11. Bezpieczeństwo publiczne

Zapewnienie bezpieczeństwa publicznego jest przede wszystkim domeną organów administracji publicznej. Podstawową rolę w ramach tego sektora pełnią: policja, straż graniczna, straż pożarna, jednostki ratownictwa i inne wyspecjalizowane agencje, inspekcje i służby, a także wojsko i obrona cywilna. Efektywność działania poszczególnych służb w ramach realizowanych przez nie zadań zależy od wzajemnej współpracy jak również współpracy z samorządem lokalnym i regionalnym, a także bezpośrednio z mieszkańcami.

11.1. Zagrożenie przestępczością

Szczecin jako miasto wojewódzkie, w którym koncentrują się funkcje gospodarcze, turystyczne i usługowe w regionie oraz ze względu na swoje położenie w pobliżu granicy państwowej z Niemcami i na skrzyżowaniu międzynarodowych szlaków transportowych, jest szczególnie narażony na zagrożenie przestępczością. Blisko jedna trzecia przestępstw stwierdzonych w skali całego województwa zachodniopomorskiego popełniana jest w Szczecinie, aczkolwiek w ciągu ostatnich lat odsetek ten nieznacznie, ale systematycznie spada (2005 – 32,5%, 2006 – 29,1%, 2007 – 28,2%).

W 2007 roku na terenie Szczecina stwierdzono 16 336 przestępstw, tj. o ponad 22% mniej niż w 2005 roku (w całym województwie zanotowano w analogicznym okresie spadek o blisko 11%). Nieznacznie maleje udział przestępstw o charakterze kryminalnym w ogólnej liczbie przestępstw, wzrasta liczba i udział przestępstw związanych z obrotem gospodarczym, na zbliżonym poziomie utrzymuje się udział przestępstw drogowych. Wśród najbardziej uciążliwych społecznie przestępstw zmalała o prawie 40% w stosunku do 2005 roku liczba rozbojów, kradzieży rozbójniczych i wymuszeń. Niestety w analogicznym okresie o ponad 35% wzrosła liczba złapanych nietrzeźwych kierowców.
Wartość wskaźnika zagrożenia na 10 tys. mieszkańców¹ w Szczecinie wyniosła w 2007 roku 399,3 i jest znacznie wyższa od wartości w województwie – 342,3, aczkolwiek w ciągu ostatnich lat różnica ta systematycznie ulega zmniejszeniu. Pod względem wartości wskaźnika zagrożenia zachodniopomorskie niechlubnie „awansowało” z siódmej pozycji w kraju wg stanu na koniec 2005 roku na czwartą w 2007 roku (średnia krajowa z województw to 302,5) – gorzej jest tylko w dolnośląskim, lubuskim i śląskim. Taka pozycja znajduje również potwierdzenie w badaniach poczucia bezpieczeństwa mieszkańców (szerzej w dalszej części rozdziału).

Podstawową formacją przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego jest Policja² . Na terenie miasta Szczecina zadania te realizuje Komenda Miejska Policji³ . Według stanu na koniec 2007 roku KMP posiadała ogółem 1 168 etatów policyjnych, z czego 407 w pionie kryminalnym i 741 w pionie prewencji. Od kilku lat służby policyjne w całym kraju, również w Szczecinie, zmagają się z problemem niedoboru kadry. Z jednej strony zmniejszeniu o 100 w stosunku do 2005 roku uległa liczba etatów w KMP w Szczecinie, z drugiej zaś od kilku lat wzrasta liczba wakatów – z 37 według stanu na koniec 2005 roku do 159 na koniec 2007 roku (w tym 118 w ogniwach patrolowo-interwencyjnych i rewirach dzielnicowych), co oznacza, że blisko 14% etatów jest nieobsadzonych.
Na terenie miasta funkcjonuje pięć komisariatów policji podległych Komendantowi Miejskiemu: KP Śródmieście, KP Niebuszewo, KP Pogodno, KP Nad Odrą oraz KP Szczecin Dąbie. Najwięcej przestępstw zostało stwierdzonych na terenie KP Śródmieście (ok. 28%) i KP Niebuszewo (ok. 23%). Szczecińscy policjanci przeprowadzają około 300 interwencji dziennie.

Systematycznie wzrasta wykrywalność przestępstw. W 2007 roku wykryto sprawców 51,3% wszystkich stwierdzonych przestępstw (2005 – 49,1%). Na tle danych dotyczących całego województwa (2006 – 60,0% wykrytych przestępstw, 2007 – 65,6%) Szczecin wypada niekorzystnie, ale wiąże się to ze specyfiką dużego miasta. Dla różnych kategorii przestępstw wskaźniki wykrywalności kształtują się odmiennie w analizowanym okresie: wykrywanych jest ok. 40% przestępstw kryminalnych popełnianych w mieście, ok. 98% przestępstw drogowych i ok. 90% przestępstw o charakterze gospodarczym. Wśród przestępstw kryminalnych szczególnie niska jest wykrywalność w grupie przestępstw przeciwko mieniu – na poziomie ok. 32–33%, najgorzej jest z kradzieżami samochodów – złapać złodzieja udaje się w 20 przypadkach na 100.
W 2007 roku policjanci zatrzymali ogółem 6 328 podejrzanych (2006 – 6 098), wśród których 11,8% stanowią nieletni (2006 – 12,0%) i jest to odwrócenie, chociaż w nieznacznym stopniu, tendencji z ostatnich lat wzrostu udziału nieletnich sprawców. Na gorącym uczynku przyłapano w 2007 roku 6 133 sprawców (2006 – 5 131), najwięcej na kradzieży – ok. 21–22% (w ciągu ostatnich dwóch lat), natomiast wandale (uszkodzenie mienia) to ok. 8–9% sprawców. Zatrzymano 3 090 osób poszukiwanych (2006 – 3 252), w tej grupie zatrzymanych wzrósł udział osób poszukiwanych na podstawie listów gończych i z nakazem osadzenia (2006 – 35%, 2007 – 40%).
W 2007 roku ujęto 82 314 sprawców wykroczeń (m.in. za naruszenie ustawy o wychowaniu w trzeźwości, zakłócanie porządku, używanie nieprzyzwoitych słów i napisów, zaśmiecanie), wobec których skierowano wniosek o ukaranie do Sądu Rejonowego, zastosowano postępowanie mandatowe lub pouczono. W porównaniu z 2006 rokiem (127 248 sprawców) to spadek aż o 35%, taki stan to bezpośredni efekt niedoboru kadrowego w ogniwach patrolowo-interwencyjnych.
Według danych w 2007 roku na drogach Szczecina odnotowano łącznie 6 788 (2006 – 6 760) zdarzeń drogowych, w tym 694 wypadki (2006 – 532), w których 18 osób poniosło śmierć a 789 zostało rannych (2006 – 36 zabitych i 598 rannych). Policji zgłoszono 6 094 kolizje drogowe (2006 – 6 228). Ok. 7% ogółu wypadków i 2% kolizji spowodowali nietrzeźwi kierowcy. Szczegółowe dane dotyczące stanu bezpieczeństwa na drogach przedstawia rozdział 2.1.4.
Prace szczecińskiej Policji a zwłaszcza działania operacyjne wspiera Stanowisko Wspomagania Dowodzenia KM Policji wyposażone w zdalny, całodobowy monitoring newralgicznych punktów w mieście, komputerowy system przyjmowania zgłoszeń o dokonywanych przestępstwach, systemy GPS umożliwiające optymalizację patroli pieszych i zmotoryzowanych. Szczecin był jednym z pierwszych polskich miast, w którym został zbudowany system monitoringu. W 2007 roku liczbę kamer monitoringu wizyjnego zwiększono z 12 do 37. Kamery rozmieszczone są na głównych ciągach komunikacyjnych w miejscach szczególnie zagrożonych, głównie na lewobrzeżu. Są to: al. Wojska Polskiego, ulice Jagiellońska, Krzywoustego, Piastów, Mieszka I, Mickiewicza, ronda w ciągu ul. Piłsudskiego, Trasa Zamkowa oraz ulice Struga, Gdańska, Goleniowska. Kolejne 60 miejsc w mieście jest już gotowe do montażu kamer. Szacuje się, że na obszarach objętych zasięgiem kamer liczba zdarzeń spadła o ok. 60%.

Istotny wpływ na poprawę stanu bezpieczeństwa w mieście oraz poprawę wizerunku Policji miały m.in. działania prewencyjno-porządkowe oraz profilaktyczne. Do najważniejszych akcji i programów realizowanych przez policjantów pionu prewencji KM Policji w Szczecinie w latach 2006 – 2007 należały m.in.:

• działania związane z lustracją miejsc szczególnie niebezpiecznych („Bezpieczne osiedle”, „Brama”);
• działania zmierzające do poprawy bezpieczeństwa w lokalnych środowiskach („Poznaj swojego sąsiada”, „Poznaj swojego dzielnicowego”);
• działania prewencyjne adresowane do dzieci i młodzieży poniżej 18 roku życia (m.in. „Laba”, „Nielat”, „Ciesz się słońcem”, „Trzeźwa młodość”, „Nieletni paragraf”, „Bezpieczna droga do szkoły”);
• działania związane z bezpieczeństwem na drodze i zabezpieczeniem pojazdów („Trzeźwy poranek”, „Giełda”, „Non stop”, „Niezbędnik kierowcy”);
• działania związane z bezpieczeństwem dzieci i dorosłych wypoczywających w mieście („Bezpieczne wakacje”, „Wakacyjna karta plażowicza”);
• a także inne, m.in. związane z nielegalnym pobytem cudzoziemców („Pobyt”) czy wprowadzaniem do użytku narkotyków („Dyskoteka”).

Od kilku lat systematycznie zmniejsza się liczba przestępstw popełnionych na terenie Polski, zwłaszcza przestępstw kryminalnych, co znajduje bezpośrednie odzwierciedlenie w zmniejszającym się wskaźniku zagrożenia przestępczością kryminalną na 10 tys. mieszkańców (2007 – 208,4). Wzrasta też poczucie bezpieczeństwa publicznego. Polacy nie tylko czują się coraz bezpieczniej (maleją obawy przed zagrożeniami, z wyjątkiem strachu przed brawurą kierowców), lepiej też oceniają pracę policjantów i skuteczność Policji w walce z przestępczością – tak wynika z badania oceniającego pracę Policji⁴. Choć w zachodniopomorskim rośnie zadowolenie z pracy Policji, to jednocześnie mieszkańcy uważają tutejszych funkcjonariuszy za jednych z najgorszych w kraju – zaledwie 60,7% mieszkańców województwa pozytywnie ocenia policjantów pracujących w okolicy zamieszkania (słabiej pod tym względem wypada dolnośląskie, lubuskie i mazowieckie). Poczucie bezpieczeństwa podczas spacerów po zmroku w okolicy zamieszkania deklaruje 70% mieszkańców zachodniopomorskiego – gorzej jest tylko w opolskim. Korzystnie natomiast wypada na tle innych województw ogólna ocena skuteczności policyjnej walki z przestępczością – 57,8% ocen pozytywnych. Mimo, że w kilku badanych kategoriach zachodniopomorskie plasuje się poniżej średniej krajowej, to większość wskaźników rośnie, a to znaczy, że mieszkańcy czują się bezpieczniej niż rok temu. Nie bez znaczenia dla ogólnie niskiego poziomu oceny bezpieczeństwa w opinii mieszkańców jest fakt, że zachodniopomorskie należy do województw najbardziej zagrożonych przestępczością.
Z kolei Szczecin należy do grupy miast wojewódzkich, w których w ciągu ostatnich lat nastąpił najwyższy spadek zagrożenia przestępczością kryminalną (w okresie 2000 – 2007 spadek ten wyniósł blisko 50%), systematycznie poprawie ulega również pozycja miasta związana bezpośrednio z wartością wskaźnika. W 2000 roku Szczecin plasował się na czternastym miejscu wśród miast wojewódzkich w Polsce, obecnie – na siódmym, podobnie jak pod względem wykrywalności sprawców przestępstw. Tym samym Szczecin pozbył się etykiety jednego z najniebezpieczniejszych miast w Polsce, a szczecińska Policja w latach 2006 i 2007 za efekty służby prewencyjnej zdobyła tytuł „Lidera Zachodniopomorskiej Prewencji”.

11.2. Działalność Straży Miejskiej

Straż Miejska jest jednostką organizacyjną Gminy Miasto Szczecin, nadzór nad jej działalnością sprawuje Prezydent, a w zakresie fachowym – Komendant Wojewódzki Policji. Straż Miejska realizuje zadania w zakresie ochrony porządku publicznego wynikające z ustaw i aktów prawa miejscowego oraz bezpieczeństwa w ruchu drogowym współpracując w tym zakresie z Policją, radami osiedlowymi oraz innymi podmiotami⁵ .
W 2007 roku w Straży Miejskiej w Szczecinie zatrudnionych było 127 osób (2006 – 107 osób, 2005 – 87 osób). W strukturze organizacyjnej wyodrębniono oddziały: Północ, Prawobrzeże, Zachód i Śródmieście oraz pięć referatów (m.in. ruchu drogowego, wodny, komunikacji społecznej – szkolny).

Wzrasta liczba przyjętych zgłoszeń i spraw realizowanych przez Straż Miejską – w ciągu ostatnich dwóch lat liczba przeprowadzonych interwencji zwiększyła się ponad trzykrotnie. Wyniki działalności Straży przedstawia Tabela nr 11.3.
Blisko połowa interwencji dotyczyła dyscyplinowania kierowców naruszających przepisy bezpieczeństwa i porządku w komunikacji. W 2007 roku ukarano mandatami 7 084 kierowców na kwotę 850,4 tys. zł (2006 – 9 378 osób na kwotę 910,0 tys. zł), w tym za wykroczenia z tytułu przekroczenia prędkości zarejestrowane fotoradarem 3 615 kierowców na kwotę 478,4 tys. zł (2006 – 6 012 kierowców na kwotę 784,8 tys. zł), w 1 449 przypadkach zastosowano blokady na koła (2006 – 1 360). Ponadto:

• w sprawie przestrzegania ustawy o czystości i uchwały nr LXIII/1175/03 Rady Miasta Szczecin w sprawie wprowadzenia Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Miasto Szczecin (w tym również w zakresie naruszenia zapisów regulujących zasady utrzymania w Szczecinie zwierząt domowych): w 2007 roku przeprowadzono 4 868 interwencji (2006 – 4 796), mandatami ukarano 3 707 osób na kwotę 276,1 tys. zł (2006 – 4098 osób na kwotę 206,4 tys. zł);
• w sprawie przestrzegania ustawy o trzeźwości: w 2007 roku przeprowadzono 1 221 interwencji (2006 – 818), mandatami ukarano 706 osób na sumę 71,4 tys. zł (2006 – 409 osób na kwotę 40,9 tys. zł);
• w sprawie osób bezdomnych w 2007 roku przeprowadzono 357 interwencji (2006 – 225);
• w różnego rodzaju zdarzeniach (zabezpieczanie miejsca pożarów, wypadki drogowe, przestępstwa, znalezienia niewybuchów i niewypałów, awarie itp.) w 2007 roku interweniowano 190 razy (2006 – 144).

Wartość wpływów z grzywien, kar i mandatów Straży Miejskiej wynosiła w kolejnych latach: 2007 – 1 079,2 tys. zł, 2006 – 1 180,2 tys. zł, 2005 – 1 056,7 tys. zł.

Straż Miejska realizowała w szkołach podstawowych i gimnazjach różnego rodzaju programy edukacyjne (m.in. „Rozumiemy zwierzęta”, Bezpieczne używanie galanterii pirotechnicznej”, „Bezpieczna droga do szkoły”, „Agresja w szkole”). Ogółem w 2007 roku odbyło się 161 spotkań, w których uczestniczyło 10 088 dzieci (2006 – 39 spotkań z udziałem 3 104 osób). We wrześniu 2007 roku uruchomiono pilotażowy program „Strażnicy szkolni” mający na celu poprawę bezpieczeństwa i eliminację zjawisk patologicznych na terenie szkół i ich okolic. Szczecin został podzielony na cztery strefy działania patroli straży szkolnej (Śródmieście, Prawobrzeże, Zachód i Północ).W każdym rejonie wyznaczona jest jedna placówka oświatowo-wychowawcza, gdzie na stałe przebywają strażnicy szkolni oraz placówki wskazane do patrolowania. W omawianym okresie 7 strażniczek szkolnych i 1 strażnik patrolowali szkoły i ich okolice, prowadzili pogadanki na temat występujących zagrożeń i patologii, pilnowali dyskotek i towarzyszyli dzieciom na wycieczkach. Program został zaplanowany na 3 lata i docelowo pracować ma w nim 20 osób. Warto jednocześnie podkreślić, że obok wymienionych programów, poprawie bezpieczeństwa uczniów ma służyć zamontowanie w 57 szczecińskich szkołach systemu monitoringu.

11.3. Przestępczość graniczno–celna

Szczecin jako duży ośrodek miejski w rejonie pogranicza polsko-niemieckiego jest w szczególny sposób narażony na różnego rodzaje przestępstwa związane z nielegalnym przekraczaniem granicy i przewozem towarów, jak również nielegalnym pobytem i pracą cudzoziemców.
Ochrona granicy państwowej oraz kontrola ruchu granicznego to zadanie Straży Granicznej⁶. Pomorski Oddział Straży Granicznej w Szczecinie (POSG) odpowiedzialny jest za ochronę odcinka granicy państwowej z Niemcami o łącznej długości 158,6 km. W następstwie wejścia Polski do strefy Schengen z dniem 21 grudnia 2007 roku zniesiono kontrolę graniczną na tzw. granicy wewnętrznej Unii Europejskiej, a liczba przejść granicznych została ograniczona z 17 do 4⁷, to jest: przejścia morskiego Szczecin Port (ruch osobowy, towarowy), przejścia w Trzebieży (ruch osobowy, towarowy) i Nowym Warpnie (ruch osobowy) oraz przejścia lotniczego w Goleniowie (ruch osobowy, towarowy).
W 2007 roku funkcjonariusze POSG odprawili 26 336,4 tys. osób (2006 – 26 736,9 tys. osób, 2005 – 26 405,3 tys. osób). Nieznaczny spadek natężenia ruchu granicznego jest wynikiem wejścia Polski do strefy Schengen oraz odstąpienia od kontroli granicznej i zaprzestania prowadzenia statystyk ruchu. W stosunku do lat ubiegłych znacząco wzrosło natężenie ruchu obywateli Polski (2007 – 5 534,8 tys. osób, 2006 – 5 138 tys. osób, 2005 – 4 991,9 tys. osób) i jest to pierwszy odnotowany wzrost od końca lat 90. Obok masowej migracji zarobkowej obywateli RP, do głównych powodów zwiększenia się liczby Polaków przekraczających granicę zaliczyć należy osiedlanie się na niemieckich terenach przygranicznych.
Blisko 79% odprawianych osób to cudzoziemcy (w zdecydowanej większości obywatele Niemiec). W 2007 roku na przejściach granicznych nie zezwolono na wjazd do Polski 123 obcokrajowcom (w 2006 roku – 205), głównie z uwagi na brak wizy.
W ciągu ostatnich lat nieznacznie, ale systematycznie wzrasta ruch środków transportu na przejściach, w 2007 roku odprawiono 11 045,9 tys. pojazdów (2006 – 10 986,5 tys., 2005 – 10 629,8 tys.)

Funkcjonariusze POSG w celu przeciwdziałania przestępczości granicznej oraz poprawy bezpieczeństwa i porządku publicznego współdziałali z przedstawicielami organów administracji rządowej i służbami resortu MSWiA w działaniach i akcjach o różnym profilu. Istotnym czynnikiem ochrony granicy państwowej była również ścisła współpraca z organami ochrony granicy po stronie niemieckiej. Co jest niezmiernie ważne z uwagi fakt, iż cały odcinek ochraniany przez POSG jest szczególnie zagrożony przestępczością graniczną. Wpływ na to ma gęsta sieć dróg dojazdowych do granicy, duży stopień zurbanizowania obszarów przyległych do linii granicznej oraz bezpośrednie sąsiedztwo z państwem uważanym za docelowe przez nielegalnych emigrantów.
W 2007 roku funkcjonariusze POSG zatrzymali ogółem (na przejściach granicznych, na „zielonej granicy” oraz w strefie nadgranicznej) 341 osób (o blisko 27 % mniej w stosunku do 2006 roku). W tym: 260 osób w przejściach granicznych (2006 rok – 368 osób), z czego co czwartą osobę za usiłowanie przekroczenia granicy wbrew przepisom (2007 – 61osób, 2006 – 128) oraz 24 osoby (2006 – 31)⁸ na tzw. ”zielonej granicy”. Najliczniejszą grupę cudzoziemców zatrzymywanych w przejściach granicznych stanowili obywatele Ukrainy, Rosji i Białorusi, w przeciwieństwie do przejść granicznych, gdzie najczęściej zatrzymywano obywateli RP, na „zielonej granicy” zatrzymywani są głównie cudzoziemcy – w 2007 roku byli to głównie obywatele Rosji narodowości czeczeńskiej oraz Wietnamu. Blisko 90% Polaków zatrzymanych przez funkcjonariuszy POSG to osoby poszukiwane przez organa ścigania lub wymiar sprawiedliwości.
W 2007 roku w trakcie kontroli na przejściach i w strefie nadgranicznej ujawniono 85 przypadków przemytu o łącznej wartości 1 683,4 tys. zł (2006 roku – 1 145,1 tys. zł). Wśród towarów ujawnionych dominowały: papierosy – 762,4 tys. zł, płyty CD/DVD – 553,7 tys. zł oraz narkotyki – 300 tys. zł.
Analizując zagrożenia związane z nielegalną migracją występujące obecnie na polsko-niemieckim odcinku granicy państwowej, zwłaszcza w następstwie zniesienia kontroli na granicy wewnętrznej, wyraźnie widać pierwsze symptomy mogące świadczyć o wystąpieniu w najbliższym okresie znacznego wzrostu liczby zdarzeń na tle migracyjnym. Przewiduje się również, że znaczenie „zielonej granicy” dla nielegalnej migracji znacząco spadnie, a podstawowy kierunek zagrożenia będzie występował na głównych szlakach komunikacyjnych (drogowych, kolejowych) na kierunku do Niemiec.

W ramach kontroli legalności pobytu cudzoziemców w strefie nadgranicznej na obszarze województwa zachodniopomorskiego funkcjonariusze POSG przeprowadzili ogółem w 2007 roku 543 działania kontrolne (2006 – 489), w wyniku których zatrzymano 215 osób (w tym 135 cudzoziemców w celu wydalenia i 70 obywateli RP), nałożono 1 718 mandatów karnych na ogólną kwotę 251,5 tys. zł. Kontrolowano m.in. targowiska, dworce, miejsca zakwaterowania, place budów oraz pojazdy. Przeważnie cudzoziemcy podejmują działalność zarobkową w sektorze budowlanym, handlu i gastronomii oraz sezonowo przy zbiorach płodów rolnych. Najliczniej zatrzymywani byli obywatele Ukrainy oraz Wietnamu.
W 2007 roku w wyniku przeprowadzonych kontroli radiometrycznych i ekologicznych nie zezwolono na wjazd do Polski i zawrócono w przejściach granicznych 330 transportów różnego rodzaju odpadów ekologicznych i materiałów niebezpiecznych (2006 – 672), w tym: złom samochodowy (2007 – 204, 2006 – 489), brudne tkaniny, używana odzież i obuwie (2007 – 45, 2006 – 54), maszyny i inny złom (2007 – 24, 2006 – 30), odpady tworzyw sztucznych (2007 – 10, 2006 – 15), stłuczka szklana i brudne butelki (2007 – 7, 2006 – 3) oraz materiały i środki chemiczne (2007 – 2). Wwóz do Polski odpadów celem nielegalnego składowania to kolejny przykład negatywnych następstw zniesienia kontroli granicznej.

Zapewnienie zgodności z prawem przywozu towarów na obszar celny Wspólnoty Europejskiej oraz wywozu towarów z obszaru celnego Wspólnoty Europejskiej to podstawowe zadania Służby Celnej. Izba Cela w Szczecinie obejmuje zasięgiem swojej działalności obszar województwa zachodniopomorskiego, podlegają jej dwa urzędy celne w Szczecinie oraz Koszalinie.
W 2007 roku Izba Celna w Szczecinie wszczęła ogółem 812 spraw karnych skarbowych (2006 – 691 spraw, 2005 – 1 328), w tym 157 spraw przeciwko osobom zamieszkałym w Szczecinie (2006 – 133, 2005 – 330). Najczęściej zajmowanymi towarami były papierosy (2006 – 693,8 tys. zł, 2007 – 1 882,8 tys. zł); pojazdy samochodowe (2006 – 103 szt. o wartości 240,7 tys. zł, 2007 – 83 szt. o wartości 811,0 tys. zł), spirytus i alkohole (2006 – 255,1 tys. zł, 2007 – 358,4 tys. zł) oraz paliwa i automaty do gier.
Realizując politykę celną państwa Służby Celne zajmują się również kontrolą legalności pobytu i wykonywania pracy przez cudzoziemców, a także kontrolą przestrzegania przepisów z zakresu transportu drogowego, kontroli ruchu drogowego oraz kontroli paliwa w zbiornikach samochodowych. W swoich działaniach Izba Celna współpracuje z innymi organami, służbami i instytucjami odpowiedzialnymi za bezpieczeństwo.
 

11.4. Działanie wymiaru sprawiedliwości

Wymiar sprawiedliwości (rozstrzyganie sporów i konfliktów prawnych) sprawują: Sąd Najwyższy, sądy powszechne, sądy administracyjne oraz sądy wojskowe. W procesie wymierzania sprawiedliwości występują również, w różnym charakterze, inni uczestnicy, z których każdy, stosownie do swoich zadań i kompetencji, współdziała z sądami. Można do nich zaliczyć przede wszystkim prokuraturę, a także adwokaturę, radców prawnych oraz notariat.

Prokuratura Okręgowa w Szczecinie obejmuje obszar właściwości czternastu Prokuratur Rejonowych, w tym na terenie Szczecina: PR Szczecin – Niebuszewo, PR Szczecin – Prawobrzeże, PR Szczecin – Śródmieście i PR Szczecin – Zachód⁹.
Zadaniem prokuratur okręgu szczecińskiego jest strzeżenie praworządności oraz czuwanie nad ściganiem przestępstw, w tym między innymi prowadzenie lub nadzorowanie postępowania przygotowawczego w sprawach karnych, wytaczanie powództw w sprawach karnych i cywilnych oraz składanie wniosków i udział w postępowaniu sądowym w sprawach cywilnych, ze stosunku pracy i ubezpieczeń społecznych, zaskarżanie do sądu niezgodnych z prawem decyzji administracyjnych oraz udział w postępowaniu sądowym w sprawach zgodności z prawem takich decyzji¹⁰. W Prokuraturach Rejonowych na terenie Szczecina oraz w Wydziale V i VI Prokuratury Okręgowej zatrudnionych jest łącznie 102 prokuratorów i 18 asesorów. Działalność szczecińskich prokuratur prezentuje Tabela nr 11.4.
Z dniem 1 października 2007 roku w Szczecinie (podobnie jak w dziesięciu innych miastach, w których znajdują się obecnie siedziby prokuratur apelacyjnych) powstał Wydział IX Zamiejscowy Biuro do Spraw Przestępczości Zorganizowanej Prokuratury Krajowej. Pracujący w nim prokuratorzy (docelowo 10 osób) mają za zadanie prowadzenie i nadzorowanie najważniejszych śledztw w sprawach o przestępstwa o charakterze terrorystycznym, noszące cechy zorganizowanej przestępczości, korupcji w organach władzy ustawodawczej, organach administracji rządowej, samorządowej oraz wymiaru sprawiedliwości.

Sądy rejonowe, okręgowe oraz apelacyjne są sądami powszechnymi, sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie nienależącym do sądów administracyjnych, sądów wojskowych i Sądu Najwyższego a także wykonują zadania z zakresu ochrony prawnej, powierzone w drodze ustaw¹¹. Obszar miasta Szczecina znajduje się w jurysdykcji Sądu Rejonowego w Szczecinie oraz Sądu Okręgowego¹². Sąd Rejonowy w Szczecinie obejmuje swoją właściwością miasto Szczecin oraz gminy: Szczecin, Dobra (Szczecińska), Kołbaskowo, Nowe Warpno i Police i rozpoznaje wszystkie sprawy z wyjątkiem tych, dla których zastrzeżona jest właściwość Sądu Okręgowego, w tym m.in.:

• sprawy o wykroczenia w pierwszej instancji, o przestępstwa ścigane z oskarżenia prywatnego, o przestępstwa podlegające rozpoznawaniu w postępowaniu przyspieszonym, o pozostałe przestępstwa, podlegające rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym, (poprzez pięć wydziałów grodzkich, w tym jeden zamiejscowy – sądy grodzkie);
• sprawy z zakresu prawa karnego rozpoznawane w trybie zwyczajnym;
• sprawy z zakresu prawa rodzinnego i opiekuńczego dotyczące demoralizacji i czynów karalnych nieletnich, leczenia osób uzależnionych od alkoholu oraz od środków odurzających i psychotropowych, należące do sądu opiekuńczego na podstawie odrębnych ustaw.

Działalność Sądu Rejonowego według rozpoznawanych spraw przedstawia Tabel nr 11.5.
Wydziały Sądu Rejonowego prowadzą postępowania rozpoznawcze, postępowania wykonawcze, a także wykonują czynności w sprawach w postępowaniu przygotowawczym (śledztwa i dochodzenia). Do Sądu Rejonowego w Szczecinie w 2007 roku wpłynęło ogółem 171 480 spraw (2006 – 164 353), wydano 12 007 wyroków skazujących (2006 – 14 664), w tym na bezwzględne pozbawienie wolności 799 (2006 – 809). Począwszy od marca 2007 roku weszły w życie tzw. sądy 24-godzinne rozpatrujące w postępowaniu przyspieszonym sprawy o przestępstwa podlegające rozpoznaniu w trybie uproszczonym (np. niszczenie mienia, znieważanie, groźby karalne, sprawy związane z pijanymi kierowcami itp.). W trybie przyspieszonym w 2007 roku Sąd Rejonowy rozpatrywał 271 spraw i wydał 258 wyroków skazujących. Około 85% wszystkich spraw zakończonych dotyczyło osób przyłapanych na jeździe po pijanemu.
Sąd Okręgowy w Szczecinie obejmuje swoją właściwością obszar właściwości 10 sądów rejonowych w tym Sąd Rejonowy w Szczecinie i rozpoznaje sprawy w pierwszej i drugiej instancji z zakresu prawa cywilnego, prawa karnego, prawa pracy i prawa ubezpieczeń społecznych, prawa gospodarczego i prawa rodzinnego.
 

11.5. Ochrona na wypadek pożarów i innych miejscowych zagrożeń

Organizowanie i prowadzenie akcji ratowniczo-gaśniczych a także organizowanie i prowadzenie akcji ratownictwa technicznego podczas katastrof, wypadków i innych miejscowych zagrożeń, akcji ratownictwa chemiczno-ekologicznego oraz działania podczas innych klęsk żywiołowych (w tym powodzi) – to podstawowe zadania Państwowej Straży Pożarnej. Na terenie Szczecina zadania te realizowane są w oparciu o struktury i zasoby Komendy Miejskiej PSP (5 jednostek ratowniczo-gaśniczych) i Ochotniczej Straży Pożarnej (3 jednostki).
Z roku na rok wzrasta ogólna liczba zdarzeń, w których uczestniczą jednostki KM PSP (Tabela nr 11.6.). Średnio w 2007 roku jednostki KM PSP interweniowały co 2 godziny i 5 minut. Ubiegły rok, w stosunku do poprzednich, charakteryzował się dość znacznym wzrostem liczby miejscowych zagrożeń przy jednoczesnym spadku liczby pożarów – pożary stanowiły 48,5% wszystkich zdarzeń (2006 – 57,9%, 2005 – 63,7%).

Najczęstsze przyczyny pożarów od lat pozostają niezmienne: umyślne podpalenia (ok. 60% przyczyn) oraz nieostrożność przy posługiwaniu się ogniem otwartym (ok. 20%). Najwięcej pożarów występuje w grupie obiektów mieszkalnych (2007– 491, 2006 – 505), pożarów trawy i nieużytków (2007– 327, 2006 – 567 ) oraz śmietników i zsypów (2007– 758, 2006 – 795 ). W przypadku miejscowych zagrożeń najczęstsze przyczyny interwencji to: nietypowe zachowanie się zwierząt i owadów (2007 – 22% przyczyn, 2006 – 29%) oraz warunki atmosferyczne, głównie silne wiatry i gwałtowne opady deszczu (2007 – 28%, 2006 – 8%). Najwięcej miejscowych zagrożeń wystąpiło w obiektach mieszkalnych (2007 – 850, 2006 – 739) oraz środkach transportu (2007 – 281, 2006 – 269).

W Komendzie Miejskiej PSP w Szczecinie od kilku lat funkcjonują dwie grupy specjalistyczne: ratownictwa wysokościowego oraz wodno-nurkowa. W 2007 roku grupa ratownictwa wodno-nurkowego była dysponowana do 21 zdarzeń, w tym 9 poza teren miasta.
Na terenie miasta działają trzy jednostki Ochotniczej Straży Pożarnej posiadające możliwości prowadzenia działań operacyjnych (w tym jedna – OSP Śmierdnica – funkcjonująca w ramach Krajowego Systemu Ratowniczego¹³) a także dwie jednostki zakładowe (Zakładowa Straż Pożarna w Stoczni Remontowej „Gryfia” oraz Portowa Służba Ratownicza Zarządu Portu Szczecin i Świnoujście).

W porównaniu z ubiegłymi latami wzrosła liczba osób, które poniosły śmierć w pożarach lub w następstwie miejscowych zagrożeń (Tabela nr 11.7.). Wartość strat jaki powstały w 2007 roku w wyniku pożarów wyniosła 10 615 tys. zł, natomiast w wyniku miejscowych zagrożeń 4 139 tys. zł. Dane dotyczące szacunkowych strat i wartości uratowanego mienia w kolejnych latach przedstawia Tabela nr 11.8.

W 2007 roku w ramach realizacji zadań w zakresie rozpoznawania zagrożeń, nadzoru nad przestrzeganiem przepisów przeciwpożarowych oraz przygotowania do działań ratowniczych funkcjonariusze KM PSP przeprowadzili 198 czynności kontrolno-rozpoznawczych, którymi objęto 212 obiektów (użyteczności publicznej, produkcyjno-magazynowych, w tym punkty stacji dystrybucji gazu płynnego, zbiorowego zamieszkania a także budynki mieszkalne, tereny leśne, przeciwpożarowe zbiorniki wodne, drogi pożarowe itp.). W wyniku przeprowadzonych kontroli ujawniono ogółem 644 nieprawidłowości, przeważnie w zakresie okresowych badań instalacji użytkowych oraz stanu dróg ewakuacyjnych.
W zakresie zadań związanych z rozpoznawaniem zagrożeń technicznych, chemicznych i ekologicznych przeprowadzono kontrole w dziewięciu zakładach posiadających toksyczne środki przemysłowe oraz w pięciu zakładach o zwiększonym i dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej¹⁴. Wyniki kontroli wskazywały na w miarę dobry stan utrzymania obiektów, urządzeń oraz instalacji technologicznych i zabezpieczających i nie wykazały poważnych uchybień.
Wśród omawianych zagrożeń miejscowych należy wspomnieć również o zagrożeniach związanych z transportem przez miasto substancji niebezpiecznych (paliwa, amoniak, kwasy). Z uwagi na brak obwodnicy substancje przewożone są przez centrum miasta. Takie transporty znajdują się pod specjalną kuratelą Policji, Straży Pożarnej oraz Inspekcji Handlowej. Ogółem kontrole przeprowadzone na drogach Zachodniopomorskiego w 2007 roku przez Wojewódzki Inspektorat Transportu Drogowego nie wykazywały w tym zakresie poważniejszych uchybień. Pojazdy były nowe (do 5 lat) i prawidłowo oznakowane (pomarańczowa tablica z numerem rozpoznawczym danego materiału).
 

11.6. Wypadki przy pracy

Nadzór i kontrola przestrzegania przepisów prawa pracy, w tym m.in. przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy oraz podejmowanie działań polegających na zapobieganiu i eliminowaniu zagrożeń w środowisku pracy – to ustawowe zadania Państwowej Inspekcji Pracy¹⁵ . Na terenie naszego miasta zadania te realizuje Okręgowy Inspektorat Pracy w Szczecinie.

W 2006 roku na terenie Szczecina doszło do 1 802 wypadków przy pracy, w których poszkodowanych zostało 1 817 osób, w tym 4 osoby poniosły śmierć a 10 doznało ciężkiego uszkodzenia ciała. Od kilku lat liczba wypadków systematycznie wzrasta (2004 – 1 611, 2005 – 1 679), wzrasta też liczba osób poszkodowanych w wypadkach (2004 – 1 621, 2005 –1 682). W 2004 roku 11 na 1 000 pracujących uległo wypadkom, podczas gdy w 2006 roku 16. W przypadku osób pracujących w sektorze prywatnym ten odsetek jest nieco większy niż pracujących sektorze państwowym. Na jednego poszkodowanego przypadało średnio 38,5 dnia niezdolności do pracy.

Istotny wpływ na pogorszenie stanu wypadkowości miała emigracja zarobkowa i w konsekwencji zatrudnianie pracowników nieposiadających niezbędnych kwalifikacji zawodowych. Dotyczy to zwłaszcza budownictwa, gdzie obok napływu niewykwalifikowanej siły roboczej mamy do czynienia z rozszerzaniem się szarej strefy.
Wśród przyczyn wypadków przy pracy dominują związane z czynnikiem materialnym (m.in. niewłaściwy stan, wady konstrukcyjne i materiałowe) – 23,4%, związane z organizacją pracy i stanowiska – 19,8%, leżące po stronie pracownika (m.in. niewłaściwe, samowolne zachowanie, stan psychofizyczny, niedostateczna koncentracja uwagi) – 31,6%. Stwierdzić zatem można, że w dużej mierze to pracownicy poprzez nieodpowiednie zachowanie powodują zagrożenie swojego życia czy zdrowia. Także pracodawcy narażają osoby zatrudnione na niebezpieczeństwo poprzez ograniczanie nakładów na poprawę stanu bezpieczeństwa pracy – spada udział kosztów zaliczanych w ciężar wydatków związanych z BHP. Nie bez znaczenia dla sytuacji jest również niewystarczająca znajomość przepisów prawa i wynikających z tego obowiązków (szczególnie dotyczy to małych i bardzo małych firm).
 

11.7. Bezpieczeństwo na wodzie

Zapewnienie bezpieczeństwa osób pływających, kąpiących się i uprawniających sporty wodne to podstawowe zadanie Wodnego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego¹⁶. Zadanie to, wg stanu na koniec 2007 roku, WOPR w Szczecinie realizuje poprzez zlokalizowany w mieście oddział terenowy oraz pięć drużyn – ogółem 1 183 członków (w tym 1 118 ratowników i 18 instruktorów) i w ścisłej współpracy ze służbami działającymi na rzecz bezpieczeństwa (Policją, Państwową Strażą Pożarną, Strażą Miejską i Strażą Graniczną).

Statystyka utonięć w kraju jak i w województwie ma tendencję spadkową, natomiast w samym Szczecinie od kilku lat obserwuje się wzrost liczby utonięć.
Poza ratownictwem (w tym również zabezpieczeniem ratowniczym strzeżonych kąpielisk miejskich oraz imprez publicznych organizowanych w Szczecinie nad wodami i na wodach), WOPR realizuje przedsięwzięcia w zakresie bezpiecznych zachowań nad wodami i w ramach zadań prewencji i profilaktyki, ukierunkowanych głównie na młodzież szkolną i studentów, a także edukację osób dorosłych („Błękitny patrol”, „Razem Bezpieczniej”, „Bezpieczna szkoła”, „Bezpieczne wakacje”, „Bezpieczne zimowisko”, „Już pływam”, „I ty możesz pomóc”). W ramach prowadzanych działań akcjami objęto rocznie w województwie 30–35 tys. osób , a w samym Szczecinie 10–12 tys. osób, z czego 80% to dzieci i młodzież szkolna. Innowacją działalności WOPR-u w latach 2006 i 2007 było nawiązanie praktycznej współpracy z uczelniami wyższymi (Akademia Morska, PAM, WSET) w przedmiocie praktycznych ćwiczeń dla studentów w zakresie użytkowania sprzętu do ratownictwa wodnego. Szkoleniem objęto odpowiednio: w 2007 roku 530 osób, w 2006 roku 420.
Podstawowym zadaniem WOPR-u jest ustawiczny cykl szkolenia osób (głównie młodzieży) na uprawnienia ratowników wodnych oraz na inne niezbędne uprawnienia przydatne w ratownictwie (sterników motorowodnych, płetwonurków, żeglarzy itp.). W 2007 roku nadano 229 uprawnień ratowniczych (2006 – 194) i 2 instruktorskie (2006 – 2).
Za stałym rozwojem rekreacji na szczecińskich ogólnodostępnych wodach nie nadążają systemowe działania na rzecz poprawy bezpieczeństwa na wodach i nad wodami. M.in. zlikwidowano specjalistyczny Komisariat Wodny Policji (podczas gdy takie funkcjonują w Warszawie, Poznaniu czy Krakowie), brakuje systemowych rozwiązań w zakresie koordynacji działań ratowniczych na wodzie (Urząd Żeglugi Śródlądowej, Policja, Straż Miejska, WOPR, Urząd Morski), jak również brakuje systemowych rozwiązań finansowych dla funkcjonowania WOPR dla potrzeb ratownictwa wodnego jako największego potencjału w tym zakresie.

11.8. Wojsko

Garnizon Szczecin uznawany jest za jeden z najważniejszych garnizonów w Polsce. Na terenie naszego miasta od 1999 roku funkcjonuje Dowództwo Wielonarodowego Korpusu Północny Wschód. Dowództwo jest jednostką wchodzącą w struktury dowodzenia sił NATO, w której służbę pełnią żołnierze oraz pracownicy cywilni z 9 państw natowskich (Polski, Niemiec, Danii, Czech, Słowacji, Litwy, Łotwy, Stanów Zjednoczonych, Estonii). Do głównych zadań dowództwa i sztabu korpusu należy m.in.: kierowanie, dowodzenie oraz prowadzenie międzynarodowych operacji w sytuacjach reagowania kryzysowego (udział w misjach stabilizacyjnych i pokojowych); wspieranie posiadanymi siłami misji humanitarnych, usuwanie skutków klęsk i katastrof naturalnych. Od 15 grudnia 2006 roku Dowódcą Wielonarodowego Korpusu Północy Wschód jest polski generał – gen. broni Zdzisław Góral.
W skład korpusu wchodzą oddziały wojsk polskich, niemieckich i duńskich, w tym licząca ok. 7 tys. żołnierzy 12. Szczecińska Dywizja Zmechanizowana im. Bolesława Krzywoustego (www.12dz.mil.pl). Jednostki 12 SDZ rozmieszczone są na obszarze całego województwa zachodniopomorskiego, w stacjonujących na terenie Szczecina (Dowództwo 12. SDZ, 12 Brygada Zmechanizowana, 12 Batalion Dowodzenia. 12 Batalion Rozpoznawczy Ułanów Podolskich) służy ok. 2 400 żołnierzy zawodowych. Żołnierze jednostek 12 SDZ pełnią służbę w składzie Polskich Kontyngentów Wojskowych (PKW) w ramach misji stabilizacyjnych i pokojowych w Iraku (począwszy od sierpnia 2003 roku), w Afganistanie (ISAF, od lutego 2007 roku), Bośni i Hercegowinie (EUFOR), Kosowie (KFOR) oraz Libanie (UNIFIL). Obecnie w składzie PKW pełni służbę 500 żołnierzy zawodowych 12. Szczecińskiej Dywizji Zmechanizowanej. Głównym celem prowadzonych misji jest wsparcie lokalnych władz oraz zapewnienie bezpieczeństwa i stabilizacji sytuacji społeczno-politycznej w regionie.
W Szczecinie stacjonuje również 5. Pułk Inżynieryjny im. gen I. Prądzyńskiego (www.5pinz.mil.pl). Pułk jest ściśle powiązany ze strukturami NATO i jest operacyjnie podporządkowany wielonarodowej 29. Brygadzie Inżynieryjnej, której dowództwo stacjonuje w Aldershot w Wielkiej Brytanii. Od wielu lat żołnierze jednostki biorą udział w misjach pokojowych na Bliskim Wschodzie.
W celu zabezpieczenia funkcjonowania garnizonu oraz ze względu na jego specyfikę, na terenie miasta ulokowane są następujące jednostki Pomorskiego Okręgu Wojskowego¹⁷:

• logistyczne – Wojskowa Komenda Transportu Szczecin;
• administracyjne – Wojewódzki Sztab Wojskowy Szczecin oraz Wojskowa Komisja Uzupełnień Szczecin;
• pozostałe – Garnizonowy Ośrodek Mobilizacyjny.
   

11.9. Obrona cywilna

Obrona cywilna jest pozamilitarnym elementem systemu obronnego państwa i stanowi kompleks wewnętrznie skoordynowanych interdyscyplinarnych przedsięwzięć o charakterze planistycznym, organizacyjnym, szkoleniowym, logistycznym i inwestycyjnym, których celem jest ochrona ludności, zakładów pracy, urządzeń użyteczności publicznej i dóbr kultury na wypadek wojny oraz współdziałanie w zwalczaniu skutków klęsk żywiołowych i katastrof¹⁸. Szefem obrony cywilnej na terenie Szczecina jest Prezydent Miasta. Organizacja i koordynacja zadań OC w mieście realizowane są w oparciu o „Plan Obrony Cywilnej Miasta Szczecina” opracowany przez odpowiednie służby Urzędu Miasta oraz w oparciu o uzgodnione „Plany Obrony Cywilnej Zakładów Pracy”.
W zakresie zadań obronnych zadania miasta polegają m.in. na: prowadzeniu ewidencji przedpoborowych i poborowych, organizacji Komisji Przedpoborowych i Poborowych, prowadzeniu świadczeń rzeczowych i osobowych na potrzeby sił zbrojnych, Policji, Straży Granicznej, obrony cywilnej, organizowaniu akcji kurierskich w mieście, prowadzeniu ewidencji obiektów podlegających szczególnej ochronie, planowaniu funkcjonowania Urzędu Miasta w warunkach zagrożenia.
W ramach obrony cywilnej prowadzona jest również prewencja przeciwpożarowa i działania przeciwpowodziowe: opracowany został Plan Reagowania Kryzysowego Miasta, zorganizowano Miejskie Centrum Zarządzania Kryzysowego oraz opracowano stosowną dokumentację i procedury w tym zakresie (szerzej o MCZK w podrozdziale 11.10.).
 

11.10. Działania Miasta w zakresie bezpieczeństwa publicznego

Sprawy porządku publicznego i bezpieczeństwa obywateli oraz ochrony przeciwpożarowej i przeciwpowodziowej a także zapobiegania innym nadzwyczajnym zagrożeniom życia i zdrowia ludzi oraz środowiska należą do zadań Miasta (własnych i zleconych z zakresu administracji rządowej). Działania te szczegółowo zdefiniowane zostały w „Polityce poprawy bezpieczeństwa i porządku publicznego w mieście” przyjętej w 2005 roku przez Radę Miasta¹⁹. Corocznie ponad 2% wydatków z budżetu Szczecina (2005 – 2,2%, 2006 – 2,5%, 2007 – 2,4%) przeznaczanych jest na realizację zadań z zakresu bezpieczeństwa publicznego, główne kierunki wydatkowania środków w latach 2005–2007 przedstawia Tabela 11.13.
W ciągu ostatnich lat znacznie zwiększono możliwości operacyjne Straży Miejskiej. Liczba strażników wzrosła z 87 w 2005 roku do 127 w końcu 2007 roku. Formacja wzmocniona została też poprzez zakupy inwestycyjne, na które przeznaczono w latach 2006–2007 blisko 1,6 mln zł (zakupiono osiem nowych samochodów, dwa skutery, łódź patrolową z wyposażeniem). Rozbudowano też system łączności Tetra, kupując środki łączności i specjalistyczne oprogramowanie. System umożliwia zaawansowaną koordynację działania i współpracę służb odpowiedzialnych za bezpieczeństwo. Jest to jedno z najnowocześniejszych obecnie działających rozwiązań w tej dziedzinie. Powyższe działania przyczyniły się do znacznego wzrostu efektywności działania Straży Miejskiej (szerzej w podrozdziale 11.2.)
Z roku na rok wzrasta kwota przeznaczana w budżecie Miasta na wsparcie Policji. W ramach współpracy z Policją wspierano działania zmierzające do poprawy jakości i efektywności jej pracy: wyremontowano siedzibę Komisariatu Policji Szczecin – Śródmieście, rozpoczęto generalny remont w budynku KP Szczecin – Niebuszewo, zakupiono meble i sprzęt biurowy na wyposażenie placówek, dofinansowano zakup pięciu radiowozów i sprzętu pozwalającego na rozbudowę systemu łączności. Miasto ponosi też w dalszym ciągu koszty funkcjonowanie Policyjnego Telefonu Zaufania.

Z budżetu Miasta finansowana jest również działalność Państwowej Straży Pożarnej. Dzięki wsparciu Miasta zakupiono w latach 2006 – 2007 ciężkie samochody pożarnicze (między innymi samochód ratownictwa chemicznego), dofinansowano też remonty siedzib Jednostek Ratowniczo Gaśniczych. Miasto finansuje również Ochotniczą Straż Pożarną.
W siedzibie Komendy Miejskiej PSP w kwietniu 2007 roku oddano do użytku Miejskie Centrum Zarządzania Kryzysowego Centrum, które ma być kompleksowym systemem reagowania kryzysowego, na zagrożenia bezpieczeństwa publicznego jak i indywidualnych obywateli. Projekt inwestycji sfinansowany został z budżetu wojewody zachodniopomorskiego, roboty budowlane oraz zakup sprzętu i oprogramowania – z budżetu Miasta. Podstawowym zadaniem MCZK jest usprawnienie działania i wymiany informacji między poszczególnymi służbami (obsługa zgłoszeń na telefon 112). Centrum posiada dziesięć stanowisk (w czasie codziennych dyżurów wykorzystywane są trzy), obecnie służbę pełnia w nim funkcjonariusze Straży Pożarnej, pracownicy Wydziału Zarządzania Kryzysowego i Ochrony Ludności Urzędu Miasta, a docelowo także pogotowia ratunkowego. Kontynuowane są prace służące zwiększeniu możliwości operacyjnych systemu łączności.
Ważną inwestycją w zakresie poprawy bezpieczeństwa realizowaną z budżetu Miasta była budowa Centrum Zarządzania Bezpieczeństwem na Wyspie Bielawa, z przeznaczeniem na bazę dla wszystkich służb mundurowych w trakcie imprez organizowanych na wodzie i nad wodą²⁰. Koszt tej inwestycji to blisko 1,4 miliona zł.

Skuteczność działań służb mundurowych na rzecz poprawy bezpieczeństwa publicznego i eliminacji zagrożeń zależy nie tylko od wzajemnej współpracy, ale też współpracy z mieszkańcami oraz innymi podmiotami społecznymi realizującymi zadania w dziedzinie bezpieczeństwa. Współpraca mieszkańców z przedstawicielami służb odbywała się między innymi w ramach dyżurów i spotkań w siedzibach rad osiedlowych. Były to regularne spotkania z dzielnicowymi i funkcjonariuszami Straży Miejskiej. Także liczne organizacje pozarządowe działające na terenie Miasta włączały się do pracy na rzecz zwiększania bezpieczeństwa, wśród nich Ochotnicze Straże Pożarne – OSP Śmierdnica i OSP Centrum, która realizowała na rzecz Miasta zadanie pod nazwą „Bezpieczeństwo publiczne na wodach miasta Szczecin”. Organizacje pozarządowe miały swój duży udział w pracy na rzecz Finału The Tall Ships’ Races w sierpniu 2007 roku. Zauważalny wkład w zapewnienie bezpieczeństwa na wodzie miało Wodne Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe, natomiast na lądzie zawodowe służby medyczne wspierane były prowadzonymi w ramach wolontariatu działaniami Maltańskiej Służby Medycznej.
Udany przebieg imprezy możliwy był dzięki wzorowej współpracy i zaangażowaniu wszystkich służb i instytucji, inspekcji, firm i organizacji pozarządowych. W rejonie zlotu dziennie służbę pełniło 1 000 policjantów (patrole piesze, na lądzie, wodzie i w powietrzu, konne i rowerowe), 105 strażników miejskich i 600 ochroniarzy. Ponadto imprezę zabezpieczało 20 karetek, dyżurowało 110 ratowników medycznych, a ogółem przeprowadzono w trakcie zlotu około 1 000 drobnych interwencji medycznych. Pod względem bezpieczeństwa impreza została przeprowadzona w sposób wzorowy. Świadczy o tym całkowity brak poważniejszych zdarzeń zakłócających bezpieczeństwo oraz pozytywne oceny gości i uczestników.
 

Źródła informacji

1. Dowództwo Garnizonu Szczecin,
2. Dowództwo Międzynarodowego Korpusu Północny Wschód,
3. Informacja statystyczna o ewidencji i orzecznictwie w sądach powszechnych oraz więziennictwie w 2006 roku, MSWiA, Warszawa 2007,
4. Izba Celna w Szczecinie,
5. Komenda Miejska Państwowej Straży Pożarnej w Szczecinie,
6. Komenda Miejska Policji w Szczecinie,
7. Komenda Wojewódzka Policji w Szczecinie,
8. Ocena stanu bezpieczeństwa i higieny pracy w 2006 roku, Raport Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej 2007,
9. Pomorski Oddział Straży Granicznej,
10. Prokuratura Okręgowa w Szczecinie,
11. Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 października 2002 r. w sprawie utworzenia sądów apelacyjnych, sądów okręgowych i sądów rejonowych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości,
12. Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 12 listopada 2002 r. w sprawie szczegółowego zakresu obowiązków i uprawnień specjalistycznych organizacji ratowniczych, warunków ich wykonywania przez inne organizacje ratownicze oraz rodzaju i wysokości świadczeń przysługujących ratownikom górskim i wodnym w związku z udziałem w akcji ratowniczej,
13. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 6 maja 1997 r. w sprawie określenia warunków bezpieczeństwa osób przebywających w górach, pływających, kąpiących się i uprawiających sporty wodne,
14. Sąd Okręgowy w Szczecinie,
15. Sprawozdanie GIP z działalności PIP w 2006 r.,
16. Sprawozdania z wykonania Budżetu Miasta Szczecin za lata 2005−2007,
17. Straż Miejska Szczecin,
18. Urząd Miasta Szczecin, Wydział Zarządzania Kryzysowego i Ochrony Ludności,
19. Urząd Statystyczny w Szczecinie,
20. Ustawa z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (tekst jednolity) ze zm.,
21. Ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy,
22. Ustawa z dnia 20 czerwca 1985r. o prokuraturze ze zm.,
23. Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jednolity) ze zm.,
24. Ustawa z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (tekst jednolity) ze zm.,
25. Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych z zm.,
26. Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o strażach gminnych,
27. Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jednolity) ze zm.,
28. www.12.dz.mil.pl,
29. www.5pm.mil.pl,
30. www.ic-szczecin.pl,
31. www.policja.pl,
32. www.pomorski.strazgraniczna.pl,
33. www.straz.szczecin.pl,
34. www.szczecin.kwpsp.gov.pl,
35. www.szczecin.pa.gov.pl,
36. www.szczecin.po.gov.pl,
37. www.wopr.pl,
38. Zachodniopomorskie Wodne Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe, Zarząd w Szczecinie.
     

Mapy