyw, rynku chmielu, rynku tytoniu oraz rynku suszu paszowego,
• pomocy społecznej,
• krajowego systemu ekozarządzania i audytu,
• promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

wynikają m.in. z ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w podziale zadań i kompetencji administracji terenowej (Dz. U. z 2005 r., nr 175, poz. 1462 ze zm.).

17.2.4. ZADANIA WYKONYWANE PRZEZ SAMORZĄD WOJEWÓDZTWA.

Samorząd województwa wykonuje zadania o charakterze wojewódzkim określone ustawami w szczególności w zakresie:

• edukacji publicznej, w tym szkolnictwa wyższego,
• promocji i ochrony zdrowia,
• kultury oraz ochrony zabytków i opieki nad zabytkami,
• pomocy społecznej,
• polityki prorodzinnej,
• modernizacji terenów wiejskich,
• zagospodarowania przestrzennego,
• ochrony środowiska,
• gospodarki wodnej, w tym ochrony przeciwpowodziowej, a w szczególności wyposażenia i utrzymania wojewódzkich magazynów przeciwpowodziowych,
• transportu zbiorowego i dróg publicznych,
• kultury fizycznej i turystyki,
• ochrony praw konsumentów,
• obronności,
• bezpieczeństwa publicznego,
• przeciwdziałania bezrobociu i aktywizacji lokalnego rynku pracy.

17.2.5. FORMY WYKONYWANIA ZADAŃ WOJEWÓDZTWA

W celu wykonywania zadań, województwo tworzy wojewódzkie samorządowe jednostki organizacyjne. Czynności nadzorcze nad tymi podmiotami m.in. kierowanie, koordynowanie ich działalnością oraz powoływanie i odwoływanie ich kierowników należą do kompetencji Zarządu Województwa.

Wojewódzkie osoby prawne z siedzibą na terenie Gminy Miasto Szczecin:

• Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy – Zachodniopomorskie Centrum Leczenia i Profilaktyki w Szczecinie,
• Portowy Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w Szczecinie,
• Samodzielny Publiczny Wojewódzki Szpital Zespolony w Szczecinie,
• Zachodniopomorskie Centrum Onkologii w Szczecinie ,
• Samodzielny Publiczny Wojewódzki Zakład Gruźlicy i Chorób Płuc w Szczecinie,
• Specjalistyczny Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej nad Dzieckiem i Młodzieżą w Szczecinie,
• Wojewódzka Stacja Pogotowia Ratunkowego w Szczecinie,
• Samodzielny Publiczny Specjalistyczny Zakład Opieki Zdrowotnej „Zdroje” w Szczecinie,
• Specjalistyczny Szpital im. Prof. Alfreda Sokołowskiego w Szczecinie,
• Wojewódzki Ośrodek Ruchu Drogowego w Szczecinie,
• Książnica Pomorska im. Stanisława Staszica w Szczecinie,
• Muzeum Narodowe w Szczecinie,
• Opera na Zamku w Szczecinie,
• Teatr Polski w Szczecinie,
• Zamek Książąt Pomorskich w Szczecinie,
• Biuro Dokumentacji Zabytków w Szczecinie,
• Ośrodek Teatralny Kana w Szczecinie.

Ośrodek Teatralny Kana w Szczecinie został powołany z dniem 1 stycznia 2007 r. jako instytucja kultury współprowadzona przez dwóch organizatorów: Gminę Miasto Szczecin oraz Samorząd Województwa Zachodniopomorskiego.

Inne jednostki podległe samorządowi województwa zachodniopomorskiego z siedzibą na terenie Gminy Miasto Szczecin:

• Centrum Doradztwa i Doskonalenia Nauczycieli w Szczecinie,
• Policealna Szkoła Medyczna w Szczecinie,
• Szkoła Policealna Pracowników Służb Społecznych w Szczecinie,
• Wojewódzki Urząd Pracy w Szczecinie,
• Sekretariat ds. Młodzieży Województwa Zachodniopomorskiego w Szczecinie,
• Regionalne Biuro Gospodarki Przestrzennej Województwa Zachodniopomorskiego w Szczecinie.
   

17.3. Samorząd gminny i powiatowy

Gmina Miasto Szczecin jest jednym z trzech miast w województwie zachodniopomorskim na prawach powiatu. Jest również stolicą Województwa Zachodniopomorskiego, miasto położone w północno-zachodniej części Polski, przy ujściu rzeki Odry (poprzez Zalew Szczeciński) do Bałtyku. W Polsce plasuje się na siódmym miejscu co do liczby mieszkańców i trzecim pod względem powierzchni. Ponadto będąc stolicą Euroregionu Pomerania jest ważnym ośrodkiem współpracy politycznej, społecznej i kulturalnej.

Gmina Miasto Szczecin realizuje zadania wynikając m.in. z ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2001 r., nr 142 poz.1592 ze zm.), a także niektóre zadania nie zastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów. Do zakresu działań Miasta (gminy i powiatu) należą także wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym i ponadgminnym. Wykonuje również zadania na rzecz zbiorowych potrzeb wspólnoty, w szczególności z zakresu:

• ładu przestrzennego, gospodarki nieruchomościami, ochrony środowiska i przyrody oraz gospodarki wodnej,
• dróg publicznych, ulic, mostów, placów oraz organizacji ruchu drogowego,
• wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz,
• transportu zbiorowego,
• ochrony zdrowia,
• pomocy społecznej, w tym ośrodków i zakładów opiekuńczych,
• gminnego budownictwa mieszkaniowego,
• edukacji publicznej,
• kultury, w tym bibliotek gminnych i innych instytucji kultury oraz ochrony zabytków i opieki nad zabytkami,
• kultury fizycznej i turystyki, w tym terenów rekreacyjnych i urządzeń sportowych,
• targowisk i hal targowych,
• zieleni gminnej i zadrzewień,
• cmentarzy gminnych,
• porządku publicznego i bezpieczeństwa obywateli oraz ochrony przeciwpożarowej i przeciwpowodziowej, w tym wyposażenia i utrzymania gminnego magazynu przeciwpowodziowego,
• utrzymania gminnych i powiatowych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej oraz obiektów administracyjnych,
• polityki prorodzinnej, w tym zapewnienia kobietom w ciąży opieki socjalnej, medycznej i prawnej,
• wspierania i upowszechniania idei samorządowej,
• promocji gminy i powiatu,
• współpracy z organizacjami pozarządowymi,
• współpracy ze społecznościami lokalnymi i regionalnymi innych państw,
• wspierania osób niepełnosprawnych,
• geodezji, kartografii i katastru,
• gospodarki nieruchomości,
• administracji architektoniczno-budowlanej,
• gospodarki wodnej,
• ochrony środowiska i przyrody,
• rolnictwa, leśnictwa i rybactwa śródlądowego,
• przeciwdziałania bezrobociu oraz aktywizacji lokalnego rynku pracy,
• ochrony praw konsumenta,
• obronności.

Miasto podobnie jak samorząd województwa wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Posiada osobowość prawną, a jej samodzielność podlega ochronie sądowej.

17.3.1. RADA MIASTA SZCZECIN

Rada gminy, podobnie jak prezydent, jest organem gminy. Kadencja rady gminy trwa 4 lata licząc od dnia wyboru. Rada gminy podejmuje uchwały w zakresie swojej właściwości oraz kontroluje działalność prezydenta, gminnych jednostek organizacyjnych oraz jednostek pomocniczych gminy.

Rada Miasta Szczecin do końca kadencji w 2006 r. odbyła 82 sesje na 103 posiedzeniach.
W 2007 r. odbyło się 19 sesji zwyczajnych, jedna sesja uroczysta z okazji Dnia Szczecina oraz jedna sesja nadzwyczajna zwołana na wniosek Prezydenta Miasta.

Do końca kadencji w roku 2006 do Biura Rady Miasta wpłynęło 1305 projektów uchwał, z czego Rada Miasta podjęła 1187 uchwał. Wg stanu na dzień 31 grudnia 2007 r. (od początku kadencji) wpłynęło 477 projektów uchwał. Podjęto 512 uchwał.

17.3.2. KOMISJE RADY MIASTA SZCZECIN

Rada Gminy ze swojego grona może powoływać stałe i doraźne komisje do określonych zadań, ustalając działania oraz skład osobowy komisji. Komisje podlegają radzie gminy. Przedkładają jej plan pracy
oraz sprawozdanie z działalności. W posiedzeniach komisji mogą uczestniczyć radni niebędący jej członkami. Mogą oni zabierać głos w dyskusji i składać wnioski bez prawa udziału w głosowaniu.

Komisje pełnią funkcje o charakterze opiniodawczo – doradczym. Komisje powołuje Rada Miasta w formie uchwał.

Ogółem Komisje stałe Rady Miasta na koniec kadencji w 2006 r. odbyły 1 471 posiedzeń. Podjęły:

• 524 stanowiska,
• 393 wnioski,
• 106 dezyderatów,
• 22 uchwały,
• 73 razy wystąpiły z inicjatywą uchwałodawczą.

Przy Radzie Miasta działała również Miejska Komisja Wyborcza powołana w celu m.in. przeprowadzenia wyborów do rad osiedli Gminy Miasto Szczecin. Odbyła ona 11 posiedzeń, na których podjęto 12 uchwał,
rozpatrzono 23 pisma różne oraz 1 wniosek.

Ogółem Komisje stałe Rady Miasta od początku kadencji do końca 2007 r. odbyły łączenie 445 posiedzeń, przyjęto lub rozpatrzono:

• 215 stanowisk,
• 146 wniosków,
• 59 dezyderatów,
• 15 uchwał,
• 10 razy wystąpiły z inicjatywą uchwałodawczą.

17.3.3. PREZYDENT MIASTA SZCZECIN

Prezydent wybierany jest bezpośrednio w wyborach powszechnych. Jest organem wykonawczym Miasta. Prezydentem nie może być osoba, która nie jest obywatelem polskim. Funkcji prezydenta nie można łączyć z:

• funkcją wójta, burmistrza, prezydenta lub ich zastępców w innej gminie,
• członkostwem w organach jednostek samorządu terytorialnego,
• zatrudnieniem w administracji rządowej,
• mandatem posła lub senatora.

Zadania prezydenta wynikają z ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., nr 142, poz. 1591 ze zm.), Statutu Miasta oraz regulaminu organizacyjnego Urzędu Miasta.

Do dnia 04 grudnia 2006 r. funkcję prezydenta pełnił Marian Jurczyk. Obecny prezydent Piotr Krzystek został wybrany na Urząd Prezydenta Miasta Szczecin w drugiej turze Wyborów Samorządowych 2006 w dniu 26 listopada 2006 r.

Do zadań Prezydenta Miasta Szczecin należy m.in:

• przygotowanie projektów uchwał rady gminy,
• określenie sposobu wykonywania uchwał,
• gospodarowanie mieniem komunalnym,
• wykonywanie budżetu,
• zatrudnianie i zwalnianie kierowników gminnych jednostek organizacyjnych,
• kierowanie bieżącymi sprawami gminy oraz reprezentowanie jej na zewnątrz,
• opracowanie planu operacyjnego ochrony przed powodzią,
• ogłaszanie i odwoływanie pogotowia i alarmu przeciwpowodziowego,
• prezydent może zarządzić ewakuację z obszarów bezpośrednio zagrożonych jeśli w inny sposób nie można usunąć bezpośredniego niebezpieczeństwa dla życia ludzi lub dla mienia.

Prezydenta Miasta Szczecin ponadto:

• pełni funkcję kierownika Urzędu Miasta,
• pełni funkcję zwierzchnika służbowego w stosunku do pracowników Urzędu, kierowników miejskich jednostek organizacyjnych,
• pełni funkcję zwierzchnika w stosunku do powiatowych służb, inspekcji i straży oraz kierowników jednostek organizacyjnych powiatu,
• pełni funkcję organu samorządu terytorialnego przy rozstrzyganiu indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej,
• kieruje realizacją zadań Urzędu Miasta Szczecin,
• określa kierunki polityki zagranicznej miasta,
• sprawuje nadzór nad zapewnieniem porządku publicznego, promocją i komunikacją społeczną, kontrolą i audytem wewnętrznym, zapewnieniem ochrony informacji niejawnych oraz danych osobowych.
   

17.3.4. ZASTĘPCY PREZYDENTA MIASTA SZCZECIN

Prezydent, w drodze zarządzenia, powołuje oraz odwołuje swojego zastępcę lub zastępców i określa ich liczbę. W gminie o liczbie mieszkańców powyżej 200 000 prezydent powołuje 4 zastępców i wskazuje imiennie pierwszego i kolejnych zastępców. Funkcji zastępcy prezydenta nie można łączyć z:

• funkcją wójta, burmistrza, prezydenta lub ich zastępców w innej gminie,
• członkostwem w organach jednostek samorządu terytorialnego,
• zatrudnieniem w administracji rządowej,
• mandatem posła lub senatora.

17.3.5. SEKRETARZ MIASTA SZCZECIN

Sekretarz powoływany jest na wniosek prezydenta uchwałą Rady Miasta. Od dnia 2 stycznia 2007 r. funkcję Sekretarza Miasta Szczecin Pełni Ryszard Słoka. Sekretarz Miasta jest odpowiedzialny za sprawy z zakresu:

• organizacji pracy Prezydenta Miasta,
• koordynowania współpracy Prezydenta Miasta z Radą Miasta,
• koordynowania współpracy Prezydenta Miasta z Urzędem,
• zapewnienia sprawnego funkcjonowania Urzędu Miasta,
• koordynacji i nadzoru nad działalnością jednostek organizacyjnych Urzędu,
• kontroli jednostek organizacyjnych urzędu,
• kontroli jednostek organizacyjnych Gminy Miasto Szczecin,
• zapewnienia sprawnej obsługi interesantów,
• ochrony danych osobowych,
• obsługi kontaktów zewnętrznych,
• obsługi spraw Miasta w zakresie powierzonym przez Prezydenta,
• nadzór nad udzielanymi zamówieniami publicznymi w imieniu miasta, w zakresie związanym z powierzonymi zadaniami.

Do końca kadencji w roku 2006 funkcję Sekretarza Miasta Szczecin pełnił Bohdan Roszkowski.

17.3.6. SKARBNIK MIASTA SZCZECIN

Skarbnik podobnie jak sekretarza powoływany jest na wniosek Prezydenta uchwałą Rady Miasta. Od dnia 01 marca 2004 r. funkcję Skarbnika Miasta Szczecin pełni Stanisław Lipiński. Skarbnik Miasta jest odpowiedzialny za sprawy z zakresu:

• polityki finansowej miasta,
• obsługi finansowo – księgowej miasta i Urzędu,
• pomocy publicznej dla przedsiębiorców,
• realizacji zadań wynikających z przepisów szczegółowych, dotyczących praw i obowiązków głównych księgowych budżetów,
• nadzoru nad udzielanymi zamówieniami publicznymi w imieniu miasta, w zakresie związanymi z powierzonymi zadaniami.

17.3.7. URZĄD MIASTA SZCZECIN

Urząd Miasta Szczecin jest jednostką budżetową i organizacyjną Miasta, przy pomocy której Prezydent wykonuje zadania z zakresu administracji publicznej, wynikające z zadań własnych Miasta, zadań zleconych
z mocy ustaw lub przejętych przez Miasto w wyniku porozumień z organami administracji rządowej
i samorządowej.

Urząd Miasta działa na podstawie obowiązujących przepisów prawa, Statutu Miasta, Regulaminu oraz aktów prawnych wydawanych przez Radę oraz Prezydenta. Siedzibą Urzędu jest Miasto Szczecin, będące Miastem
na prawach powiatu. Urząd Miasta jest pracodawcą w rozumieniu przepisów prawa pracy.

Kierownikiem Urzędu jest Prezydent Miasta, który dokonuje czynności z zakresu prawa pracy na zasadach określonych odrębnymi przepisami. Prezydent kieruje Urzędem poprzez wydawanie zarządzeń i pism okólnych oraz poleceń służbowych. Nadzór nad jednostkami organizacyjnymi Gminy Miasto Szczecin oraz spółkami
z udziałem Miasta jest sprawowany przez Prezydenta przy pomocy Zastępców Prezydenta oraz właściwych wydziałów i biur Urzędu. W celu zapewnienia realizacji przez Urząd zadań o szczególnym znaczeniu dla Miasta, Prezydent może w drodze zarządzenia, powołać zespół zadaniowy lub pełnomocnika. W skład zespołów mogą wchodzić pracownicy oraz osoby spoza Urzędu.
Struktura wewnętrzna Urzędu Miasta Szczecin wynika z Regulaminu Organizacyjnego Urzędu Miasta Szczecin stanowiącego Załącznik do Zarządzenia Nr 217/07 Prezydenta Miasta Szczecin z dnia 27 kwietnia 2007 r. w sprawie Regulaminu Organizacyjnego Urzędu Miasta Szczecin.

W skład Urzędu wchodzą następujące wydziały i biura na prawach wydziałów oznaczone odpowiednio symbolami:
1. Biuro Prezydenta Miasta – BPM,
2. Biuro Rady Miasta – BRM,
3. Wydział Kontroli i Audytu Wewnętrznego – WKiAW,
4. Wydział Organizacyjny – WO,
5. Biuro Obsługi Interesantów – BOI,
6. Urząd Stanu Cywilnego – USC,
7. Wydział Oświaty – WOś,
8. Biuro Promocji i Informacji – BPiI,
9. Wydział Kultury – WK,
10. Wydział Sportu i Turystyki – WSiT,
11. Wydział Zdrowia i Polityki Społecznej – WZiPS,
12. Wydział Rozwoju Miasta – WRMiFP,
13. Wydział Inwestycji Miejskich – WIM,
14. Wydział Urbanistyki i Administracji Budowlanej – WUiAB,
15. Biuro Geodety Miasta – BGM,
16. Wydział Gospodarki Nieruchomościami – WGN,
17. Wydział Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska – WGKiOŚ,
18. Biuro Budżetu – BB,
19. Wydział Księgowości – WKs,
20. Wydział Podatków, Opłat i Egzekucji – WPOiE,
21. Wydział Zarządzania Kryzysowego i Ochrony Ludności – WZKiOL,
22. Wydział Informatyki – WInf,
23. Wydział Obsługi Urzędu – WOU,
24. Biuro ds. Zamówień Publicznych – BZP,

Biura na prawach samodzielnych referatów:
25. Biuro Prawne – BP,
26. Biuro ds. Organizacji Pozarządowych – BOP,
27. Biuro Miejskiego Rzecznika Konsumentów – BMRK,
28. Biuro ds. Ochrony Informacji Niejawnych – BOIN,
29. Biuro ds. Morskich – BM.

W 2007 roku Biuro Obsługi Interesantów w celu zapewnienia sprawnej obsługi osób wymieniających dowody osobiste wydłużyło godziny pracy we wtorki oraz środy do godz. 18:30. Od lipca 2007 r. można było również załatwić sprawę związaną z wyminą dowodu w jedną niedzielę w miesiącu. Wzrost ilości interesantów załatwiających formalności dotyczące rejestracji pojazdów spowodował uruchomienie w listopadzie 2007 r. drugiego stanowiska do obsługi firm rejestrujących jednorazowo większą ilość pojazdów. Pierwsze stanowisko funkcjonuje już od listopada 2006 r. Stanowiska zostały wyłączone z bieżącej obsługi interesantów w celu usprawnienia obsługi zarówno przedsiębiorców, jak i dla indywidualnych interesantów, ponieważ pozostałe stanowiska nie są blokowane rejestracją większej ilości pojazdów.

Od 1 października 2007 r. w Urzędzie Miasta Szczecin funkcjonuje pokój zabaw dla dzieci w wieku 3 – 7 lat, których opiekunowie załatwiają sprawy w Biurze Obsługi Interesantów. Opiekę nad dziećmi pełni wykwalifikowana opiekunka – pobyt dzieci jest bezpłatny. W pomieszczeniu znajduje się również kącik do przewijania dzieci oraz dla matek karmiących.

Biuro Obsługi Interesantów w 2007 r. opracowało tryby załatwiania spraw przez interesantów uwzględniając wszystkie etapy, przez które zobowiązany jest przejść interesant oraz Urząd w celu realizacji sprawy. Tryby zawierają znacznie szerszy zakres informacji niż dotychczas opracowane karty informacyjne.

ANKIETA WŚRÓD INTERESANTÓW
Respondenci wystawili najlepsze oceny za uczciwość urzędników załatwiających ich sprawy. Z badań wynika, że najlepszy wizerunek urzędu mają osoby korzystające ze strony internetowej. Interesanci porównujący funkcjonowanie BOI do lipca 2007 roku są zdecydowanie bardziej krytycznie nastawieni do jakości obsługi
– głównie przez konieczność czekania w długich kolejkach, co wiązało się z wymianą dowodów osobistych.
Na tle innych wydziałów najlepiej oceniane są Centrum Obsługi Przedsiębiorcy (lipiec 4,12, grudzień 4,4). Wyższe noty od lipcowych otrzymał też Wydział Urbanistyki i Administracji Budowlanej (lipiec 3,48, grudzień 3,9). W tych wydziałach znacznie skrócił się czas załatwiania sprawy. Bardzo pozytywną informacją jest fakt, iż interesanci w dalszym ciągu nie mają wątpliwości, co do uczciwości urzędników szczecińskiego magistratu. Nawet interesanci, którzy krytykowali pracę UM stwierdzili, że urzędnik załatwił ich sprawę uczciwie. Interesanci postrzegają urzędników jako osoby pracowite i chętne do załatwienia ich spraw urzędowych. W dalszym ciągu dużym problemem dla interesantów są godziny otwarcia urzędu. Średnia ocen w tym przypadku to 3,78. 12% (lipiec 12%) badanych uważa obecne godziny urzędowania za złe, 24% (lipiec17%) za dostateczne, 24% (lipiec25%) za dobre, a dla 30% (lipiec 46%) badanych są one optymalne. Aktualne godziny otwarcia magistratu odpowiadają ludziom starszym, najmniej ludziom młodym. Respondenci chwalą w ostatnim czasie pracę urzędu w weekendy i postulują otwarcie magistratu przynajmniej w jedną sobotę w miesiącu. Blisko połowa interesantów deklaruje, że przed pójściem do urzędu korzysta ze strony internetowej. Najczęściej są to sprawy związane z dowodem rejestracyjnym oraz prawem jazdy.
Badania przeprowadzono w dniach 5 – 14 grudnia na próbie 397 interesantów (poprzednie 17-24 lipca 2007
na próbie 603 interesantów). Średnia ocen z lipca 2007 to 3,69 a ocen grudniowych 3,71. Ankieta składała
się z dwudziestu pytań. Dotyczyły one między innymi załatwianych spraw w urzędzie, sposobu obsługi, godzin urzędowania, wykorzystania internetu przy załatwianiu niektórych spraw w magistracie czy reorganizacji urzędu. Ankietę przygotowała Wyższa Szkoła Administracji Publicznej. To kolejne badanie w ciągu ostatnich dwóch lat. Podobne badania dotyczące funkcjonowania urzędu i pracy urzędników odbywały się w 2005 i 2006 roku, jednak nie były one tak szerokie.

17.3.8. FORMY WYKONYWANIA ZADAŃ MIASTA

Miasto wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. W celu wykonywania tych zadań może tworzyć jednostki organizacyjne, zawierać umowy z innymi podmiotami, w tym z organizacjami pozarządowymi oraz współdziałać z innymi jednostkami samorządu terytorialnego. Zgodnie z ustawą z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2005 r. nr 249, poz. 2104 ze zm.) z budżetu jednostki samorządu terytorialnego może być udzielona pomoc finansowa innym jednostkom samorządu terytorialnego w formie dotacji celowej albo pomoc rzeczowa. Pomoc rzeczową lub finansową określa organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego. W tym przypadku gminy jest to Rada Miasta.

Jednostki organizacyjne Gminy Miasto Szczecin to jednostki utworzone do realizacji zadań Miasta, którego celem jest zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej, tworzenie warunków do racjonalnego
i harmonijnego rozwoju Miasta oraz warunków pełnego uczestnictwa mieszkańców w życiu wspólnoty.

Wykazy jednostek organizacyjnych Gminy Miasto Szczecin i jednostek współpracujących dostępny
jest w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Miasta Szczecin pod adresem: www.bip.um.szczecin.pl.

17.3.9. ORGANIZACJE POZARZĄDOWE

Współpraca Gminy Miasto Szczecin jako jednostki samorządu terytorialnego z organizacjami pozarządowymi opiera się głownie na zasadach uregulowanych ustawą z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z dnia 29 maja 2003 r. ze zm.). Ustawa reguluje również sferę zadań publicznych realizowanych przez organizacje pozarządowe, z których może korzystać organ administracji publicznej w celu wykonywania zadań publicznych. Zasady współdziałania Miasta Szczecin i organizacji pozarządowych określone są również w Szczecińskiej Karcie Współpracy Miasta z Organizacjami Pozarządowymi określającej formy pomocy udzielanej tym podmiotom przez Miasto. Głównymi formami pomocy udzielanej przez Miasto organizacjom pozarządowym są dotacje oraz uzyskanie lokalu na działalność statutową.

W 2006 r. ilość lokali komunalnych użytkowanych przez organizacje pozarządowe wyniosła 153, natomiast 150 w roku 2007.

Na terenie Miasta Szczecin było zarejestrowanych 1 746 organizacji pozarządowych (dane na dzień 24 kwietnia 2007 r.). Przeważającą grupą organizacji pozarządowych są stowarzyszenia zarejestrowane w sądzie (661), następnie oddziały stowarzyszeń (293), stowarzyszenia zwykłe (263), fundacje (200), stowarzyszenia kultury fizycznej zarejestrowane w sądzie (107), uczniowskie kluby sportowe (84), stowarzyszenia kultury fizycznej nie prowadzące działalności gospodarczej (62). Liczebność pozostałych typów podmiotów wynosi do 30 organizacji.

Z 1 746 istniejących w Szczecinie organizacji pozarządowych, aktywnie uczestniczyło w życiu Miasta ok. 300 organizacji. Współpraca z Miastem polegała głównie na wspólnej realizacji zadań publicznych oraz dotowaniu przez Miasto Szczecin różnorodnych projektów realizowanych przez organizacje pozarządowe.

Ponadto Gmina Miasto Szczecin praktykowała inne formy współpracy z organizacjami pozarządowymi:

• wzajemne informowanie się o planowanych kierunkach działalności i współdziałania w celu zharmonizowania tych kierunków poprzez publikowanie istotnych dla organizacji informacji w Biuletynie Informacji Publicznej oraz na stronach internetowych Miasta, a także rozsyłanie newslettera (cyklicznie co tydzień) do organizacji z aktualnymi informacjami o III sektorze oraz dla III sektora,
• partycypacja przedstawicieli organizacji w działaniach programowych Miasta,
• konsultowanie z organizacjami pozarządowymi projektów aktów normatywnych – w 2007 r. konsultowany był ze środowiskiem związanym z organizacjami pozarządowymi projekt uchwały w sprawie programu współpracy. Konsultacje skierowane były do wszystkich szczecińskich organizacji pozarządowych,
• tworzenie wspólnych zespołów o charakterze doradczym i inicjatywnym (Prezydencka Rada Organizacji Pozarządowych w Szczecinie, Powiatowa Społeczna Rada ds. Osób Niepełnosprawnych w Szczecinie, Prezydencka Rada Kultury w Szczecinie, Komisja ds. Przydziału Pracowni Artystycznych).

17.3.10. ZWIĄZKI MIĘDZYGMINNE I STOWARZYSZENIA

Gmina Miasto Szczecin należy do ośmiu krajowych organizacji, związków międzygminnych i stowarzyszeń gmin, w których opłaca coroczną składkę członkowską (wydatki z tytułu składek członkowskich w roku 2007 wyniosły 518 016,69 zł). O przystąpieniu do większości z nich zdecydowano poprzez przyjęcie odpowiednich uchwał Rady Miasta Szczecin, bądź zarządzeń Prezydenta Miasta Szczecin. Przedstawicielem w większości związków i stowarzyszeń jest Prezydent Miasta Szczecin, do niektórych jednak są delegowani przez Radę Miasta Szczecin przedstawiciele oraz koordynatorzy – Radni Rady Miasta Szczecin oraz pracownicy Urzędu Miasta Szczecin. Krajowe organizacje i związki międzygminne, których członkiem jest Gmina Miasto Szczecin, to:

• Unia Metropolii Polskich (UMP),
• Związek Miast Polskich (ZMP),
• Stowarzyszenie Gmin Polskich Euroregionu Pomerania,
• Związek Miast i Gmin Morskich (ZMiGM),
• Stowarzyszenie na rzecz Miast i Gmin Nadodrzańskich,
• Stowarzyszenie Zdrowych Miast Polskich,
• Samorządowe Stowarzyszenie Współpracy Regionalnej,
• Zachodniopomorska Regionalna Organizacja urystyczna.

Działania organizacji, stowarzyszeń i związków międzygminnych związane są z:

• wspieraniem rozwoju samorządności terytorialnej i gospodarczej,
• tworzeniem podstaw społeczeństwa obywatelskiego,
• promocją inicjatyw i działań związanych z tworzeniem i funkcjonowaniem struktur regionalnych i lokalnych,
• wspólnym rozwiązywaniem specyficznych problemów i wymianą doświadczeń na różnych polach działalności,
• współpracą z organami państwa, organizacjami ogólnopolskimi, zagranicznymi i międzynarodowymi w celu zwiększania roli metropolii,
• organizacją wspólnych przedsięwzięć służących rozwojowi samorządów (gospodarczych, kulturalnychi innych),
• reprezentowaniem interesów członków na zewnątrz.
   

17.3.11. JEDNOSTKI POMOCNICZE

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2002 r., nr 142, poz. 1591 ze zm.) daje gminie możliwość tworzenia jednostek pomocniczych, sołectw oraz dzielnic, osiedli i innych. Jednostką pomocniczą może być również na terenie gminy miasto. Jednostkę pomocniczą tworzy rada gminy w drodze uchwały, po przeprowadzeniu konsultacji z mieszkańcami lub z ich inicjatywy. Zasady tworzenia, łączenia, podziału oraz znoszenia jednostki pomocniczej określa statut gminy.

Podstawowym zadaniem rady osiedla jest reprezentowanie interesów mieszkańców osiedla wobec organów miasta, miejskich jednostek organizacyjnych oraz innych instytucji i organizacji działających na terenie osiedla. Rady mogą zgłaszać wnioski i opiniują projekty planu budżetu miasta, wieloletnie programy inwestycyjne, plany, projekty, zabudowy i zagospodarowania terenu oraz realizację zadań w odniesieniu do terenu osiedla.

W 2006 roku w radach osiedli działało 547 osób a w roku 2007 577 osób. Rady osiedli złożyły w 2006 roku 229 wniosków inwestycyjnych, natomiast w 2007 r. – 246 wniosków, dotyczących głównie uzbrajania terenów, budowy i remontów dróg i budynków komunalnych, budowy i remontów placówek oświatowych, inwestycji o charakterze rekreacyjno-sportowym.

17.4. Organy nadzoru i kontroli

Nadzór nad działalnością samorządu gminnego sprawuje Prezes Rady Ministrów i wojewoda, a w zakresie spraw finansowych – regionalna izba obrachunkowa.

17.4.1 REGIONALNA IZBA OBRACHUNKOWA

Zgodnie z ustawą z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych (Dz. U. z 2001 r., nr 55, poz. 577 ze zm.) regionalne izby obrachunkowe są państwowymi organami nadzoru i kontroli gospodarki finansowej takich podmiotów jak:

• jednostek samorządu terytorialnego,
• związków międzygminnych,
• stowarzyszeń gmin oraz stowarzyszeń gmin i powiatów,
• związków powiatów,
• stowarzyszeń powiatów,
• samorządowych jednostek organizacyjnych, w tym samorządowych osób prawnych,
• innych podmiotów, w zakresie wykorzystywania przez nie dotacji przyznawanych z budżetów jednostek samorządu terytorialnego.
• Izby sprawują nadzór nad działalnością jednostek samorządu terytorialnego w zakresie spraw finansowych
• oraz dokonują kontroli gospodarki finansowej, a także zamówień publicznych. W zakresie działalności nadzorczej właściwość rzeczowa regionalnych izb obrachunkowych obejmuje uchwały i zarządzenia podejmowane przez organy jednostek samorządu terytorialnego w sprawach:
• procedury uchwalania budżetu i jego zmian,
• budżetu i jego zmian,
• zaciągania zobowiązań wpływających na wysokość długu publicznego jednostki samorządu terytorialnego oraz udzielania pożyczek,
• zasad i zakresu przyznawania dotacji z budżetu jednostki samorządu terytorialnego,
• podatków i opłat lokalnych, do których mają zastosowanie przepisy ustawy – Ordynacja podatkowa,
• absolutorium.

W 2006 r. Najwyższa Izba Kontroli w Szczecinie sporządziła 54 wystąpienia pokontrolne, a w roku 2007 – 50.

17.4.2. SAMORZĄDOWE KOLEGIUM ODWOŁAWCZE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie jest państwową jednostką budżetową. Działa głownie na podstawie ustawy z dnia 12 października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. nr 79, poz. 856 z ze. zm.). Działa również na podstawie wielu ustaw zawierających przepisy prawa administracyjnego materialnego.
Kolegium rozpatruje sprawy z zakresu:

• podatków i opłat lokalnych,
• działalności gospodarczej,
• pomocy społecznej,
• świadczeń rodzinnych,
• dodatków mieszkaniowych,
• zagospodarowania przestrzennego,
• gospodarki nieruchomościami,
• ochrony środowiska i ochrony przyrody,
• odpadów,
• prawa wodnego,
• rolnictwa i leśnictwa,
• zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych,
• ruchu drogowego,
• dróg publicznych,
• dostępu do informacji publicznej,
• egzekucji administracyjnej,
• oświaty.

Obszar właściwości miejscowej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie obejmuje powiaty: choszczeński, goleniowski, gryficki, gryfiński, kamieński, łobeski, myśliborski, policki, pyrzycki i stargardzki oraz miasta na prawach powiatu: Szczecin i Świnoujście. Nadto Kolegium – z uwagi na swoją siedzibę – jest organem wyższego stopnia w stosunku do organów samorządu Województwa Zachodniopomorskiego.

17.4.3. WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY

Wojewódzkie sądy administracyjne zostały utworzone na podstawie Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. z dnia 29 kwietnia 2003 r. ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie jest jednostką budżetową. Działa również na podstawie ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z dnia 20 września 2002 r.).

Wewnętrzną organizację i porządek funkcjonowania wojewódzkich sądów administracyjnych, tryb czynności sądowych, tryb wyznaczania składów orzekających oraz przypadki wyznaczania tych składów w drodze losowania i zasady losowania określa Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 18 września 2003 r. (Dz. U. z dnia 29 września 2003 r.).

17.4.4. NAJWYŻSZA IZBA KONTROLI

Najwyższa Izba Kontroli działa na podstawie przepisów Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz ustawy
z dnia 23 grudnia 1994 r. o Najwyższej Izbie Kontroli. Zgodnie z Konstytucją, Najwyższa Izba Kontroli jest naczelnym organem kontroli państwowej podległym Sejmowi. Przepisy konstytucyjne regulują zakres uprawnień kontrolnych NIK w odniesieniu do różnego rodzaju podmiotów, obowiązki Izby wobec Sejmu,
a także pozycję oraz ochronę prawną Prezesa NIK. Ustawa o Najwyższej Izbie Kontroli określa zadania i zakres działania NIK, organizację Izby, a także zawiera regulacje dotyczące postępowania kontrolnego.

Działalność NIK w szczególności obejmuje kontrole działalności organów administracji rządowej i samorządu, NBP oraz innych jednostek organizacyjnych wykorzystujących majątek oraz wywiązujących się ze zobowiązań finansowych wobec państwa. NIK przedkłada Sejmowi w szczególności analizę wykonania budżetu państwa, założeń polityki pieniężnej i opinię w przedmiocie absolutorium dla Rady Ministrów, a także informacje o wynikach kontroli, wnioski związane z działalnością organów wykonujących zadania publiczne i wystąpienia zawierające zarzuty wynikające z kontroli sformułowane wobec osób kierujących bądź wchodzących w skład kontrolowanych jednostek. NIK przedstawia Sejmowi coroczne sprawozdania ze swojej działalności w roku ubiegłym.

Podmiot zorganizowany jest w 16 delegaturach regionalnych. Jedna z delegatur Najwyższej Izby Kontroli Delegatura w Szczecinie ma swoją siedzibę w Szczecinie w gmachu Urzędu Miasta.
 

Źródła informacji

1. www.szczecin.pl
2. ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 1990 r., nr 16, poz. 95 ze zm.),
3. ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 1998 r., nr 91 poz. 578 ze zm.),
4. Biuro Rady Miasta Szczecin,
5. www.bip.um.szczecin.pl
6. Zarządzenie nr 246/07 Prezydenta Miasta Szczecin z dnia 10 maja 2007 r. w sprawie podziału zadań i kompetencji oraz powierzenia prowadzenia określonych spraw Gminy Miasto Szczecin w imieniu Prezydenta Miasta Szczecin.
7. Biuro Obsługi Interesantów Urzędu Miasta Szczecin,
8. ustawa z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych Dz. U. z 2005 r. nr 249, poz. 2104 ze zm.),
9. ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z dnia 29 maja 2003 r. ze zm.),
10. Biuro Organizacji Pozarządowych Urzędu Miasta Szczecin,
11. ustawa z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych (Dz. U. z 2001 r., nr 55, poz. 577 ze zm.),
12. BIP Regionalnej Izby Obrachunkowej w Szczecinie,
13. ustawa z dnia 12 października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. nr 79, poz. 856 z ze. zm.),
14. BIP Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Szczecinie,
15. BIP Najwyższej Izby Kontroli
16. ustawa z dnia 24 lipca 1998 r. o wprowadzeniu zasadniczego trójstopniowego podziału terytorialnego państwa (Dz. U. z 1998 r., nr 96, poz. 603 ze zm.),
17. ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r .o administracji rządowej w województwie (Dz. U. z 2001 r. nr 80, poz. 876 ze zm.).
18. Zachodniopomorski Urząd Wojewódzki w Szczecinie
19. System informacji prawnej LEX dla Samorządu Terytorialnego,
20. ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2001 r., nr 142, poz. 1590),
21. www.bip.um-zachodniopomorskie.pl,
22. Urząd Marszałkowski Województwa Zachodniopomorskiego.