12.4. Gminny Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych

Do kompetencji Rady Gminy należy coroczne uchwalanie Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych. Dokument ten stanowi lokalny katalog zadań w zakresie przeciwdziałania alkoholizmowi i przemocy w rodzinie.
Program realizowany był poprzez zwiększenie dostępności pomocy terapeutycznej i rehabilitacyjnej dla osób uzależnionych od alkoholu, udzielanie rodzinom, w których występują problemy alkoholowe pomocy psychologicznej i prawnej, a w szczególności ochrony przed przemocą, prowadzenie profilaktycznej działalności informacyjnej i edukacyjnej głównie dla dzieci i młodzieży oraz wspomaganie działalności instytucji, stowarzyszeń i osób fizycznych, służących rozwiązywaniu problemów alkoholowych.
Program sfinansowano w kwocie:

• w 2006 roku − 6 002 898 zł,
• w 2007 roku − 6 054 040 zł.

Środki przeznaczone na przeciwdziałanie alkoholizmowi (tzw. fundusz alkoholowy) stanowią dochód gminy z tytułu zezwoleń na detaliczną sprzedaż alkoholu.
Wykonawcami programu były jednostki organizacyjne Gminy Miasto Szczecin oraz organizacje pozarządowe i pożytku publicznego. GPPiRPA w latach 2006 − 2007 został zrealizowany w postaci następujących działań:

• kooperacja z instytucjami i organizacjami pozarządowymi polegająca na zlecaniu zadań z zakresu przeciwdziałania alkoholizmowi i przemocy w rodzinie;
• współpraca z instytucjami i organizacjami pozarządowymi w kraju, województwie zachodniopomorskim i na terenie Szczecina – w 2006 roku organizacjom pozarządowym zlecono realizację zadań na kwotę 2 622 419 zł, a w 2007 na kwotę 2 416 313 zł;
• prowadzenie kampanii społecznych na rzecz ograniczenia negatywnych skutków dysfunkcji społecznych;
• program powszechnej nauki pływania dla dzieci (w cyklu 15 godzinnym) dla 1 100 uczniów – podopiecznych Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie i dzieci z rodzin dysfunkcyjnych; koszt realizacji programu w 2006 roku wyniósł 400 000 zł;
• podniesienie kwalifikacji kadry zatrudnionej w świadczeniu pomocy terapeutycznej uzależnionym, współuzależnionym, dorosłym dzieciom alkoholików, ofiarom i sprawcom przemocy;
• współpraca z masmediami w zakresie przeciwdziałania alkoholizmowi i przemocy w rodzinie.

Kontynuacją zadań prowadzonych na terenie Gminy Miasto Szczecin w latach poprzednich w ramach Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych jest odrębny dokument – Gminny Program Przeciwdziałania Narkomanii. Koszt GPPN wyniósł:

• w 2006 roku − 428 849 zł,
• w 2007 roku − 530 896 zł.

Środki te stanowiły dochód gminy z tytułu opłat za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż detaliczną napojów alkoholowych.
Program corocznie realizowany był poprzez zwiększenie dostępności pomocy terapeutycznej i rehabilitacyjnej dla osób uzależnionych i zagrożonych uzależnieniem, udzielanie pomocy psychologicznej i prawnej rodzinom, w których występują problemy narkomanii, prowadzenie profilaktycznej działalności informacyjnej i edukacyjnej oraz szkoleniowej w zakresie rozwiązywania problemów narkomanii w szczególności dla dzieci i młodzieży, wspomaganie działalności instytucji, stowarzyszeń i osób fizycznych, służącej rozwiązywaniu problemów narkomanii.
Wykonawcami programu były następujące podmioty:

• jednostki organizacyjne Gminy Miasto Szczecin,
• Samodzielny Publiczny Specjalistyczny Zakład Opieki Zdrowotnej „Zdroje”,
• organizacje pozarządowe i pożytku publicznego,
• Regionalne Gremium Doradcze – grupa ekspertów współpracujących z Gminą Miasto Szczecin.

GPPN w latach 2006 − 2007 został zrealizowany w postaci następujących działań:

• kooperacja z instytucjami i organizacjami pozarządowymi, polegająca na zlecaniu zadań z zakresu przeciwdziałania narkomanii na podstawie otwartych konkursów ofert w kwocie ogółem: w 2006 roku 393 269 zł, a w 2007 roku 419 865 zł,;
• współpraca z instytucjami i organizacjami pozarządowymi w kraju, województwie zachodniopomorskim i na terenie Szczecina;
• pozalekcyjne zajęcia sportowe dla uczniów szczecińskich szkół, w tym podopiecznych MOPR;
• podniesienie kwalifikacji kadry realizatorów GPPN i beneficjentów Miasta. W 2007 roku Gmina Miasto Szczecin wzięła udział w konkursie gminnych programów przeciwdziałania narkomanii. Szczecińska grupa opracowała dokument na 2008 r., który znalazł się wśród dwudziestu projektów ocenionych najwyżej pod względem poprawności merytorycznej, spójności wewnętrznej, innowacyjności i jakości uzasadnienia spośród 400 złożonych przez inne gminy. Rezultatem uczestnictwa gminy w tym procesie szkoleniowym jest zaktualizowana diagnoza narkomanii w Szczecinie oraz projekt GPPN na 2008 r.;
• kontynuacja współpracy międzynarodowej w Projekcie Bordernet, finansowanym przez UE;
• współpraca z masmediami w zakresie przeciwdziałania narkomanii;
• opracowanie, wydruk i dystrybucja „Raportu końcowego” z projektu międzynarodowego finansowanego przez Nationale Health Institute USA pt. „Szybka ocena prawa i polityki wobec narkotyków oraz odpowiedź w krajach Europy Centralnej i Wschodniej oraz krajach byłego Związku Radzieckiego”. Projekt był realizowany na terenie i we współpracy z Gminą Szczecin przez Stowarzyszenie na Rzecz Przeciwdziałania Chorobom Zakaźnym w Szczecinie w latach 2005 − 2007. Materiał badawczy posłużył twórcom GPPN do opracowania lokalnej diagnozy problemu narkomanii oraz pierwszej edycji szczecińskiego gminnego programu przeciwdziałania narkomanii na 2006 rok.
  Polityka przeciwdziałania uzależnieniom jest zadaniem, które wymaga stałego uaktualniania danych ilościowych i jakościowych, opracowywania w oparciu o nie diagnozy społecznej problemu, a następnie − adekwatnie do diagnozy − celów i zadań. Zadania przedsięwzięte w realizacji winny być wpisane w strategię lokalną, zbieżne z wojewódzką realizowaną na poziomie Marszałka Województwa i Wojewody Zachodniopomorskiego jak również krajową − czyli wytycznymi jednostek Ministra Zdrowia. W celu przeciwdziałania rutynie warto stale kooperować z organizacjami pozarządowymi zgłaszającymi gminie interesujące inicjatywy własne oraz korzystać z doświadczeń międzynarodowych i bliskości sąsiadujących partnerów niemieckich. Na system przeciwdziałania uzależnieniom oraz minimalizację szkód medycznych, ekonomicznych i społecznych składa się również kooperacja interdyscyplinarna samorządu, wymiaru sprawiedliwości, organów ścigania, tak niezbędna w pracy z człowiekiem z problemem alkoholu, narkotyków czy też przemocy.