12.5. Działania na rzecz osób niepełnosprawnych

Organem właściwym do orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności jest Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Szczecinie, który wydał w 2006 roku 3 957 orzeczeń o niepełnosprawności dla osób powyżej 16. roku życia, spośród których 358 legitymowało się wykształceniem wyższym. W 2007 roku nieco ponad 20% więcej, bo 4 762 osoby otrzymały orzeczenie o niepełnosprawności, w tym 522 z wykształceniem wyższym. Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności wydał również orzeczenia dla dzieci poniżej 16. roku życia:

• w 2006 roku − 545,
• w 2007 roku − 584.

Z każdym rokiem liczba osób niepełnosprawnych wzrasta i stanowi już około 10% mieszkańców Szczecina. Tendencje wzrostowe tłumaczyć można między innymi rozwijającą się techniką (powodującą nasilenie wypadków, zatruć), niszczeniem środowiska naturalnego. Paradoksem może wydawać się, że jedną z przyczyn wzrostu ilości osób niepełnosprawnych jest postęp medycyny ratującej życie ludziom, którzy dawniej umierali a obecnie często wychodzą z choroby lub wypadku.

Na rzecz osób niepełnosprawnych podejmowane są działania w ramach Miejskiego Programu Działań na Rzecz Osób Niepełnosprawnych 2002 − 2015 zatwierdzonego uchwałą Rady Miasta Szczecin w październiku 2002 r. Celem programu jest zwiększenie udziału osób niepełnosprawnych w życiu społecznym i gospodarczym Szczecina i jest on corocznie realizowany poprzez 8 projektów.

Istotnym elementem rehabilitacji kompleksowej jest rehabilitacja zawodowa, która polega na ułatwianiu osobie niepełnosprawnej udziału w życiu zawodowym poprzez uzyskanie i utrzymanie zatrudnienia oraz prowadzenie działalności gospodarczej. Według danych z Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Szczecinie liczba osób niepełnosprawnych, które są zatrudnione na umowę o pracę wynosiła:

• w 2006 roku − 465,
• w 2007 roku − 471.

Na koniec roku 2007 zarejestrowano w Szczecinie 370 osób bezrobotnych niepełnosprawnych (w tym 178 kobiet) oraz 269 osób poszukujących pracy (w tym 119 kobiet). Dla porównania w 2006 liczba zarejestrowanych bezrobotnych osób niepełnosprawnych w Powiatowym Urzędzie Pracy wyniosła 434 osoby (w tym 197 kobiet) i 323 osoby poszukujące pracy (w tym 141 kobiet).
Zadania dotyczące rehabilitacji zawodowej realizowane były ze środków PFRON przez Powiatowy Urząd Pracy. Na ten cel zostały wydatkowane kwoty:

• w 2006 roku − 311 627 zł,
• w 2007 roku − 120 151 zł.

Realizacja zadań z zakresu rehabilitacji zawodowej w znacznym stopniu uzależniona jest od przyznanych środków z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na dany rok kalendarzowy oraz od zainteresowania pracodawców i osób niepełnosprawnych.
Powiatowy Urząd Pracy dodatkowo realizował w latach 2006 i 2007 następujące działania:

• doradcy zawodowi PUP przeprowadzili rozmowy doradcze z 105 osobami,
• 11 osób wzięło udział w zajęciach Klubu Pracy,
• wydano 289 osobom skierowania do zatrudnienia,
• 303 bezrobotne osoby podjęły zatrudnienie.

Częścią ogólnego procesu rehabilitacji, według WHO, jest rehabilitacja społeczna, która ma na celu integrację lub reintegrację osoby niepełnosprawnej w środowisko społeczne poprzez udzielanie jej pomocy w przystosowaniu się do wymagań rodziny i środowiska dalszego, przy jednoczesnym usuwaniu ekonomicznych i społecznych barier utrudniających cały proces rehabilitacji. Miasto realizuje powyższy cel w oparciu o umowy podpisane z 27 organizacjami pozarządowymi (wg danych koniec roku 2007 roku) działającymi na rzecz osób niepełnosprawnych. W latach 2006 − 2007 w ramach kontynuacji programu Phare 2002 „Integracja społeczna i zawodowa zagrożonych wykluczeniem dla powiatów i gmin” realizowany był projekt własny gminy „Asystent osobisty osoby niepełnosprawnej”. W omawianym okresie projektem objęto ok. 250, a jego koszt wynosił:

• w 2006 roku – 112 686 zł,
• w 2007 roku – 121 824 zł.

Rehabilitacja społeczna jako znoszenie wszelkich barier utrudniających włączenie się osoby niepełnosprawnej w życie społeczne realizowana była poprzez wiele profesjonalnych działań. W analizowanym okresie kontynuowano utrzymanie mieszkania chronionego dla osób z niepełnosprawnością intelektualną, w 2007 roku ZBiLK wynajął 11 lokali mieszkalnych położonych na parterach budynków. W ramach likwidacji barier w komunikowaniu się i barier technicznych wykonano obniżenie krawężników na 8 przejściach dla pieszych, zbudowano 2 kładki, oraz wykonano remont 7 skrzyżowań. Biuro Obsługi Komunikacyjnej Osób Niepełnosprawnych zakupiło w latach 2006 − 2007 6 specjalistycznych busów. Obecnie tabor liczy 14 samochodów. Gmina Miasto Szczecin wydała 928 kart parkingowych dla osób niepełnosprawnych.