16. Nauka, oświata i wychowanie

16.1. System oświaty

System oświaty obejmuje:

• przedszkola,
• szkoły podstawowe, gimnazja, szkoły ponadgimnazjalne, artystyczne,
• placówki oświatowo-wychowawcze,
• placówki artystyczne,
• placówki kształcenia ustawicznego, praktycznego oraz ośrodki dokształcania i doskonalenia zawodowego,
• poradnie psychologiczno-pedagogiczne,
• młodzieżowe ośrodki wychowawcze i socjoterapii, specjalne ośrodki szkolno-wychowawcze oraz specjalne ośrodki wychowawcze dla dzieci i młodzieży,
• internaty i bursy szkolne,
• zakłady kształcenia i placówki doskonalenia nauczycieli,
• biblioteki pedagogiczne.

W latach 2006 – 2007 w systemie oświaty wprowadzono kolejne już zmiany prawne i organizacyjne mające na celu obniżenie kosztów utrzymania oraz racjonalizację sieci szkół i placówek oświatowych. W ich wyniku Miasto podjęło następujące działania:
Rok 2006:

• Z dniem 1 września 2006 roku rozpoczęto stopniową likwidację Technikum Elektrycznego w Zespole Szkół Elektryczno-Elektronicznych im. prof. M.T. Hubera i Technikum Elektronicznego w Zespole Szkół Elektryczno-Elektronicznych im. prof. M.T. Hubera, które zakończą się 31 sierpnia 2008 r.
• Z dniem 1 września 2006 roku założono następujące szkoły: Zespół Szkół Ogólnokształcących Nr 2, Gimnazjum Nr 32 z Oddziałami Dwujęzycznymi w Zespole Szkół Ogólnokształcących Nr 2, Gimnazjum Nr 42 z Oddziałami Dwujęzycznymi w Zespole Szkół Ogólnokształcących Nr 2 wszystkie przy ul. Kopernika 16.
• Z dniem 31 sierpnia 2006 roku zlikwidowano Filię Przedszkola Publicznego Nr 2 przy ul. Waryńskiego 6.
• Z dniem 1 września 2006 roku zmieniono dotychczasowe nazwy i numery porządkowe placówek oświatowych w sposób następujący:
  • Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy Nr 3 otrzymuje nazwę i numer: Młodzieżowy Ośrodek Socjoterapii Nr 1,
  • Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy Nr 5 otrzymuje nazwę i numer: Młodzieżowy Ośrodek Socjoterapii Nr 2.
• Nadano imię 6 szkołom: Gimnazjum Nr 4, Gimnazjum Nr 7, Gimnazjum Nr 18, Gimnazjum Nr 20, Gimnazjum Nr 29 oraz Zespołowi Szkół Sportowych.

Rok 2007:

• Z dniem 31 sierpnia 2007 roku zlikwidowano wszystkie Przedszkola Publiczne i Środowiskową Placówkę Edukacyjno-Wychowawczą działające w formie zakładu budżetowego. Na bazie zlikwidowanych placówek z dniem 1 września 2007 roku utworzono Przedszkola Publiczne i Środowiskową Placówkę Edukacyjno-Wychowawczą działające w formie jednostki budżetowej.
• Z dniem 1 września 2007 roku rozpoczęto stopniową likwidację: V Liceum Profilowanego w Zespole Szkół Elektryczno-Elektronicznych im. prof. M.T. Hubera, X Liceum Profilowanego w Zespole Szkół Ogrodniczych im. Saperów Wojska Polskiego, VIII Liceum Profilowanego w Zespole Szkół Budowy Okrętów Gimnazjum Nr 44 w Zespole Szkół Budowy Okrętów, IV Liceum Profilowanego w Zespole Szkół Nr 4 im. Armii Krajowej, II Liceum Profilowanego w Zachodniopomorskim Centrum Edukacyjnym im. prof. H. Mierzejewskiego, I Liceum Profilowanego w Zespole Szkół Budowlanych im. Kazimierza Wielkiego.
• Z dniem 31 sierpnia 2007 roku zlikwidowano i przekazano na cele oświatowe przedszkola, które stały się placówkami niepublicznymi: Przedszkole Publiczne Nr 2, Przedszkole Publiczne Nr 17, Przedszkole Publiczne Nr 36 oraz Przedszkole Publiczne Nr 47.
• Z dniem 31 sierpnia 2007 roku zlikwidowano Gimnazjum Nr 4 im. Książąt Pomorskich, Zespół Szkół Nr 1, Zespół Szkół Zawodowych Nr 2, Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych Zaoczne im. Komisji Edukacji Narodowej w Zespole Szkół Ogólnokształcących Nr 6, Szkołę Policealną Nr 5 w Zespole Szkół Elektryczno-Elektronicznych im. prof. M.T. Hubera, XIII Liceum Profilowane, Szkołę Policealną Nr 11 w Zespole Szkół Samochodowych, IX Liceum Profilowane w Zespole Szkół Łączności, Gimnazjum Nr 25, Gimnazjum Nr 38, Szkołę Podstawową Nr 72 im. Wojsk Obrony Powietrznej Kraju, Szkołę Podstawową Nr 49 im. M. Tarchalskiego.
• Z dniem 1 września 2007 roku utworzono następujące szkoły: Zespół Szkół Ogólnokształcących Nr 4, w miejsce zlikwidowanego Zespołu Szkół Nr 1, do którego włączono Gimnazjum Nr 14 oraz XI Liceum Ogólnokształcące, Technikum Morskie w Zespole Szkół Budowy Okrętów, Zespół Szkół Nr 9, Zespół Szkół Nr 10, Zespół Szkół Nr 11, Zespół Szkół Nr 12, Szkołę Policealną dla Dorosłych Nr 2 w Zespole Szkół Rzemieślniczych.
• Z dniem 1 września 2007 r. nadano imię 3 szkołom: Gimnazjum Nr 6, Gimnazjum nr 23 oraz Zespołowi Szkół Ogólnokształcących Nr 8.
   

16.2. Przedszkola

W roku szkolnym 2006/2007 w Szczecinie funkcjonowały 72 przedszkola:

• 56 przedszkoli publicznych oraz 6 filii prowadzonych przez Miasto, w tym 1 przedszkole specjalne i 3 przedszkola z oddziałami integracyjnymi,
• 16 przedszkoli niepublicznych – dotowanych przez Miasto,
• 1 integracyjne przedszkole niepubliczne – Integracyjne Przedszkole Zdrowia.

Liczba dzieci w przedszkolach publicznych wyniosła 7 248, tj. o 352 więcej w porównaniu z rokiem szkolnym 2005/2006 (6 896 dzieci).
W przedszkolach podległych miastu zatrudnionych było 1 138 pracowników, w tym 546 pracowników pedagogicznych (Tabela Nr 16.2.), 113 pracowników administracyjnych oraz 479 pracowników obsługi.

Spośród 546 zatrudnionych nauczycieli 355 posiadało wykształcenie magisterskie z przygotowaniem pedagogicznym, 90 licencjat z przygotowaniem pedagogicznym, 27 kolegium nauczania języków obcych, 4 wykształcenie magisterskie bez przygotowania pedagogicznego.
W roku szkolnym 2006/2007 zajęcia wyrównawcze realizowane były w 18 przedszkolach publicznych, uczestniczyło w nich 8 213 dzieci. Ponadto w 19 przedszkolach publicznych zatrudnionych było 41 nauczycieli posiadających kwalifikacje pedagogiczne do pracy z uczniem o specjalnych potrzebach edukacyjnych (16 oligofrenopedagogów, 13 terapeutów, 8 logopedów, 2 edukatorów specjalnych, 1 psycholog i 1 innej specjalności).
W Szczecinie funkcjonują 3 przedszkola publiczne z oddziałami integracyjnymi: Nr 1, Nr 3, Nr 9 oraz integracyjne przedszkole niepubliczne – Integracyjne Przedszkole Zdrowia.
W czterech przedszkolach dysponujących wolnymi miejscami kontynuowały swoją działalność utworzone 1 września 2005 r. oddziały realizujące bezpłatną podstawę programową wychowania przedszkolnego. Były to przedszkola Publiczne: Nr 11 (Załom), Nr 3 (Centrum), Nr 45 (Płonia), Nr 49 (Podjuchy). W każdej z tych placówek były utworzone oddzielne oddziały, w których edukację przedszkolną odbywały dzieci zróżnicowane wiekowo, tj. od 3 do 5 lat, ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, z różnych przyczyn nie uczęszczające do przedszkola, potrzebujące stymulacji do rozwoju i wczesnego wspomagania, na podstawie zaleceń lekarza, psychologa lub pedagoga. Dzieci przebywały w placówce w godz. od 8.00 do 13.00 i korzystały z dwóch posiłków najczęściej opłacanych przez MOPR. W niektórych przypadkach, gdy rodzina nie podlegała pomocy społecznej (dzieci ze wskazaniami poradni psychologiczno-pedagogicznej, lekarza pediatry) za posiłki płacili rodzice dziecka. Weryfikacja dzieci do przedszkola prowadzona była przy współpracy Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie, Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej, Caritasu, przychodni rejonowej, parafii, szkoły podstawowej).
W roku szkolnym 2006/2007 w czterech przedszkolach publicznych, równolegle z realizacją podstawy programowej wychowania przedszkolnego była prowadzona nauka języka obcego (w dwóch placówkach język angielski i w dwóch placówkach język niemiecki). Zgodnie z § 2 ust. 1. rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 9 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków prowadzenia działalności innowacyjnej i eksperymentalnej przez publiczne szkoły i placówki, innowacja dotycząca wczesnej nauki języka obcego obejmowała w przedszkolu jeden oddział dzieci najmłodszych. Celem wprowadzenia tej innowacji było podniesienie jakości pracy przedszkola, a przede wszystkim stworzenie dzieciom warunków do obcowania na co dzień z językiem obcym, uwrażliwienie dziecka na języki obce, tworzenie warunków, w których dziecko osłuchuje się z wybranym językiem obcym oraz jest motywowane do dalszej nauki tego języka. Uczenie się języka obcego w wieku przedszkolnym silnie stymuluje rozwój inteligencji dziecka. Im młodsze dziecko, tym łatwiej przychodzi mu przyswajanie języka obcego.
Oddziały dwujęzyczne z językiem niemieckim utworzono w Przedszkolu Publicznym Nr 8 (Prawobrzeże) i Przedszkolu Publicznym Nr 47 (Północ), natomiast oddziały dwujęzyczne z językiem angielskim – w Przedszkolu Publicznym Nr 2 (Zachód) i Przedszkolu Publicznym nr 23 (Śródmieście).
Przekształcenie 4 placówek publicznych w przedszkola niepubliczne a pozostałych przedszkoli z zakładów w jednostki budżetowe było podyktowane kierunkami racjonalnych zmian w zakresie gospodarki finansowej jednostek sektora finansów publicznych i wydanej przez Ministerstwo Finansów nowelizacji ustawy o finansach publicznych, polegającej między innymi na likwidacji formy organizacyjno-prawnej jaką był zakład budżetowy.
W kwietniu 2007 r. po raz pierwszy odbyła się rekrutacja do przedszkoli drogą elektroniczną. Takie rozwiązanie pozwoliło uniknąć problemów związanych przede wszystkim z blokowaniem miejsc w kilku przedszkolach przez te same dzieci oraz sytuacji stresujących w przypadku nieuzyskania przez dziecko miejsca w żadnym przedszkolu.
Wprowadzony system zapewnia także całkowite bezpieczeństwo danych na wszystkich etapach procesu rekrutacji, dostosowuje ofertę edukacyjną do wymagań klienta. Rodzice mogą łatwo uzyskać informacje o wszystkich placówkach na stronie internetowej.
 

16.3. Szkoły podstawowe

W Szczecinie w roku szkolnym 2006/2007 funkcjonowało 57 szkół podstawowych:

• 47 szkół podstawowych publicznych,
• 10 szkół podstawowych niepublicznych.

Do szkół podstawowych publicznych uczęszczało 22 217 uczniów (Tabela Nr 16.3.). Liczba uczniów szkół podstawowych niepublicznych wyniosła 1 153, co stanowiło zaledwie 5 % ogólnej liczby uczniów.
W publicznych szkołach podstawowych działały oddziały integracyjne umożliwiające naukę dzieciom niepełnosprawnym, a nauczanie odbywało się według programu szkół specjalnych.
W 8 szkołach podstawowych (Nr 21, 39, 41, 49, 54, 63, 64, 74) znajdowały się 34 oddziały integracyjne.
Ze względu na stale rosnący odsetek dzieci z wadami postawy szczególną uwagę zwraca się na rozwój fizyczny dzieci i młodzieży. Ponad 99% szkół podstawowych publicznych posiadało salę gimnastyczną, a w 4 szkołach podstawowych działało 14 klas sportowych.
Statutowe działania szkół z zakresu opieki nad dziećmi spełniają świetlice szkolne przy szkołach podstawowych prowadzonych przez miasto. W roku szkolnym 2006/2007 we wszystkich działały świetlice, większość z nich pracowało w wydłużonym czasie pracy.
W szkołach podstawowych zatrudnionych było 2 147 pedagogów, z czego ponad 98% z wyższym wykształceniem.

16.4. Gimnazja

W Szczecinie w roku szkolnym 2006/2007 znajdowały się 54 gimnazja (Tabela Nr 16.6.):

• 44 gimnazja publiczne,
• 9 gimnazjów niepublicznych.

Według danych podanych w Tabela Nr 16.6. uczniowie gimnazjów niepublicznych stanowili zaledwie 5% (638 uczniów) ogólnej liczby uczniów tego poziomu nauczania. W gimnazjach publicznych uczyło się 11 818 uczniów.
W pięciu gimnazjach (Nr 18, 20, 26, 29, 35) funkcjonowało 13 oddziałów integracyjnych umożliwiając naukę dzieciom niepełnosprawnym.
Na podstawie ilości zgłoszeń spoza rejonu można łatwo określić, które szczecińskie gimnazja cieszą się największą popularnością. Na czele tej listy znajduje się Gimnazjum Nr 10. Na 137 uczniów klas pierwszych, 60% to dzieci spoza rejonu. Dużą popularnością wśród absolwentów szkół podstawowych cieszyły się również: Gimnazjum Nr 12, Gimnazjum Nr 9 i Gimnazjum Nr 27.
W roku szkolnym 2006/2007 w gimnazjach zatrudnionych było 1 245 nauczycieli, z czego 98,5% posiadało wyższe wykształcenie.

16.5. Szkoły ponadgimnazjalne

W Szczecinie w roku szkolnym 2006/2007 funkcjonowało 161 szkół ponadgimnazjalnych:

• 97 publicznych, w tym: 88 dla młodzieży i 9 dla dorosłych (Tabela Nr 16.9.),
• 64 niepubliczne (Tabela Nr 16.10.).

Do szkół ponadgimnazjalnych uczęszczało 23 622 uczniów, w tym 28% do szkół niepublicznych. 52% stanowią uczniowie liceów ogólnokształcących (12 385 uczniów).
Ponadto w Szczecinie funkcjonowało Liceum Ogólnokształcące z Oddziałami Integracyjnymi dla uczniów ze wszystkimi typami niepełnosprawności (16 oddziałów integracyjnych).

W roku szkolnym 2006/2007 liczba nauczycieli w szkołach ponadgimnazjalnych wyniosła 1 742, w tym z wyższym wykształceniem 1 701, czyli 98%.
Ogromny sukces odniosły szczecińskie licea w najbardziej prestiżowym rankingu szkół średnich zorganizowanym przez miesięcznik „Perspektywy” i redakcję „Rzeczpospolitej”, zarówno w 2006 r., jak i w 2007 r. W 2007 roku XIII Liceum Ogólnokształcące w Szczecinie po raz czwarty z kolei zajęło zaszczytne I miejsce w kraju. Do grona najlepszych szkół ponadgimnazjalnych należą także: II LO – 23. miejsce w 2006 r. i 15. w 2007 r., V LO – 123. w 2006 r. i 106. w 2007 r., IX LO – 251. w 2006 r. i 165. w 2007 r., VI LO – 259. w 2006 r. oraz XIV LO – 285. w 2006 r. i 295. w 2007 r.
Spośród szkół publicznych prowadzonych przez inny organ 108. miejsce w roku 2007 r. uzyskało Katolickie Liceum Ogólnokształcące.
 

16.6. Wyniki sprawdzianów i egzaminów zewnętrznych

Po raz kolejny egzaminy zewnętrzne w roku szkolnym 2006/2007 pisali uczniowie kończący naukę w szkołach podstawowych, gimnazjach i szkołach ponadgimnazjalnych. Przystąpili do nich w macierzystych szkołach. Były to testy pisemne, dwustopniowe, standaryzowane, szerokiego użytku, sprawdzające, z elementami testu różnicującego. Poruszone w nim problemy z danych przedmiotów były zgodne z wcześniej ustalonymi wymaganiami oraz sprawdzały poziom wiadomości i umiejętności absolwentów na danym poziomie edukacyjnym.
Arkusze egzaminacyjne sprawdzali i oceniali powołani, przeszkoleni i wpisani do ewidencji Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej egzaminatorzy, pracujący w zespołach egzaminacyjnych.

16.6.1. SPRAWDZIAN PO SZKOLE PODSTAWOWEJ

Sprawdzian umiejętności uczniów kończących naukę w sześcioletniej szkole podstawowej jest dla nich pierwszym egzaminem zewnętrznym. Analiza wyników pozwala na sprawdzenie stopnia opanowania umiejętności przez uczniów kończących drugi etap edukacyjny w oparciu o krajowe standardy egzaminacyjne obejmujące: czytanie, pisanie, rozumienie, korzystanie z informacji oraz wykorzystanie wiedzy w praktyce.
12 kwietnia 2007 r., już po raz szósty, sprawdzian kończący naukę w szkole napisało ok. 3,9 tysiąca uczniów z 57 szkół podstawowych funkcjonujących w Szczecinie. Ok. 3,7 tysiąca to uczniowie szkół podstawowych prowadzonych przez Gminę Miasto Szczecin.
Szczecińscy szóstoklasiści uzyskali w 2007 roku nieco wyższy średni wynik sprawdzianu w porównaniu z rokiem ubiegłym. Każdy statystyczny szczeciński uczeń otrzymał 27,5 punktu z 40 możliwych do uzyskania za cały test.
Na nieco wyższy wynik tegorocznego sprawdzianu mogło mieć wpływ wiele różnorodnych czynników:

• zróżnicowanie poziomu uczniów (każdy rocznik jest inny),
• sprawdzian weryfikował nieco inne umiejętności niż poprzednie,
• większa łatwość przygotowanych zadań testowych,
• zastosowanie prostszego i bardziej przyjaznego języka poleceń,
• przeprowadzanie przez szkoły testów próbnych podobnych do sprawdzianu właściwego (w klasach V i VI),
• szczegółowa analiza wyników testów z lat ubiegłych i testów próbnych na poziomie ucznia, klasy i szkoły,
• zwiększenie poziomu wiedzy uczniów (bardzo dobra praca nauczycieli),
• wdrożenie programów naprawczych i wyrównawczych finansowanych przez Miasto Szczecin.

16.6.2. EGZAMIN GIMNAZJALNY

Egzamin sprawdzający poziom opanowania umiejętności i wiadomości ujętych w egzaminacyjnych standardach wymagań egzaminacyjnych z przedmiotów humanistycznych i matematyczno-przyrodniczych, składał się z dwóch części: humanistycznej i matematyczno-przyrodniczej. Za całość egzaminu można było uzyskać maksymalnie 100 punktów (po 50 punktów za każdą część).
Ponad 4,2 tys. uczniów z 54 gimnazjów szczecińskich napisało 24 i 25 kwietnia 2007 roku, już po raz szósty, egzamin kończący ich naukę w gimnazjum. Spośród nich ponad 3,8 tys. to uczniowie 44 gimnazjów prowadzonych przez Miasto Szczecin.
Każdy statystyczny szczeciński gimnazjalista otrzymał 61,02 punktu na 100 punktów możliwych, to o ok. 1 punkt więcej niż w poprzednich dwóch latach.
Szczecińscy gimnazjaliści uzyskali średni wynik egzaminu nieco niższy w części humanistycznej oraz wyższy w części matematyczno-przyrodniczej w porównaniu z rokiem ubiegłym. W części humanistycznej uzyskany średni wynik to 33,93 punktu na 50 możliwych do uzyskania (średni wynik w 2006 roku to 34,0 punkty), natomiast w części matematyczno-przyrodniczej, również na 50 punktów możliwych do uzyskania, uczniowie otrzymali średnio 27,09 punktu (o 1,5 punktu więcej w stosunku do średniej z 2005 r. oraz o ok. 1 punkt więcej w stosunku do 2006 r.).

W 2007 roku nastąpił nareszcie tak długo oczekiwany widoczny wzrost wyników testu matematyczno-przyrodniczego, jednak w dalszym ciągu występuje zbyt duży rozrzut wyników pomiędzy najwyższymi i najniższymi wynikami (najniższy – 28%, najwyższy – 90%).
Wyniki egzaminu gimnazjalnego w dużej mierze decydują o tym, czy absolwent gimnazjum dostanie się do wybranej szkoły ponadgimnazjalnej. Punkty z egzaminu stanowią bowiem aż połowę możliwych do zdobycia w procedurze rekrutacyjnej.

16.6.3. EGZAMIN MATURALNY

Egzamin maturalny w sesji wiosennej 2007 roku w 94 szkołach ponadgimnazjalnych pisało 4 604 absolwentów, w tym 3 343 w 54 liceach ogólnokształcących, 423 w 15 liceach profilowanych, 768 w 23 technikach i 70 w 2 liceach artystycznych w terminach:

• 4 – 31 maja 2007 r.: część ustna,
• 4 – 23 maja 2007 r.: część pisemna.

Do egzaminu maturalnego w 59 szkołach ponadgimnazjalnych prowadzonych przez Miasto Szczecin przystąpiło 4 009 absolwentów, w tym 2 846 absolwentów liceów ogólnokształcących, 423 absolwentów liceów profilowanych oraz 740 absolwentów techników.
Egzamin maturalny zdało 3 746 absolwentów (93%), w tym 2 763 absolwentów liceów ogólnokształcących (97%), 627 absolwentów techników (85%) oraz 356 absolwentów liceów profilowanych (84%).
Nie zdało (nie otrzymało świadectwa maturalnego) 263 absolwentów szkół ponadgimnazjalnych, w tym 83 absolwentów liceów ogólnokształcących (3%), 113 absolwentów techników (15%) oraz 67 absolwentów liceów profilowanych (16%).
 

16.7. Programy podnoszące jakość kształcenia

Celem działań projakościowych, zgodnie z Polityką edukacyjną Miasta Szczecina zawartą w „Strategii Rozwoju Miasta Szczecina” jest wspieranie zdolności i talentów uczniów oraz wyrównywanie szans edukacyjnych dzieci i młodzieży, czyli stwarzanie im warunków indywidualnego rozwoju poprzez:

• pozyskiwanie środków finansowych na realizację programów pracy z uczniem,
• organizowanie w szkole działań wspomagających, poprzez tworzenie systemu zajęć pozalekcyjnych w szkole w celu rozwijania szczególnych uzdolnień uczniów,
• zapewnianie systematycznych i odpowiednich środków finansowych przeznaczonych na pomoc merytoryczną uczniom, m. in. działalność kół zainteresowań, realizację indywidualnego toku i programu nauki,
• przeznaczanie środków finansowych na stypendia, nagrody, premie oraz na zajęcia indywidualne dla dzieci i młodzieży, czyli system promocji osiągnięć uczniów.

Przedstawione powyżej cele realizowane są przez następujące programy:

• Międzyszkolne Koła Przedmiotowe – stworzenie możliwości udziału uczniów w zajęciach w szkole programowo wyższej tzn. uczniom szkół podstawowych w gimnazjach, uczniom gimnazjów w szkołach ponadgimnazjalnych.
• Indywidualny Tok Nauki, który polega na przyjęciu innego niż klasowo-lekcyjny systemu nauczania oraz odmiennego od powszechnie obowiązującego cyklu klasyfikowania i promowania ucznia w zakresie jednego, kilku lub wszystkich przedmiotów nauczania.
• Indywidualny Program Nauki – proces kształcenia ucznia w zakresie jednego lub kilku przedmiotów objętych planem nauczania danej klasy, według programu dostosowanego do jego uzdolnień, zainteresowań i możliwości, który nie może obniżyć wymagań edukacyjnych wynikających ze szkolnego zestawu programów nauczania.
• "Klub Gimnazjalisty", w którym organizowane zajęcia stwarzają możliwość samorealizacji, pomagają w odkrywaniu i rozwoju talentów, zainteresowań, uzdolnień, gdzie młodzież ma możliwość twórczego spędzenia wolnego czasu.
• Program wspierania nauki języków obcych, w ramach którego zajęcia organizowane przez nauczycieli uczących języków obcych obejmują zarówno pracę z uczniami szczególnie uzdolnionymi językowo, jak i z uczniami z trudnościami w procesie nauki języków obcych.
• Program wspierania edukacji uczniów z trudnościami w procesie uczenia się – obejmuje on zajęcia z zakresu umiejętności, które są słabą stroną uczniów w danej szkole; nauczyciele realizujący program, przygotowują szkolny program działań na rzecz podniesienia jakości kształcenia prowadząc diagnozę wstępną, ustalając obszary, w których uczniowie mają zaległości, ustalając przyrost i progresję wiedzy po określonym czasie.
• Szkolne koła pracy z uczniem zdolnym ukierunkowane na pełny rozwój uczniów wybitnie zdolnych; program polega na organizowaniu działań wspomagających, poprzez tworzenie systemu zajęć pozalekcyjnych w szkole w celu rozwijania szczególnie uzdolnionych uczniów.

W roku szkolnym 2006/2007 priorytetem były programy wspierające naukę języków obcych i na te programy przyznano najwięcej godzin.
Rokrocznie za wybitne osiągnięcia uczniów w danym roku szkolnym przyznawane są Nagrody Prezydenta Miasta Szczecin.

Szkoły i placówki oświatowe, poza programem nauczania, realizują również opracowane zgodnie z potrzebami wynikającymi z pracy i potrzebami środowiska, akceptowane przez rodziców i samorządy szkolne, różnorodne programy edukacyjne, dydaktyczne, wychowawcze oraz pozalekcyjne. Wśród nich szczególne miejsce zajmują programy innowacyjne i eksperymentalne. Najwięcej programów innowacyjnych i eksperymentalnych wdrożonych zostało w gimnazjach. Spośród wszystkich wykazanych programów łącznie (1 174), najwięcej realizowanych było w szkołach podstawowych i szkołach specjalnych, najrzadziej w szkołach ponadgimnazjalnych.

Większość szczecińskich szkół i placówek oświatowych realizowała przedmiot wychowania komunikacyjnego, jak również uczestniczyła w wielu zajęciach szkolnych z edukacji kulturalnej.

Zajęcia pozalekcyjne organizowane były we wszystkich typach szkół. Większość z nich to zajęcia sportowo-rekreacyjne, turystyczne oraz artystyczne.

W roku szkolnym 2006/2007 we wszystkich szczecińskich szkołach zrealizowano 5 171 różnorodnych dodatkowych zajęć pozalekcyjnych. Ogółem uczęszczało na tego rodzaju zajęcia 43 989 uczniów, w tym 24 724 w szkołach podstawowych, 10 914 w gimnazjach, 7 177 w szkołach ponadgimnazjalnych i 1 174 w szkołach specjalnych.

Udział dzieci i młodzieży w zajęciach pozalekcyjnych i pozaszkolnych powoduje, że stają się oni aktywnymi uczestnikami olimpiad wiedzy (Tabela Nr 16.17.), konkursów przedmiotowych, zawodów sportowych, przeglądów i festiwali artystycznych oraz różnych imprez szkolnych i międzyszkolnych.

W roku szkolnym 2006/2007 kontynuowano również funkcjonowanie miasteczka ruchu drogowego dla dzieci i młodzieży w dwóch szkołach: Szkole Podstawowej Nr 16 oraz Zespole Szkół Ogólnokształcących Nr 8.
Liczba uczniów korzystających z zajęć wyrównawczych w szkołach podstawowych wyniosła 10 872, w gimnazjach zaś 4 896. Zajęcia te przyczyniają się nie tylko do wyrównywania trudności w uczeniu się dzieci ale również:

• przeciwdziałają agresji, ograniczają zachowania niebezpieczne dla środowiska szkolnego,
• podnoszą poziom wiedzy i umiejętności,
• skutecznie podnoszą umiejętności komunikacji językowej,
• wdrażają do podnoszenia sprawności fizycznej,
• umożliwiają pracę z uczniem dyslektycznym,
• zachowują ciągłość nauczania,
• umożliwiają osiąganie przez uczniów lepszych wyników w nauce,
• pozwalają uniknąć powtarzania klas, zmniejszają liczbę ocen niedostatecznych,
• korzystnie wpływają na wszechstronny rozwój ucznia,
• pomagają wyrównać braki wiedzy w początkowej fazie nauki,
• zwiększają motywację do nauki i pokonywania trudności.

W roku szkolnym 2006/2007 funkcjonowały ponadto 3 szkoły z klasami dwujęzycznymi:

• Gimnazjum Nr 32 w Zespole Szkół Ogólnokształcących Nr 2 (język hiszpański),
• Gimnazjum Nr 42 w Zespole Szkół Ogólnokształcących Nr 6 (język angielski i język niemiecki),
• Gimnazjum Nr 46 w Zespole Szkół Ogólnokształcących Nr 1 (język angielski)

W każdym typie szkoły zapewniona była również nauka dla dzieci wymagających specjalnej opieki, których w roku szkolnym 2006/2007 było 3 518.

W roku szkolnym 2006/2007 wydanych zostało 17 356 obiadów, w tym 3 175 bezpłatnych (dofinansowanych przez MOPR), najwięcej w szkołach podstawowych (ok. 64 %).

16.8. Programy stypendialne

Rządowym programem wyrównywania warunków startu szkolnego uczniów „Wyprawka szkolna” w roku szkolnym 2006/2007 objętych zostało 709 uczniów, co w porównaniu z rokiem ubiegłym stanowiło zbliżoną wielkość (804 uczniów). W ramach Programu przekazano podręczniki szkolne oraz wyprawki rzeczowe: plecaki, kostiumy gimnastyczne, przybory szkolne. Łączny koszt wyprawek wyniósł 66 516,40 zł.
Realizowany był również „Szczeciński program wyrównywania szans edukacyjnych dla uczniów z obszarów wiejskich – II edycja”, który obejmował okres od IX 2005 do VIII 2006 oraz „Szczeciński program wyrównywania szans edukacyjnych dla uczniów z obszarów wiejskich – III edycja” obejmujący okres od IX 2006 do VIII 2007.
Kolejnym działaniem było wdrożenie „Szczecińskiego programu stypendialnego dla studentów ŻAK – II edycja”, który obejmował okres od X 2005 do VII 2006 oraz „Szczecińskiego programu stypendialnego dla studentów ŻAK – III edycja” obejmujący okres od X 2006 do VII 2007.
Świadczeniami o charakterze socjalnym w formie stypendiów szkolnych oraz zasiłków szkolnych objęto uczniów zamieszkałych na terenie miasta Szczecin.
W roku szkolnym 2006/2007 funkcjonował również „Szczeciński program wyrównywania szans edukacyjnych dzieci i młodzieży z rodzin najuboższych – Uczeń 2006”, który obejmował okres od VI 2006 do XII 2006, a w okresie od IX 2007 do XII 2007 „Szczeciński program wyrównywania szans edukacyjnych dzieci i młodzieży w 2007 roku – Uczeń 2007”.
W roku 2006 i 2007 wdrożono do realizacji „Rządowy program wyrównywania szans edukacyjnych uczniów pochodzących z rodzin byłych pracowników Państwowych Przedsiębiorstw Gospodarki Rolnej na lata 2006-2008”.
Szczegółowe dane dotyczące programów stypendialnych prezentuje Tabela Nr 16.20.

16.9. Placówki kształcenia specjalnego

Kształceniem specjalnym obejmuje się dzieci i młodzież w wieku od 3 lat. Są to dzieci i młodzież niesłysząca, słabo słysząca, niewidoma, słabo widząca, z niepełnosprawnością ruchową, z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim, z upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym lub znacznym, z autyzmem, z niepełnosprawnościami sprzężonymi, niedostosowana lub zagrożona niedostosowaniem społecznym, z zaburzeniami w zachowaniu, zagrożona uzależnieniami, z zaburzeniami psychicznymi i z chorobami przewlekłymi, która wymaga stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy. Działalność taka powinna być organizowana w formie kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych oraz niedostosowanych społecznie.
Na terenie miasta Szczecina w roku szkolnym 2006/2007 funkcjonowały:

• 4 Zespoły Szkół Specjalnych,
• 1 Zespół Szkół Specjalnych,
• 5 Specjalnych Ośrodków Szkolno-Wychowawczych,
• 1 Pogotowie Opiekuńcze (Szkoła Podstawowa oraz Gimnazjum),
• 1 Bursa Szkolna Integracyjna,
• 3 Młodzieżowe Ośrodki Wychowawcze.

Łącznie działało 10 szkół podstawowych specjalnych, w których uczyło się 449 uczniów, 11 gimnazjów specjalnych – 503 uczniów oraz 14 szkół ponadgimnazjalnych specjalnych – 628 uczniów.
W roku szkolnym 2006/2007 kadrę pedagogiczną w szkołach i placówkach specjalnych stanowiło 399 nauczycieli i wychowawców, w tym 378, czyli ok. 95% z wykształceniem wyższym.

Aktualna sieć szkół i placówek specjalnych zaspokaja potrzeby miasta w zakresie kształcenia dzieci i młodzieży upośledzonych umysłowo we wszystkich typach szkół. Niewystarczająca jest natomiast ciągle liczba miejsc w szkołach i ośrodkach dla dzieci i młodzieży zagrożonych niedostosowaniem społecznym, z zaburzeniami zachowania. Powoduje to znaczne wydłużenie okresu oczekiwania na umieszczenie nieletniego w ośrodku szkolno-wychowawczym na podstawie postanowienia wydanego przez sąd.
W ramach Miejskiego Programu Działań na Rzecz Osób Niepełnosprawnych w roku 2006 podjęto wiele działań skierowanych do dzieci i młodzieży, należy do nich:

• Wdrażanie w szkołach programów wychowawczych, mających na celu poznanie świata osób niepełnosprawnych, zmianę postaw, rozumienie i akceptację.
• Wyrównywanie szans osób niepełnosprawnych na wszystkich poziomach edukacji; objęcie aktywną opieką psychologiczną i pedagogiczną wszystkich dzieci niepełnosprawnych od momentu stwierdzenia niepełnosprawności a ich rodziców doradztwem psychologicznym i pedagogicznym.
• Bezpłatny transport uczniów niepełnosprawnych do szkół i placówek.
• Przystosowanie obiektów oświatowych dla osób niepełnosprawnych: modernizacja oferty edukacyjnej i rehabilitacyjnej, doposażenie infrastruktury socjalno-bytowej, likwidacja barier architektonicznych.
  W roku 2006 Gmina Miasto Szczecina (Wydział Oświaty) pozyskała ok. 1 010 881,47 zł dofinansowania ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (w ramach programu „Edukacja”) na zakup pomocy dydaktycznych, wyposażenia pracowni szkolnych i bazy socjalno-bytowej, jak i robót budowlanych mających na celu zniwelowanie barier architektonicznych w obiektach oświatowych. Dofinansowanie dotyczyło projektów realizowanych przez Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy Nr 1 i Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy dla Dzieci Słabo Słyszących.
  Gmina Miasto Szczecin występując z wnioskiem o wsparcie na następujące projekty dla Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego Nr 1:
• Modernizacja oferty edukacyjnej i rehabilitacyjnej szkół w SOSW Nr 1 w Szczecinie (w ramach obszaru A programu „Edukacja”),
• „Nasze bezpieczne miejsce” – doposażenie infrastruktury socjalno-bytowej SOSW Nr 1 w Szczecinie (w ramach obszaru B programu „Edukacja”),
• Likwidacja barier architektonicznych w łazienkach, dostosowanie sanitariatów do potrzeb wychowanków SOSW Nr 1 w Szczecinie (w ramach obszaru C programu „Edukacja”), uzyskała dotacje w wysokości odpowiednio: 181 369,83 zł, 84 356,77 zł i 187 203,39 zł, łącznie 452 929,99 zł.
  Gmina Miasto Szczecin występując z wnioskiem o wsparcie na następujące projekty dla Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego dla Dzieci Słabo Słyszących:
• „Dobry Start”– wyposażenie bazy dydaktycznej i rehabilitacyjnej na potrzeby dzieci i młodzieży z wadą słuchu będących wychowankami SOSW dla Dzieci Słabo Słyszących w Szczecinie (w ramach obszaru A programu „Edukacja”),
• „Mój Dom” – doposażenie infrastruktury socjalno-bytowej na potrzeby całodobowej opieki SOSW dla Dzieci Słabo Słyszących w Szczecie (w ramach obszaru B programu „Edukacja”), uzyskała dotacje w wysokości odpowiednio: 287 989,28 zł i 269 962,20 zł, łącznie 557 951,48 zł.
  W roku 2007 kontynuowano dotychczasowe działania i zaplanowano nowe. Ich realizacja nastąpiła poprzez:
• Diagnozowanie potrzeb dzieci i młodzieży niepełnosprawnej oraz dostosowywanie placówek oświatowych do tych potrzeb. Gmina Miasto Szczecin wystąpiła do PFRON z wnioskami o wsparcie realizacji projektów pn.:
  
  • Modernizacja oferty edukacyjnej i rehabilitacyjnej szkół (w ramach obszaru A programu „Edukacja”),
  • „Nasze bezpieczne miejsce” – doposażenie infrastruktury socjalno-bytowej (w ramach obszaru B),
  • Zakup środków transportu osób niepełnosprawnych (w ramach obszaru D).

Na powyższe projekty cele Miasto uzyskało i wykorzystało w 2007 r. łącznie 622 283,72 zł dotacji, przy wkładzie własnym 76 932,19 zł.

• Objęcie aktywną opieką psychologiczną i pedagogiczną wszystkich dzieci niepełnosprawnych od momentu stwierdzenia niepełnosprawności, a ich rodziców doradztwem psychologicznym i pedagogicznym.
• Popularyzowanie wśród kadry pedagogicznej oraz przyszłych nauczycieli problematyki osób niepełnosprawnych, wdrażanie w szkołach programów wychowawczych mających na celu poznanie świata osób niepełnosprawnych, zmianę postaw, rozumienie i akceptację.
• Bezpłatny transport uczniów niepełnosprawnych do szkół i placówek.
   

16.10. Placówki opiekuńczo-wychowawcze

W roku szkolnym 2006/2007 w mieście działały następujące publiczne placówki opiekuńczo-wychowawcze:

• Pałac Młodzieży – liczba podopiecznych 2 225,
• Państwowe Ognisko Baletowe – liczba podopiecznych 293,
• Ognisko pracy pozaszkolnej szczeciński chór chłopięcy „Słowiki” – liczba podopiecznych 194,
• Państwowa Szkoła Muzyczna I st. – liczba uczniów 350.
• Na terenie Szczecina działały również niepubliczne placówki szkolno-wychowawcze wpisane do ewidencji prowadzonej przez Gminę Miasto Szczecin. Należą do nich:
• Ośrodek Terapii Dysleksji Szczecińskiego Towarzystwa Dysleksji – liczba podopiecznych 206,
• Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna „Akademos” – liczba podopiecznych 400,
• Niepubliczna Specjalistyczna Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna „Tęcza” Stowarzyszenia Pomocy Dzieciom i Młodzieży Niepełnosprawnej Ruchowo „Tęcza” – liczba podopiecznych 100,
• Ośrodek Rehabilitacyjno-Edukacyjno-Wychowawczy Polskiego Stowarzyszenia na Rzecz Osób z Upośledzeniem Umysłowym – liczba podopiecznych 77,
• Specjalny Dzienny Ośrodek Terapeutyczno-Edukacyjno-Wychowawczy dla Dzieci i Młodzieży z Autyzmem „Razem” Szczecińskiego Stowarzyszenia Pomocy Autystom – liczba podopiecznych 43,
• Dzienny Ośrodek Terapeutyczno-Edukacyjny dla Dzieci i Młodzieży z Autyzmem – liczba podopiecznych 30,
• Bursa Towarzystwa Salezjańskiego – liczba podopiecznych 180,
• Ognisko Św. Brata Alberta „Caritas” – liczba podopiecznych 47,
• Ognisko Pracy Pozaszkolnej „Serduszka” – liczba podopiecznych 255,
• Dom Harcerza Związku Harcerstwa Polskiego – liczba podopiecznych 180.

W placówkach tych dzieci i młodzież wymagające stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy mają możliwość rozwijania swoich umiejętności, np. artystycznych, lecz także pozyskiwania wiadomości i umiejętności z wielu dziedzin, często niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania w życiu codziennym.
 

16.11. Inne formy kształcenia

W latach 2006/2007 dwie placówki oświatowe uprawnione były do organizowania kursów podnoszących kwalifikacje: Ośrodek Dokształcania i Doskonalenia Zawodowego w Zespole Szkół Rzemieślniczych oraz Ośrodek Kształcenia Kursowego w Zachodniopomorskim Centrum Edukacyjnym.

Ponadto w Szczecinie funkcjonuje jedna placówka prowadzona przez Gminę Miasto Szczecin organizująca doskonalenie nauczycieli szczecińskich szkół wszystkich typów, którą jest Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli w Zachodniopomorskim Centrum Edukacyjnym. W roku 2006 zorganizowany został jeden kurs pedagogiczny dla zawodowo czynnych nauczycieli teoretycznych przedmiotów zawodowych, który ukończyło 15 absolwentów.
W Zachodniopomorskim Centrum Edukacyjnym realizowane są także projekty unijne koordynowane przez Biuro Koordynacji Projektów. W latach 2006 – 2007 zostały zrealizowane 2 projekty Leonardo da Vinci: praktyki zawodowe dla zawodu technik-informatyk i staże zawodowe dla informatyków oraz projekt „Ekologia nie zna granic”.
 

16.12. Poradnie psychologiczno-pedagogiczne

Pomocy psychologiczno-pedagogicznej dzieciom i młodzieży, ich rodzicom, nauczycielom i wychowawcom udzielają poradnie psychologiczno-pedagogiczne. W roku szkolnym 2006/2007 w Szczecinie funkcjonowały następujące poradnie:

• Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna Nr 1(Śródmieście): liczba placówek pod opieką – 56, liczba podopiecznych w rejonie – 17 326,
• Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna Nr 2 (Prawobrzeże): liczba placówek pod opieką – 67, liczba podopiecznych w rejonie – 13 470,
• Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna Nr 3 (Północ): liczba placówek pod opieką – 62, liczba podopiecznych w rejonie – 16 550,
• Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna Nr 4 (Zachód): liczba placówek pod opieką – 55, liczba podopiecznych w rejonie – 14 975,
• Centrum Psychologiczno-Pedagogiczne (Śródmieście): liczba placówek pod opieką – 55, liczba podopiecznych w rejonie 10 363.

Łącznie pod opieką poradni w Szczecinie było 295 placówek oświatowych z liczbą 72 684 dzieci i młodzieży objętych ich opieką. Poradnie zatrudniały w roku szkolnym 2006/2007 pracowników pedagogicznych na 100,5 etatach oraz pracowników administracji i obsługi na 32,75 etatach.

Do zadań statutowych poradni należy:

• wspomaganie wszechstronnego rozwoju dzieci i młodzieży, efektywności uczenia się i nabywanie umiejętności negocjacyjnego rozwiązywania konfliktów i problemów oraz innych umiejętności z zakresu komunikacji społecznej;
• profilaktyka uzależnień i innych problemów dzieci i młodzieży, udzielanie pomocy psychologiczno-pedagogicznej dzieciom i młodzieży z grup ryzyka,
• terapia zaburzeń rozwojowych i zachowań dysfunkcyjnych,
• wspomaganie wychowawczej funkcji rodziny,
• pomoc uczniom w dokonywaniu wyboru kierunku kształcenia, zawodu i planowania kariery zawodowej,
• prowadzenie edukacji prozdrowotnej wśród uczniów, rodziców i nauczycieli,
• pomoc rodzicom i nauczycielom w diagnozowaniu i rozwijaniu potencjalnych możliwości oraz mocnych stron uczniów,
• wspomaganie wychowawczej oraz edukacyjnej funkcji szkoły.

Działalność poradni ukierunkowana jest przede wszystkim na:

• wczesną interwencję i wspomaganie rozwoju dziecka od urodzenia do 7. roku życia,
• udzielanie pomocy dzieciom i młodzieży niepełnosprawnej lub z dysfunkcjami rozwojowymi oraz ich rodzicom,
• udzielanie pomocy dzieciom i młodzieży z wybitnymi uzdolnieniami,
• profilaktykę problemową, w tym profilaktykę uzależnień dzieci i młodzieży,
• wspomaganie wychowawczej funkcji rodziny.

Zadania statutowe poradnie realizują poprzez: badania diagnostyczne psychologiczne i pedagogiczne, orzecznictwo, terapię logopedyczną, zajęcia terapeutyczne z dziećmi i młodzieżą, konsultacje rodzinne z elementami terapii, terapię rodzinną, grupy wsparcia dla pedagogów, zajęcia korekcyjno-kompensacyjne, inne formy pracy.
W ramach prowadzonej działalności poradnie wydały 5 308 orzeczeń i opinii w różnych sprawach, przeprowadziły 14 432 badania diagnostyczne oraz udzieliły 9 462 różnorodne formy pomocy.
 

16.13. Rola Miasta w utrzymaniu szkół i placówek

Zadania Miasta Szczecina w zakresie utrzymania szkół i placówek oświatowo-wychowawczych wynikają z obowiązujących ustaw i porozumień. Miasto jest organem prowadzącym przedszkola, szkoły różnych typów, placówki oświatowo-wychowawcze, poradnie psychologiczno-pedagogiczne, specjalne ośrodki szkolno-wychowawcze, placówki kształcenia ustawicznego i praktycznego. Do zadań Miasta w tym zakresie należy:

• zapewnienie warunków do realizacji zadań dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych,
• zapewnienie obsługi administracyjnej, finansowej i organizacyjnej szkoły lub placówki oświatowej,
• wyposażenie szkoły lub placówki w pomoce dydaktyczne i sprzęt niezbędny do pełnej realizacji programów nauczania, wychowania i innych zadań statutowych,
• koordynowanie funkcjonowania i nadzór nad działalnością szkół i placówek,
• koordynowanie zadań związanych z bieżącym utrzymaniem technicznym szkół i placówek oświatowych,
• prowadzenie spraw związanych z ewidencją szkół i placówek niepublicznych oraz podmiotów publicznych prowadzonych przez osobę prawną inną niż jednostka samorządu terytorialnego lub osobę fizyczną,
• prowadzenie spraw związanych z nadaniem i cofaniem uprawnień szkoły publicznej szkołom niepublicznym,
• prowadzenie spraw związanych z udziałem dotacji niepublicznym szkołom i placówkom oraz szkołom publicznym prowadzonym przez osobę prawną inną niż jednostka samorządu terytorialnego lub osobę fizyczna,
• podejmowanie działań kreujących i promujących sport i turystykę, współudział w organizowaniu imprez sportowo-turystycznych,
• nadzór nad technicznym utrzymaniem placówek sportu.

Polityka edukacyjna Miasta Szczecina realizowana jest w oparciu o następujące zasady:

• swobodnego wyboru szkoły,
• elastycznego systemu edukacji, zapewniającego podnoszenie jakości wykształcenia,
• wyrównywania szans edukacyjnych,
• dbałości o wszechstronny rozwój dzieci i młodzieży,
• równomiernego rozwoju wszystkich obszarów pracy szkoły, czyli nauczania, wychowywania i opieki,
• zapewniania dzieciom dostępu do placówek przedszkolnych,
• równouprawnienia oświaty publicznej i niepublicznej,
• integrowania systemu edukacyjnego z rozwiązaniami w krajach Unii Europejskiej,
• modernizacji bazy i wyposażenia szkół i placówek oświatowych.

Konsekwentna realizacja priorytetów Polityki edukacyjnej wprost przekłada się na jakość świadczonych usług w szczecińskich szkołach. Należą do nich:

• wysoka jakość pracy szkoły i wysoko wykwalifikowana kadra pedagogiczna,
• równe szanse edukacyjne dla mieszkańców Miasta,
• finansowanie ustalonych w każdym roku kalendarzowym zadań edukacyjnych zawartych w Polityce edukacyjnej miasta Szczecina,
• stałe monitorowanie i ewaluacja jakości świadczonych usług edukacyjnych,
• dbałość o pełny rozwój uczniów zdolnych,
• szkoły jako silne centra oddziaływania środowiskowego i wychowawczego,
• praca z uczniami z zaburzeniami zachowania.

W wyniku analizy stanu oświaty miasta Szczecin, ustalono priorytety wymagające pilnych działań. Za niezbędną uznano restrukturyzację wydatków sieci przedszkoli oraz restrukturyzację sieci szkół podstawowych, gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych.
Potrzeba restrukturyzacji wynikała przede wszystkim z Polityki edukacyjnej Miasta ukierunkowanej na jakościowy rozwój szkół oraz konieczność zapewnienia warunków do prawidłowej organizacji pracy dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej na każdym etapie kształcenia. Za priorytetowe uznano działania związane z nowymi metodami finansowania oświaty oraz kontynuowanie funkcjonowania standardów organizacyjnych pracy szkół i placówek.
Kontynuowano również działania na rzecz kształcenia uczniów i młodzieży niepełnosprawnej w integracyjnych i specjalnych formach kształcenia.
Od 2004 r. Miasto Szczecin prowadzi elektroniczną rekrutację do szkół ponadgimnazjalnych. Ogromny sukces przedsięwzięcia oraz korzyści z niego wynikające sprawiły, że w czerwcu 2006 r. po raz pierwszy do programu elektronicznej rekrutacji na rok szkolny 2006/2007 przystąpiły gimnazja, a w roku 2007 r. wprowadzono elektroniczną rekrutację do przedszkoli i szkół podstawowych na rok szkolny 2007/2008.
Wprowadzony system zapewnia całkowite bezpieczeństwo danych na wszystkich etapach procesu rekrutacji. Rodzice, dzieci i młodzież mogą łatwo uzyskać informacje o wszystkich szkołach i placówkach na wskazanej stronie internetowej Znajduje się tam szczegółowy informator o wszystkich szkołach i placówkach biorących udział w rekrutacji.
Miasto Szczecin kontynuowało działania związane z funkcjonowaniem programu „SIO” – Systemu Informacji Oświatowej, opracowanego przez Ministerstwo Edukacji i Sportu, a służącego uzyskiwaniu danych niezbędnych do prowadzenia Polityki edukacyjnej Miasta Szczecin.
Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom zawodowym szczecińskiej młodzieży, uruchomiono od 1 września 2007 r. Technikum Morskie w Zespole Szkół Budowy Okrętów. Szkoła powstała w porozumieniu z Akademią Morską, dzięki czemu jej absolwenci będą lepiej przygotowani do kontynuowania swojej edukacji w tej renomowanej szczecińskiej szkole wyższej. W procesie tworzenia szkoły porozumiewano się również z przedstawicielami jednego z największych zakładów pracy branży morskiej w Szczecinie – PŻM. Ta współpraca ma na celu lepszą identyfikację potrzeb pracodawców w procesie kształcenia młodych ludzi, a także umożliwienie im praktyk pomagających zdobyć niezbędne doświadczenie. Szkoła cieszyła się ogromnym zainteresowaniem wśród absolwentów gimnazjów. Wskaźnik naboru do Technikum Morskiego należał do jednego z wyższych w szczecińskich szkołach ponadgimnazjalnych.
W 2007 zostało zrealizowanych i rozliczonych kilka projektów współfinansowanych ze środków zewnętrznych. Wśród nich znalazły się: „Edukacja – program pomocy w dostępie do nauki dzieci i młodzieży niepełnosprawnej” (728,008 tys. zł z PFRON) oraz program dofinansowania wycieczek edukacyjnych dla dzieci i młodzieży „Podróże historyczno-kulturowe w czasie i przestrzeni” (41,852 tys. zł z Kuratorium Oświaty). Dzięki pozyskanym środkom możliwe było dostosowanie i wyposażenie pracowni, klas, toalet dla potrzeb uczniów niepełnosprawnych, pozyskanie autobusu dla Specjalnego Ośrodka Szkolno Wychowawczego dla Dzieci Słabo Słyszących oraz zrealizowanie kilku wycieczek historycznych.
Zgodnie ze złożoną deklaracją przez Prezydenta Miasta Szczecin podczas akcji „Masz głos, masz wybór”, rok 2007 stanowi zakończenie I etapu przekształceń w szczecińskich szkołach, zgodnie z zapisami w Polityce edukacyjnej miasta Szczecina, ukierunkowanych na tworzenie elastycznego systemu edukacyjnego, umożliwiającego ustawiczne podnoszenie jakości wykształcenia mieszkańców Miasta zgodnie z ich oczekiwaniami i potrzebami, reagującego na wyzwania gospodarcze, kulturalne i społeczne, prowadzącego do wyrównania szans edukacyjnych, dostosowanego do wymogów integracji europejskiej i wymogów światowych.
W wyniku przeprowadzonej restrukturyzacji i zaoszczędzonych w związku z tym środków (zmniejszenie kosztów utrzymania jednostek), Gmina Miasto Szczecin uzyskała tym samym możliwość zwiększenia finansowania nowych programów: rozwój uczniów zdolnych, wyrównywanie istniejących różnic edukacyjnych. Przy współpracy z dyrektorami szkół i placówek powstało wiele projektów, które dzięki zwiększonym środkom mogły zostać niemal w całości wdrożone.
W ostatnim czasie zostało zrealizowanych wiele remontów oraz modernizacji w podległych Miastu placówkach. Na ten cel w 2007 r. przeznaczono łącznie 13,5 mln złotych. Wśród wykonanych działań znalazły się remonty wymuszone przez konieczność poprawy bezpieczeństwa uczniów i pracowników szkół, jak również poprawiające komfort nauki i pracy, m.in. przeprowadzono wymianę okien w wielu placówkach, remonty dachów, remonty pomieszczeń szkolnych, sanitariatów oraz kuchni, modernizacje boisk sportowych czy budowę boiska w ramach realizacji programu budowy Osiedlowych Centrów Sportu i rekreacji.
Zakończono również pierwszy etap programu rozbudowy Ośrodka Morskiego Pałacu Młodzieży.
Na początku 2007 r. podpisana została umowa pomiędzy Gminą i Bankiem Gospodarstwa Krajowego, w wyniku której Szczecin otrzyma dofinansowanie w kwocie 300 tys. zł na budowę boiska piłkarskiego ze sztuczną nawierzchnią przy Zachodniopomorskim Centrum Edukacyjnym. Inwestycja jest realizowana w ramach programu Ministerstwa Sportu i Turystyki oraz PZU i PZU Życie S.A. – „Blisko boisko”.
Łączna kwota wszystkich pozyskanych w ubiegłym roku przez Gminę Miasto Szczecin środków zewnętrznych na te cele sięga blisko 2,3 mln złotych.
Uruchomiony również został program usuwania azbestu w placówkach oświatowych, którego celem jest likwidacja materiałów zawierających azbest i zastąpienie ich innymi, spełniającymi wymogi prawa budowlanego. Program jest realizowany przede wszystkim w przedszkolach Miasta Szczecin. W 2007 r. zlikwidowano azbest w Przedszkolach Publicznych nr 18, 30, 36, 38, 45, 49, 53, 58, 60, 75, 80.
W celu zmniejszenia różnic w dostępie do edukacji, udzielana jest uczniom różnorodna pomoc materialna ze środków przeznaczonych na ten cel w budżecie państwa lub budżecie Miasta. Priorytetowo traktowane były zakupy podręczników szkolnych, ubioru oraz obuwia sportowego, przyborów szkolnych, udział w zajęciach edukacyjnych, w tym wyrównawczych oraz zajęciach rewalidacyjnych i logopedycznych.

16.14. Nauka i szkolnictwo wyższe

W Szczecinie funkcjonuje 20 uczelni wyższych, z czego 17 z siedzibą w Szczecinie, pozostałe to filie i wydziały zamiejscowe uczelni z innych miast. W Szczecinie funkcjonuje większość z 33 szkół wyższych w województwie zachodniopomorskim. Szczecińskie uczelnie prowadzą również 5 Wydziałów Zamiejscowych, 2 Punkty Konsultacyjne, 7 Terenowych Ośrodków Dydaktycznych i 7 Zamiejscowych Ośrodków Dydaktycznych, z tego 1 Politechnika Szczecińska, 7 Akademia Rolnicza, 9 Uniwersytet Szczeciński, 4 Zachodniopomorska Szkoła Biznesu. W roku akademickim 2007/2008 (wg stanu na 31.12.2007 r.) w szczecińskich szkołach wyższych było zatrudnionych 3 364. nauczycieli akademickich, w tym 714. profesorów.

W ogólnopolskich rankingach wyższych uczelni przeprowadzonych w 2007 roku przez tygodnik „Wprost” oraz dziennik „Rzeczpospolita” wraz z miesięcznikiem „Perspektywy” najwyższe miejsca w obydwu rankingach zajmuje Pomorska Akademia Medyczna w Szczecinie, podobnie jak w latach poprzednich.
W rankingu miesięcznika „Perspektywy” oraz dziennika „Rzeczpospolita” w kategorii uczelni akademickich Pomorska Akademia Medyczna zajęła 14. miejsce. W rankingu tym brane były pod uwagę: prestiż szkoły, siła naukowa, warunki studiowania oraz umiędzynarodowienie. Pozostałe miejsca szczecińskich uczelni:

• Politechnika Szczecińska – 44. miejsce,
• Uniwersytet Szczeciński – 50. miejsce,
• Akademia Rolnicza w Szczecinie – 53. miejsce,
• Akademia Morska – 76. miejsce.

Wśród niepublicznych uczelni magisterskich 36. miejsce zajęła Zachodniopomorska Szkoła Biznesu w Szczecinie. Wśród niepublicznych uczelni licencjackich na miejscu 30. znalazła się Wyższa Szkoła Zawodowa Collegium Balticum, na 47. miejscu Wyższa Szkoła Integracji Europejskiej, a na 49. Wyższa Szkoła Administracji Publicznej.
W rankingu tygodnika „Wprost”, Pomorska Akademia Medyczna w Szczecinie zajęła 4. miejsce w kategorii uczelni medycznych – najwyższe ze wszystkich szczecińskich uczelni. W ocenie szkół brane były pod uwagę: zaplecze intelektualne szkół, ocena procesu kształcenia, ocena szans kariery zawodowej i warunków kształcenia.
Kategorie w tym rankingu są nieco inne, ale pozostałe uczelnie szczecińskie wypadły bardzo podobnie:

• w kategorii uniwersytety: Uniwersytet Szczeciński – 14. miejsce,
• w kategorii uczelnie techniczne: Politechnika Szczecińska – 10. miejsce, Akademia Morska – 18. miejsce,
• w kategorii uczelnie rolnicze: Akademia Rolnicza – 6. miejsce,
• w kategorii niepaństwowych szkół biznesu i zarządzania: Zachodniopomorska Szkoła Biznesu w Szczecinie – 15. miejsce,
• w kategorii niepaństwowych szkół niebiznesowych: Wyższa Szkoła Administracji Publicznej – 8. miejsce, Wyższa Szkoła Sztuki Użytkowej – 12. miejsce, Wyższa Szkoła Humanistyczna TWP – 15. miejsce.

Innego rodzaju rankingiem ogólnopolskim jest ranking tygodnika „Newsweek”, w którym uczelnie zostają poddane ocenie przez 300 pracodawców. Szczecińskie uczelnie były w 2007 roku wysoko cenione przez pracodawców:

• Politechnika Szczecińska zajęła 10. miejsce w rankingu ogólnopolskim i 7. miejsce wśród uczelni technicznych,
• Pomorska Akademia Medyczna – 16. miejsce w rankingu ogólnopolskim,
• Uniwersytet Szczeciński – 43. miejsce i 5. miejsce w kategorii uniwersytetów,
• Akademia Rolnicza w Szczecinie – 60. miejsce w rankingu ogólnopolskim.

Wszystkie rankingi wskazują na wysokie notowania Pomorskiej Akademii Medycznej i Politechniki Szczecińskiej. Są to uczelnie, po których absolwenci mają najmniejszy problem z podjęciem pracy. Zgodne jest to z tendencjami rynku, gdzie najbardziej poszukiwani są absolwenci uczelni technicznych i ekonomicznych.

Liczba studentów w roku akademickim 2007/2008 spadła o 2 664 osób, tj. o 3,8% w stosunku do roku akademickiego 2006/2007. Wzrosła natomiast nieznacznie liczba absolwentów o 130 osób, tj. 0,9%. Na szczecińskich uczelniach nadal studiuje niewielka liczba cudzoziemców – 433 osób (wzrost o 3,6%), z których większość to studenci PAM – 317 (wzrost o 41) osób. Na szczecińskich uczelniach studiuje 1 108 osób niepełnosprawnych (611 kobiet), w tym 579 na studiach dziennych.
Realizując jeden z programów realizacyjnych „Polityki wspierania rozwoju nauki i szkolnictwa wyższego” będącej częścią Strategii Rozwoju Szczecina, Miasto wychodzi naprzeciw potrzebom lokalowym szczecińskich uczelni. W latach 2006 – 2007 podjęte zostały działania wychodzące naprzeciw oczekiwaniom szkół wyższych w tym zakresie. Miasto zaangażowało się w realizację, wynikających z Polityki zadań:

• Utworzenie campusu uczelnianego Akademii Rolniczej,
• Powstania Laboratorium Wodnego dla WBiA Politechniki Szczecińskiej,
• Utworzenia campusu uczelnianego „Informatyki” Politechniki Szczecińskiej,
• Stworzenie warunków dla powstania Państwowej Akademii Muzyki i Sztuk Plastycznych w Szczecinie,
• Ośrodek Szkoleniowy Ratownictwa Morskiego.

W „Polityce wspierania rozwoju nauki i szkolnictwa wyższego” wyznaczone zostały zadania również w obszarach, w których samorząd nie dysponuje kompetencjami decyzyjnymi lub ma je w stopniu nie pozwalającym dokonywać ostatecznych i jednoznacznych rozstrzygnięć. Ich realizatorami są w przeważającej części szczecińskie uczelnie wyższe. Efektem ich działań są prace nad projektami: Szerokopasmowa sieć teleinformatyczna na potrzeby uczelni i miasta e-POMERANIA, Akademickie Centrum Jeździectwa i Hipoterapii, Zachodniopomorskie Centrum Zaawansowanych Technologii, Zachodniopomorski Festiwal Nauki i inne.
Niezależnie od zapisanych w Polityce programów realizacyjnych, uczelnie szczecińskie podejmują szereg inicjatyw zmierzających do rozwoju nauki i szkolnictwa wyższego oraz wzmacniania roli Szczecina jako ośrodka naukowego. Inicjatywy te to m.in.: podjęcie działań w celu otwarcia przez Uniwersytet Szczeciński pierwszego w Polsce zagranicznego ośrodka zamiejscowego w niemieckim miasteczku Eggesin, podjęcie działań w celu utworzenia od października 2007 roku na US licencjackich studiów anglojęzycznych dla studentów z Azji, Afryki i Ameryki Południowej na Wydziale Nauk Ekonomicznych i Zarządzania, podpisanie wstępnej deklaracji współpracy między Uniwersytetem Szczecińskim a uczelnią z chińskiej prowincji Guangdong (wymiana studentów).
W 2007 roku Prezydent Miasta powołał Zespół ds. koordynowania realizacji Polityki wspierania rozwoju nauki i szkolnictwa wyższego. W skład zespołu wchodzą przedstawiciele szczecińskich wyższych uczelni oraz Prezydenta Miasta Szczecina. W trakcie spotkań poruszane są problemy uczelni, w tym możliwość wsparcia ze strony Miasta. Podjęta została także inicjatywa utworzenia akademickiego portalu internetowego z syntetycznymi informacjami o wszystkich szczecińskich uczelniach. Strona ta zostanie uruchomiona w 2008 roku.
Wyrazem współpracy Miasta ze szczecińskimi uczelniami wyższymi są konkursy na prace doktorskie i dyplomowe. Corocznie organizowany jest konkurs dla absolwentów kierunków Architektura i Urbanistyka Wydziału Budownictwa Politechniki Szczecińskiej oraz Architektura Krajobrazu Wydziału Kształtowania Środowiska i Rolnictwa Akademii Rolniczej w Szczecinie. W 2007 roku przyznane zostały 2 Nagrody Prezydenta oraz 9 wyróżnień.
Po raz pierwszy zostały też zorganizowane konkursy na najlepszą pracę doktorską oraz magisterską i dyplomową ukierunkowaną na nowoczesne technologie i innowacje. W 2007 roku przyznane zostały 2 nagrody Prezydenta oraz 4 wyróżnienia. Wręczenie nagród miało miejsce w Teatrze Współczesnym w trakcie gali wręczenia Nagród Gospodarczych Prezydenta Miasta Szczecin za 2007 rok. Wszystkie konkursy przeprowadzane są wspólnie ze szczecińskim uczelniami.
 

Źródła informacji

1. Główny Urząd Statystyczny – Powiaty w Polsce. Warszawa 2007,
2. Informacje statystyczne - Urząd Statystyczny w Szczecinie,
3. Najlepsze szkoły wyższe 2007 – ranking Newsweek,
4. Okręgowa Komisja Egzaminacyjna Poznań,
5. Ranking szkół wyższych 2007 – Wprost,
6. Ranking wyższych uczelni 2007 – Rzeczpospolita i Perspektywy,
7. Raporty z działalności szkół w roku szkolnym 2006-2007,
8. Sprawozdania GUS,
9. Sprawozdanie z realizacji Strategii Rozwoju Szczecina 2007,
10. Sprawozdania z wykonania Budżetu Miasta Szczecin za lata 2006-2007,
11. Szkoły wyższe i ich finanse w 2006 r., GUS, Warszawa 2007,
12. Szkolnictwo wyższe w roku akademickim 2005/2006 i 2006/2007, Urząd Statystyczny w Szczecinie,
13. Wydział Oświaty, Urząd Miasta Szczecin.