14.7. Ochrona dóbr kultury

Szczecin liczy około 3 000 obiektów zabytkowych nieruchomych, które obejmowane są strefami ochrony konserwatorskiej w oparciu o tworzone miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego. Na bieżąco wykonywane są ekspertyzy oraz badania odkrywkowe mające na celu zabezpieczenie oryginalnych fragmentów substancji zabytkowej, np. polichromii. Zgodnie z uchwałą Rady Miasta Nr IX/274/07 z dnia 14 maja 2007 r. (publ. w Dz. Urz. Woj. Zachodniopom. Nr 70 z 8 czerwca 2007 r., poz. 1119) przyjęte zostały zasady udzielania z budżetu gminnego dotacji na prace konserwatorskie, restauratorskie lub roboty budowlane przy zabytkach wpisanych do rejestru, zlokalizowanych na terenie Gminy Miasto Szczecin. W latach 2006 – 2007 zostały udzielone dotacje m.in. na: prace konserwatorskie elewacji gmachu Archiwum Państwowego przy ul. św. Wojciecha 13, prace konserwatorskie i rekonstrukcyjne polichromii w holu Urzędu Wojewódzkiego, remont dachu kościoła p.w. św. Jana Ewangelisty.
Najciekawsze architektoniczne obiekty w Szczecinie można znaleźć na Wałach Chrobrego. Gmachy, które postawiono tu po 1901 roku nawiązują do baroku, północnoniemieckiego manieryzmu, a także – jak np. Muzeum Morskie i Teatr Współczesny – do secesji i modernizmu. Zabudowę Wałów uzupełniają tarasy widokowe ze schodami, a także fontanna i rzeźba nawiązujące do kultury starożytnego Egiptu czy Rzymu, wykonane przez mistrzów niemieckich. Centrum Szczecina to wielkie ronda i ulice, wzdłuż których stoją kilkukondygnacyjne kamienice. Taki sam układ urbanistyczny ma tylko jedno miasto w Europie – Paryż.
Zabytki Szczecina (znajdujące się na „Europejskim szlaku gotyku ceglanego”) i inne ważne obiekty w mieście:

• Wały Chrobrego: Wały Chrobrego z fontanną, Oddział Morski Muzeum Narodowego i Teatr Współczesny, budynek Akademii Morskiej, budynek Urzędu Wojewódzkiego;
• Zamek: Zamek Książąt Pomorskich (XIV wiek), ujeżdzalnia książęca w Szczecinie;
• pozostałości umocnień: Baszta Panieńska zwana Basztą Siedmiu Płaszczy (XV wiek), Brama Portowa, dawniej Berlińska (XVII wiek), Brama Królewska, dawniej Nakielska, zwana również Bramą Hołdu Pruskiego (XVIII wiek), mury obronne w Szczecinie;
• rezydencje: Pałac pod Głowami, Pałac Klasycystyczny, Pałac pod Globusem (Pałac Grumbkowa), Pałac Joński, Pałac Sejmu Stanów Pomorskich, Pałac Ziemstwa Pomorskiego;
• kościoły: Bazylika archikatedralna p.w. św. Jakuba Apostoła Mniejszego (XII wiek), Kościół św. Piotra i Pawła, ewangelicki kościół św. Trójcy na Łasztowni, Kościół pofranciszkański św. Jana Ewangelisty, Kościół Niepokalanego Poczęcia NMP, Kościół p.w. św. Trójcy na Krzekowie (XV–XVIII wiek), Kościół św. Jana Chrzciciela;
• pomniki i fontanny: pomnik Colleoniego, pomnik Adama Mickiewicza w Parku im. S. Żeromskiego, pomnik Kornela Ujejskiego, pomnik z kotwicą (w miejscu dawnego pomnika Sediny), posąg Flory, fontanna Orła Białego, maszt ze statku „Kapitan Konstanty Maciejewicz”, Pomnik Czynu Polaków;
• kamienice: Kamienica Loitzów, kamienice mieszczańskie przy ul. Kuśnierskiej, Domki Profesorskie, Domek Grabarza w Parku Żeromskiego;
• place: plac Orła Białego, plac Grunwaldzki, plac Rodła, plac Tobrucki, plac Lotników;
• wieże: wieża Bismarcka zwana wieżą gocławską, ruiny neobarokowej wieży Quistorpa;
• budynki użyteczności publicznej: Ratusz Staromiejski (XV wiek) z Rynkiem Siennym, Nowy Ratusz zwany Czerwonym Ratuszem z placem Tobruckim (1879), gmach Muzeum Narodowego, gmach Poczty, gmach Poczty nr 2, budynek Banku PKO BP, budynek Urzędu Celnego, budynek szpitala dziecięcego przy ul. św. Wojciecha, Gimnazjum Mariackie, gmach przy ul. Farnej 1 (miejsce w którym urodziła się caryca Katarzyna II), Kino Pionier 1909 (najstarsze działające nieprzerwanie w tym samym miejscu kino na świecie), gmach koszar Bramy Ślimaczej, gmach Muzeum Narodowego, Książnica Pomorska, budynek Rektoratu Pomorskiej Akademi Medycznej;
• parki: Park Kasprowicz, Park Żeromskiego, Ogród Różany;
• inne: Dworzec Główny, Cmentarz Centralny (w tym m.in. Brama Główna, wiatrak holenderski), Most Długi.