13.1. Identyfikacja podstawowych problemów społecznych

Podstawowe rodzaje problemów społecznych i zjawisk patologicznych w Szczecinie od lat pozostają niezmienne. Wśród najistotniejszych problemów w mieście należy wyróżnić następujące:¹

• ubóstwo i jego przestrzenna koncentracja w niektórych rejonach miasta;
• problemy rodzin i patologie życia rodzinnego: zła sytuacja ekonomiczna i bezradność (często wyuczona) rodziców przekłada się na problemy opiekuńczo-wychowawcze;
• stan zdrowia mieszkańców oraz problemy ludzi starszych i niepełnosprawnych: społeczność Szczecina należy do jednych z najstarszych wśród miast wojewódzkich, wg stanu na koniec 2006 roku 17,1% mieszkańców to ludność w wieku poprodukcyjnym, w Polsce − 15,7%;
• bezdomność i osadnictwo nieformalne;
• bezrobocie: wg stanu na koniec 2007 roku stopa bezrobocia wynosiła w mieście 6,5% (w województwie – 16,6%), natomiast udział osób długotrwale bezrobotnych w ogólnej liczbie bezrobotnych – 42,2% (w województwie – 30,2% ), w badanym okresie wartość tych wskaźników utrzymywała się jednak na znacznie wyższym poziomie.
• niska jakość infrastruktury w miejscu zamieszkania (dotyczy to niektórych obszarów miasta): brak ofert spędzania czasu wolnego (osiedlowych ośrodków kulturalnych, centrów sportowych, rekreacyjnych, ofert dla ludzi starszych), jak również brak odpowiedniej infrastruktury komunikacyjnej i technicznej również należą do grupy czynników pogłębiających istniejące niekorzystne zjawiska społeczne.

Opisując podstawowe problemy społeczne, należy nawiązać również do wybranych zjawisk patologicznych, w tym przede wszystkim uzależnienia od alkoholu. Wzrasta średnie spożycie alkoholu na jednego mieszkańca, obniża się też wiek młodzieży próbującej alkoholu i regularnie upijającej się, alkoholu nadużywa coraz więcej kobiet. Poważnym zjawiskiem patologicznym jest również przestępczość wśród nieletnich i młodzieży.
Problemy społeczne i zjawiska patologiczne są w Szczecinie silnie zróżnicowane przestrzennie. Inne problemy można zidentyfikować w Śródmieściu, gdzie gęstość zaludnienia jest większa (większe natężenie przestępczości, uzależnienia, czy syndrom wyuczonej bezradności), inne w osiedlach północnych (gdzie zidentyfikowano największe natężenie ubóstwa, silniejsze więzi sąsiedzkie i mniejsze natężenie przestępczości niż w obszarach centralnych miasta).