9. Turystyka

9.1. Zarządzanie turystyką

Zarządzanie sektorem turystycznym w Polsce na poziomie centralnych organów administracji państwowej sprawuje Minister Sportu i Turystyki i (Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 25 lipca 2007 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Sportu i Turystyki ). Wcześniej, tj. od 1 czerwca 2000 r. aż do 23 lipca 2007 r. ww. zadania były w kompetencjach Ministerstwa Gospodarki. Ministerstwo Sportu i Turystyki odpowiada za formułowanie polityki turystycznej w ramach ogólnej strategii gospodarczej administracji państwowej. Jedną z jednostek podległych Ministrowi Turystyki i Sportu jest Polska Organizacja Turystyczna (Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 28 kwietnia 2006 r. w sprawie nadania statutu Polskiej Organizacji Turystycznej) odpowiedzialna m.in. za promocję zagraniczną i wewnętrzną, zapewnienie funkcjonowania i rozwijania polskiego systemu informacji turystycznej w kraju i na świecie.

Zmiany dotyczące zarządzania turystyką rozegrały się nie tylko na poziomie centralnym, ale także regionalnym i lokalnym. Marszałek Województwa Zachodniopomorskiego z dniem 01 stycznia 2006 r. (art. 16 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w podziale zadań i kompetencji administracji terenowej) przejął od Wojewody Zachodniopomorskiego realizację zadań wynikających z Ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych. Samorząd Województwa jest odpowiedzialny za prowadzenie polityki regionalnej oraz formułowanie strategii wszechstronnego i zrównoważonego rozwoju regionu. Zadania z zakresu turystyki, realizowane przez Samorząd Województwa Zachodniopomorskiego dotyczą: działalności gospodarczej organizatorów i pośredników oraz agentów turystycznych (rejestr, nadzór, kontrola ubezpieczenia, ochrona klienta), obiektów hotelarskich (kategoryzacja, ewidencja obiektów hotelarskich, nadzór i kontrola obiektów, zakresu i jakości świadczonych przez nie usług), nadawanie uprawnień pilota wycieczek i przewodnika turystycznego, kontrola nad prowadzeniem szkoleń. Warto wspomnieć, że Marszałek Województwa Zachodniopomorskiego objął patronat nad projektem szkoleń i doradztwa dla branży turystycznej pn. „Turystyka – wspólna sprawa”. Celem projektu było podniesienie kwalifikacji osób zatrudnionych w turystyce, pomoc w rozwoju produktów turystycznych oraz animowanie współpracy partnerów w regionie.
„Program Rozwoju Turystyki w Województwie Zachodniopomorskim na lata 2003 – 2006”, który został przyjęty przez Sejmik Województwa Zachodniopomorskiego 15 września 2003 r. Uchwałą Nr VIII/81/03 określa m.in. kierunki rozwoju turystyki w regionie.

Gmina Miasto Szczecin współpracuje z Polską Organizacją Turystyczną. Za jej pośrednictwem do Polskich Ośrodków Informacji Turystycznej kierowane są materiały promocyjne o mieście.
Na mocy Uchwały Rady Miasta Szczecin Nr LV/1029/06 Gmina Miasto Szczecin przystąpiła do Zachodniopomorskiej Regionalnej Organizacji Turystycznej.
Miasto współpracuje także z różnego rodzaju stowarzyszeniami i podmiotami działającymi w sferze turystki jak Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze czy Polskie Towarzystwo Schronisk Młodzieżowych.
Gmina Miasto Szczecin jest odpowiedzialna za: kreowanie wizerunku miasta jako ośrodka turystycznego poprzez przygotowywanie i prowadzenie kampanii promocyjnych, organizację przedsięwzięć na rzecz promocji turystycznej i kulturalnej miasta w kraju i za granicą, promocję atrakcji turystycznych Szczecina, upowszechnienie kalendarza imprez dla turystów, prowadzenie ewidencji wszystkich innych obiektów (poza obiektami kategoryzowanymi przez Samorząd Województwa), w których świadczone są usługi hotelarskie.
Rada Miasta Szczecin uchwaliła „Politykę wspierania rozwoju turystyki”, która jest częścią Strategii Rozwoju Szczecina i określa kierunki działania Gminy Miasto Szczecin w sferze turystyki do 2015 roku. Priorytetowym celem ww. Polityki jest m.in. poprawa atrakcyjności turystycznej miasta oraz utrwalanie wizerunku Szczecina jako miasta nowoczesnego, a jednocześnie pielęgnującego tradycje historyczne, poprzez wykreowanie atrakcji turystycznych i skomercjalizowanie ich jako produktu turystycznego. Władze miasta Szczecin są odpowiedzialne za działania na rzecz pobudzania, rozwoju turystyki i gałęzi gospodarki z nią związanych (Uchwała Nr LVII/1064/06 Rady Miasta Szczecin z dnia 12 czerwca 2006 r. w sprawie polityki wspierania rozwoju turystyki /Tu/ Szczecina oraz zmiany uchwały w sprawie przyjęcia Strategii Rozwoju Szczecina).

Gmina Miasto Szczecin zarządza i nadzoruje działalność Miejskiego Ośrodka Sportu, Rekreacji i Rehabilitacji, który realizuje zadania własne miasta Szczecina z zakresu kultury fizycznej i turystyki: upowszechniania turystyki, organizowania imprez sportowych i turystycznych, prowadzenia działalności hotelarsko-gastronomicznej. MOSRIR-owi podlega Centrum Informacji Turystycznej.
W latach 2006 – 2007 Miasto przeprowadziło szereg działań zarówno w dziedzinie turystyki jak i jej promocji:

• renowacja i umieszczenie nowych tablic informacyjnych na trasie Miejskiego Szlaku Turystycznego;
• organizacja Zlotu Żaglowców – The Tall Ship’s Races 2007 (temu wydarzeniu poświęcony jest osobny rozdział niniejszego Raportu);
• organizacja w 2006 i 2007 roku Dni Morza i Zlotu Old Timerów;
• udział w targach turystycznych: międzynarodowych (ITB Berlin, „Reisen” – Hamburg, „Reiseliv” – Oslo), krajowych („Wiatr i Woda” – Warszawa, „Tour Salon” – Poznań, „Dni Województwa Zachodniopomorskiego”, 2006 – Mielno, 2007 – Poznań), regionalnych („Piknik nad Odrą”);
• opracowanie projektu oznakowania turystycznego szlaku historycznego na Cmentarzu Centralnym w Szczecinie;
• utworzenie, administrowane i uaktualnianie serwisu turystycznego Szczecina (www.turystyka.szczecin.pl);
• opracowanie Miejskiego Kalendarza imprez turystycznych, rekreacyjnych i sportowych;
• upowszechnianie czynnej turystyki krajowej wśród dzieci i młodzieży poprzez dotacje celowe na organizację rajdów, spływów, biwaków i innych przedsięwzięć, dla których Gmina Miasto Szczecin jest organem prowadzącym;
• dofinansowanie turystyki szkolnej (”Akcja Lato i Zima”) i działalności kół turystyczno-krajoznawczych;
• upowszechnianie czynnej turystyki zagranicznej poprzez dofinansowanie szkolnej współpracy międzynarodowej, obozów, wycieczek zagranicznych;
• doposażenie szkolnych schronisk młodzieżowych w sprzęt i urządzenia niezbędne do prawidłowej działalności, w tym bazy noclegowej;
• krzewienie edukacji turystycznej poprzez współorganizowanie eliminacji wojewódzkich XXXV Ogólnopolskiego Turnieju Turystyczno-Krajoznawczego;
• prowadzenie i dofinansowanie schronisk młodzieżowych w Szczecinie;
• zarządzanie i nadzór nad Miejskim Ośrodkiem Sportu, Rekreacji i Rehabilitacji, któremu podlega Centrum Informacji Turystycznej;
• finansowanie wydawnictw, działań i przedsięwzięć turystycznych, głównie z zakresu turystyki leśnej (silwaturystyki), ze środków Gminnego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz ze środków Unii Europejskiej w ramach: Programu Inicjatywy Wspólnotowej INTERREG IIIA, Wspólnego Funduszu Małych Projektów Polska – Niemcy.

Wykres nr 9.1.

Źródło: Sprawozdania z wykonania Budżetu Miasta Szczecin za lata 2003–2007.

W porównaniu z 2006 rokiem Gmina Miasto Szczecin zwiększyła wydatki na turystykę o ponad 60%. Na zadania związane z upowszechnianiem turystyki i promocją (m.in. udział w prezentacjach i targach turystycznych, wspieranie bazy szkolnych schronisk młodzieżowych) w 2007 r. przeznaczono o 17% więcej niż w roku poprzednim. Na pozostałą działalność, taką jak: druk folderów, zakup map, gadżetów promocyjnych potrzebnych podczas targów turystycznych, Gmina zwiększyła wydatki bieżące o 150% w stosunku do roku 2006.

Wydatki na turystykę ujęte w Tabeli Nr 9.1. dotyczą wyłącznie wydatków zakwalifikowanych do działów stricte związanych z turystyką w dziale klasyfikacji budżetowej 630 ”Turystyka”. Należy zauważyć, że ze względu na swój interdyscyplinarny charakter turystyka wykazuje związki z wieloma dziedzinami życia społeczno-gospodarczego jak: infrastruktura transportowa, edukacja, promocja, i szereg innych, co oznacza, że ogół wydatków na turystykę był większy niż kwoty zawarte w Tabeli Nr 9.1.
 

9.2. Podmioty działające w sferze turystyki

Obok organów administracji rządowej i samorządowej, na terenie Szczecina w sferze turystyki działają takie podmioty jak:

• organizacje realizujące politykę organów administracji i samorządów terytorialnych jak Zachodniopomorska Regionalna Organizacja Turystyczna (ZROT);
• organizacje samorządu gospodarczego w turystyce oraz stowarzyszenia gospodarcze – Zachodniopomorska Izba Turystyki (ZIT);
• podmioty prowadzące działalność w sferze usług turystycznych, głównie pośrednicy i agenci turystyczni, firmy hotelarskie, gastronomiczne, transportu pasażerskiego;
• stowarzyszenia działające w obszarze turystyki: Zachodniopomorska Agencja Rozwoju Turystyki (ZART), Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze, Polskie Towarzystwo Schronisk Młodzieżowych, Forum Turystyki Regionów, Stowarzyszenie Miłośników Latarń Morskich.

9.2.1. ZACHODNIOPOMORSKA REGIONALNA ORGANIZACJA TURYSTYCZNA

ZROT działa jako związek stowarzyszeń. Podstawowym celem działalności ZROT jest kreowanie wizerunku województwa zachodniopomorskiego jako regionu atrakcyjnego turystycznie. Członkami ZROT jest łączne 79 podmiotów, w tym: województwo zachodniopomorskie, 18 gmin, izby turystyczne, firmy komercyjne, instytucje okołobiznesowe (m.in. ZARR), stowarzyszenia i inne. Połączone wysiłki, zgromadzone doświadczenia i wiedza zapewniają większą skuteczność oraz skoordynowaną promocję w działaniach ZROT.
Główne działania ZROT w latach 2006 – 2007:

• podpisanie umowy na realizację zadania „Promocja województwa zachodniopomorskiego podczas krajowych i zagranicznych prezentacji o charakterze turystycznym w latach 2006 – 2008”;
• organizacja prezentacji województwa na krajowych i zagranicznych imprezach turystycznych m.in. „Reise-liv” w Oslo, „Ferie” w Kopenhadze, ”Reisen” w Hamburgu, „Dni Województwa” w Mielnie;
• organizacja i obsługa stoiska województwa zachodniopomorskiego podczas 41. edycji Międzynarodowej Giełdy Turystycznej ITB w Berlinie;
• złożenie wniosku o sfinansowanie zadania „Budowa zintegrowanego systemu informacji turystycznej w województwie zachodniopomorskim – II etap”; planowane działania były kolejnym etapem budowy Zachodniopomorskiego Systemu Informacji Turystycznej;
• nawiązanie współpracy z „Regio Punkt” w Berlinie, czego efektem było m.in. ukazanie się w niemieckiej gazecie „punkt 3” 12 reklam promujących produkty turystyczne województwa zachodniopomorskiego i prezentujących ofertę turystyczną;
• przygotowanie we współpracy z Polską Agencją Rozwoju Turystyki SA oraz Uniwersytetem Szczecińskim, „Strategii Rozwoju Turystyki w Województwie Zachodniopomorskim do 2015 roku”, która to została przyjęta 19 czerwca 2006 r. przez Sejmik Województwa Zachodniopomorskiego;
• działalność wydawnicza to m.in. „Mapa turystyczna województwa zachodniopomorskiego” oraz foldery takie jak: „Zachodniopomorski Szlak Żeglarski”, „Golf w województwie zachodniopomorskim”, „Turystyka aktywna”, „Baza noclegowa” i inne;
• zorganizowanie w dniach 16–18 października 2006 r. II Międzynarodowego Seminarium „Dziedzictwo techniki dla przyszłości. Źródła energii – znaki w krajobrazie turystycznym”;
• organizacja prezentacji województwa zachodniopomorskiego na targach World Travel Market w Londynie – 6–11 listopad 2007 r.;
• partnerstwo w realizacji projektu „Turystyka – wspólna sprawa”.

Szczegółowe informacje dotyczące działalności ZROT dostępne są pod adresem: www.zrot.pl.

9.2.2. ZACHODNIOPOMORSKA AGENCJA ROZWOJU TURYSTYKI

Obszary działania ZART to: wydawnictwa, szkolenia, targi oraz obsługa i organizacja przedsięwzięć promujących turystykę na Pomorzu Zachodnim. Do współpracy z ZART włączyło się sześć gmin z naszego regionu oraz cztery osoby fizyczne. Działania ZART w latach 2006 – 2007 obejmują takie obszary jak:

• organizacja targów i wystaw – tu należy wymienić giełdę turystyczną Market Tour (2006, 2007), która jest największą imprezą turystyczną na Pomorzu Zachodnim i jest okazją do zapoznania się z ofertą turystyczną na najbliższy sezon, jak również do poznania walorów Pomorza Zachodniego i Polski, a także innych krajów;
• organizacja szkoleń: kursy i egzaminy na pilotów wycieczek (2006, 2007);
• wydawnictwa: Informator Turystyczny Pomorza Zachodniego (2006, 2007);
• uczestnictwo na zasadzie partnerstwa w realizacji projektu „Turystyka – wspólna sprawa”;
• oferowanie kompleksowej obsługi gmin i innych podmiotów w zakresie promocji i rozwoju turystyki.

Szczegółowe informacje dotyczące ZART znajdują się na stronie www.zart.com.pl.

9.2.3. ZACHODNIOPOMORSKA IZBA TURYSTYKI

ZIT jest samorządem branży turystycznej skupiającym 55 podmiotów z terenu województwa zachodniopomorskiego (biura podróży, hotele i obiekty wczasowe, szkoły związane z kształceniem kadr turystyki, organizacje działające w turystyce).
Działania ZIT w latach 2006 – 2007 to:

• współdziałanie z organami władzy rządowej, samorządowej i lokalnej w zakresie tworzenia warunków dla rozwoju turystyki w danym regionie;
• organizacja spotkania z Miejskim Rzecznikiem Konsumentów w zakresie uwag zgłaszanych przez klientów dotyczących usług turystycznych (2007);
• promocja członków ZIT jako wiarygodnych podmiotów gospodarczych poprzez Certyfikaty Rekomendacyjne;
• podnoszenie jakości usług poprzez organizację szkoleń dla podmiotów z branży turystycznej jak np. „Podatek VAT w usługach turystycznych” (zorganizowane we współpracy ze ZROT);
• uczestnictwo na zasadzie partnerstwa w realizacji projektu „Turystyka – wspólna sprawa”;
• reprezentowanie Szczecina i regionu poprzez udział w targach, w tym m.in.: Międzynarodowych Targach Turystycznych Tour – Salon w Poznaniu, Szczecińskich Dniach Turystyki w Szczecinie i w różnych giełdach turystycznych.

Szczegółowe informacje dotyczące działalności ZIT można znaleźć pod adresem: www.zit.szczecin.pl.

9.2.4. FORUM TURYSTYKI REGIONÓW

Forum Turystyki Regionów to stowarzyszenie, które w 2006 roku powstało w miejsce Forum Turystyki Pomorza Zachodniego. Jest ono płaszczyzną współpracy i wymiany doświadczeń osób fizycznych oraz prawnych działających w branży turystycznej. Wśród celów działań FTR należy wymienić:

• popularyzowanie wiedzy związanej z problematyką rozwoju turystyki,
• wspieranie regionalnej i lokalnej przedsiębiorczości w dziedzinie turystyki,
• upowszechnianie krajoznawstwa, rekreacji.
  Działalność FTR rozciąga się nie tylko na Szczecin i województwo, ale także na akcje ogólnopolskie związane z turystyką.

Szczegółowe informacje można znaleźć pod adresem: www.forumturystyki.pl/index.php.

9.2.5. POLSKIE TOWARZYSTWO TURYSTYCZNO-KRAJOZNAWCZE

Szczeciński Oddział PTTK jest społeczną organizacją zrzeszającą ok. 1 200 członków w kołach (w tym 104 szkolnych), klubach i komisjach. Zgodnie z celami statutowymi, zadaniem organizacji jest promocja szeroko pojętej zorganizowanej turystyki zbiorowej, zarówno podstawowej jak i kwalifikowanej, z wyraźnym akcentem na poznawanie historii, zabytków, przyrody, propagowanie kultury fizycznej i rekreacji oraz wiedzy ekologicznej. Co roku Oddział Zachodniopomorski PTTK organizuje rajdy, imprezy na orientację, zloty, spływy. Ze szczegółami zawartymi w kalendarzu imprez można zapoznać się pod adresem szczecin.pttk.pl/imprezy/kalendarz.
W Szczecinie działa także Regionalna Pracownia Krajoznawcza PTTK, z bogatym zbiorem informacji krajoznawczej o województwie zachodniopomorskim. Pracownia prowadzi kursy młodzieżowych organizatorów turystyki, kursy przewodnickie, jest organizatorem Młodzieżowego Ogólnopolskiego Konkursu Krajoznawczo-Turystycznego.

Szczegółowe informacje dotyczące działalności PTTK oraz Regionalnej Pracowni Krajoznawczej można znaleźć pod adresem: szczecin.pttk.pl.

9.2.6. POLSKIE TOWARZYSTWO SCHRONISK MŁODZIEŻOWYCH

Oddział Zachodniopomorski Polskiego Towarzystwa Schronisk Młodzieżowych działa na zasadzie stowarzyszenia. W 2006 roku OZ PTSM zrzeszało 1 583 członków, zaś w 2007 ich liczna spadła do 1 032.
Oddział Zachodniopomorski PTSM jest członkiem współzałożycielem Międzynarodowej Federacji Schronisk Młodzieżowych oraz jednostką centralną Polsko-Niemieckiej Współpracy Młodzieży PTSM.
Główne działania PTSM, zawarte w celach statutowych Towarzystwa to:

• rozwój bazy schronisk młodzieżowych (organizowanie, budowa, prowadzenie), wspieranie szkolnych schronisk młodzieżowych. Na terenie Szczecina działa pięć Szkolnych Schronisk Młodzieżowych: jedno stałe (SSM „Cuma” przy ul. Monte Cassino19a – 130 miejsc), trzy działające w okresie ferii letnich (SSM Nr 1 przy Szkole Podstawowej Nr 51, SSM Nr 2 ”Ster” przy Szkole Podstawowej Nr 63 – 50 miejsc, SSM nr 3 przy Zespole Szkół Ogólnokształcących Nr 8 – 40 miejsc), jedno o przedłużonym działaniu: ferie letnie, zimowe i wszystkie dni wolne od nauki (SSM Nr 4 przy Szkole Podstawowej Nr 74);
• upowszechnianie turystyki jako formy wypoczynku i rekreacji młodzieży, organizowanie tras i obozów wędrownych w oparciu głównie o schroniska młodzieżowe; w latach 2006 – 2007 OZ PTSM zorganizował: 5 obozów dla 73 uczestników w 2006, 4 obozy dla 70 uczestników w 2007; w zlocie Szkolnych Kół Krajoznawczo-Turystycznych PTSM w 2006 r. uczestniczyło 371 osób, zaś w roku 2007 – 340; w imprezach typu rajdy, zawody na orientację w 2006 roku uczestniczyło 495 osób, a w 2007 – 612;
• uczestnictwo w procesie edukacyjnym; działalność szkoleniowa objęła następujące kursy: kurs kierownika wypoczynku dzieci i młodzieży (2006, 2007), kurs kierowników placówek wypoczynku dzieci i młodzieży (2006,2007), kurs wychowawców placówek wypoczynku dzieci i młodzieży (2006, 2007), szkolenie młodzieżowego lidera turystyki szkolnej (2006, 2007), szkolenie kadry PTSM (2007);
• współpraca międzynarodowa w zakresie praktyk wakacyjnych, szkoleń, projektów wyjazdowych i przyjazdowych dla młodzieży, szkoleń, międzynarodowych spotkań młodzieży; te oraz wiele innych działań jest realizowanych przez Oddział Zachodniopomorski PTSM w ramach współpracy ze Stowarzyszeniem Niemieckich Schronisk Młodzieżowych (DJH).
  Od wielu lat Oddział Zachodniopomorski PTSM należy do najlepszych w Polsce.

Informacje o OZ PTSM dostępne są na stronie www.ptsm.szczecin.pl.

9.2.7. DZIAŁALNOŚĆ BIUR TURYSTYCZNYCH

Biura turystyczne zajmują się świadczeniem odpłatnych usług, takich jak: organizacja turystyki wyjazdowej krajowej i zagranicznej, turystyki przyjazdowej. Biura zajmują się także sprzedażą biletów lotniczych, promowych, rezerwacją hoteli, sprzedażą biletów na liniowe połączenia autokarowe, sprzedażą kart Euro<26, wynajmem samochodów, obsługą nie tylko klientów indywidualnych i grup, ale także firm. Obsługę firm oferuje m.in. Britas, Globtour, Namaxa Tour. W Szczecinie wiele biur turystycznych pełni jednocześnie rolę organizatora turystyki i przewoźnika turystycznego m.in. Magellan, Evatrans. Inne łączą rolę organizatora turystyki i pośrednika turystycznego jak Sobtur czy Polonia. Biuro turystyki Oltur pełni rolę zarówno organizatora turystyki, pośrednika turystycznego, agenta turystycznego i przewoźnika turystycznego. Biura turystyczne takie jak Felberg, oprócz wycieczek, oferują kursy językowe, praktyki, studia za granicą W wykazie biur podróży prowadzonym przez Centrum Informacji Turystycznej figuruje 67 biur turystycznych. Należy jednak pamiętać, że liczba biur może być większa, gdyż nie wszystkie podmioty z branży turystycznej zgłaszają się do CIT.

9.2.8. INFORMACJA TURYSTYCZNA

Centrum Informacji Turystycznej podlega pod Miejski Ośrodek Sportu, Rekreacji i Rehabilitacji. Zakres działalności CIT to: pozyskiwanie i udzielanie kompleksowej informacji o Szczecinie, sprzedaż wydawnictw turystycznych, biletów na międzynarodowe przewozy autokarowe, współpraca z lokalnymi i krajowymi instytucjami turystycznymi i kulturalnymi, reprezentowanie Szczecina poprzez uczestnictwo w krajowych i międzynarodowych targach turystycznych.
Szczegółowe informacje znajdują się pod adresem: www.mosrir.szczecin.pl/cit/cit.php.

Centrum Informacji Kulturalnej i Turystycznej wpływa pozytywnie na wizerunek miasta w oczach turystów, którzy bardzo często odwiedzają Szczecin właśnie w weekendy. Zakres działania CIKiT obejmuje: udzielanie informacji o Szczecinie, województwie, rezerwację noclegów i przewodników, sprzedaż biletów na imprezy kulturalne (koncerty, wystawy) oraz przewozy międzynarodowe. W ramach działalności wydawniczej CIKiT prowadzi księgarnię z przewodnikami, mapami. Jest także odpowiedzialne za przygotowanie prezentacji i stoisk turystycznych w ramach cyklicznych prezentacji województwa zachodniopomorskiego poza granicami kraju. Zajmuje się również współpracą międzynarodową, w tym realizacją międzynarodowych programów z zakresu turystyki i kultury finansowanych ze środków Unii Europejskiej.
Szczegółowe informacje o CIKiT znajdują się pod adresem www.zamek.szczecin.pl/turystyka/pl/index.asp.

W 2006 roku w ramach działań promocyjnych, z ramienia Gminy Miasto Szczecin, zostało dofinansowane przedsięwzięcie polegające na zainstalowaniu stanowisk informacyjnych, tzw. kiosków multimedialnych w formie terminali komputerowych w następujących punktach: Plac Żołnierza, Brama Portowa, Plac Kościuszki, Budynek Międzywydziałowy Politechniki Szczecińskiej przy Piastów 48/49. Punkty „it” usprawniają obsługę ruchu turystycznego, zwiększają konkurencyjność miasta, sprawiają, że staje się ono bardziej przyjazne dla nowych turystów.
Do wszystkich szczecińskich hoteli i miejsc obsługi ruchu turystycznego, jak np. Dworzec PKP, dostarczane są darmowe materiały informacyjne na temat atrakcji turystycznych i plany centrum miasta.
 

9.3. Baza noclegowa turystyki

Usługi noclegowe są zaliczane do podstawowych usług turystycznych i są one jednym z najważniejszych czynników determinujących rozwój turystyki i wpływających na ruch turystyczny.
Według danych na koniec 2006 roku w Szczecinie były 43 obiekty zbiorowego zakwaterowania, a w nich na turystów czekało 5 205 miejsc noclegowych, w tym 4 219 całorocznych. Aż 70% miejsc noclegowych znajdowało się w hotelach. W tym samym roku liczba obiektów zbiorowego zakwaterowania ogółem spadła o 2,3% w porównaniu do roku 2005. Biorąc po uwagę fakt, że liczba obiektów ma odbicie w liczbie miejsc noclegowych, to zmiana ta nie ma zbytniego znaczenia, gdyż liczba miejsc noclegowych w 2006 w stosunku do roku poprzedniego spadła tylko o 0,6%.
W 2006 roku można było zaobserwować wzrost ilości miejsc noclegowych w zespołach ogólnodostępnych domków turystycznych oraz pozostałych obiektach niesklasyfikowanych.
Według danych przeprowadzonych przez Urząd Miasta Szczecin (stan na grudzień 2007) w Szczecinie znajdowało się 19 hoteli, w tym 2 czterogwiazdkowe i 9 trzygwiazdkowych. 3 257 miejsc noclegowych czekało na turystów w hotelach. Liczba miejsc noclegowych w hotelach w 2007 roku wzrosła w stosunku do roku poprzedniego o 9,4%, co było efektem otwarcia 2 nowych hoteli.
Wielu turystów, szczególnie Polaków, korzysta z prywatnej bazy noclegowej (pokoi gościnnych) nie wykazywanej w statystykach GUS. Według badań przeprowadzonych przez Instytut Turystyki w 2007 roku w Szczecinie było 25 obiektów zaliczających się do prywatnej bazy noclegowej (wszystkie całoroczne), a ogólna liczba miejsc noclegowych w tych obiektach wynosiła 2 415.
Ogólny stan techniczny turystycznej bazy noclegowej jest oceniany jako dobry.

9.4. Ruch turystyczny

Ruch turystyczny to zjawisko społeczne i ekonomiczne polegające na fizycznym, okresowym i przestrzennym przemieszczaniu się odwiedzających z miejsca stałego pobytu do miejsca destynacji.
Według badań przeprowadzonych przez Instytut Turystyki w 2006 roku do Szczecina przyjechało około 500 tys. turystów krajowych i ponad 300 tys. zagranicznych.
W 2006 roku z bazy zbiorowego zakwaterowania skorzystało 352,4 tys. osób, z czego prawie połowę stanowili turyści zagraniczni.
Na tle całego województwa zachodniopomorskiego w roku 2006 ze szczecińskiej bazy noclegowej zbiorowego zakwaterowania skorzystało 15% turystów krajowych i 40% zagranicznych.
Struktura wykorzystania obiektów noclegowych pokazuje, że decydującym rodzajem bazy noclegowej, z której korzystali turyści były hotele. Blisko 90% turystów zagranicznych skorzystało z rejestrowanej bazy noclegowej.
W 2006 roku, w stosunku do roku poprzedniego, liczba korzystających z noclegów spadła o 4,3% przy jednoczesnym spadku liczby obiektów zbiorowego zakwaterowania o 2,3%. O 44,5% wzrosła liczba turystów korzystających z zespołów ogólnodostępnych domków turystycznych, zaś o 6,7% wzrosła liczba korzystających z pozostałych obiektów niesklasyfikowanych. W 2006 roku zaobserwowano spadek liczby turystów korzystających z hoteli o 3,2%, w tym turystów zagranicznych o 13,8%. Liczba turystów korzystających z kempingów zmalała w stosunku do roku 2005 o 8,3%, a wśród turystów zagranicznych spadek wynosił 10,9%.
W 2006 roku w bazie noclegowej zbiorowego zakwaterowania zarejestrowano 86,9 tys. turystów z Niemiec, w dalszej kolejności można wymienić Duńczyków – 34,2 tys. i Szwedów – 12,2 tys. Kolejne nacje jak: Holendrzy, Brytyjczycy, Norwegowie, reprezentowane były mniej licznie (5 tys. osób i poniżej). Głównym celem przyjazdu turystów krajowych był wypoczynek, zaś zagranicznych – interesy i sprawy służbowe. Ruch turystyczny zależy od walorów turystycznych oraz tranzytowego położenia miasta, co w rezultacie wpływa na średnią długości pobytu, która to wynosiła 1,7 dnia w przypadku turystów krajowych i 1,8 w przypadku zagranicznych. Zgodnie z danymi Instytutu Turystyki turyści krajowi zostawili w Szczecinie 40,6 mln zł, zaś zagraniczni 41,7 mln USD. Szczegółowe informacje na temat wykorzystania obiektów zbiorowego zakwaterowania zawarto w Tabeli Nr 9.3.

Ruch turystyczny charakteryzuje się wysoką sezonowością, czego efektem jest wysokie zagęszczenie odwiedzających w okresie letnim. Sezon trwa średnio od maja do września. Oprócz tego okresu ruch turystyczny zwiększa się w okolicach Świąt Bożego Narodzenia i Sylwestra.
W 2007 roku ilość turystów w Szczecinie wzrosła ze względu na uczestnictwo w Zlocie Żaglowców The Tall Ships’ Races. W okresie od 4 do 7 sierpnia 2007 roku przez Szczecin przewinęło się prawie 2 miliony osób. W czasie trwania tej imprezy obłożenie w hotelach wynosiło 100%, jednak dodatkowa baza w postaci domów studenckich nie została w pełni wykorzystana. Należy jednak wziąć pod uwagę fakt, że wzrost obłożenia miejsc noclegowych, jak i ruchu turystycznego występował tylko przez kilka dni – zjawisko to, mimo swojej skali, nie miało spektakularnego odbicia w tabelach statystycznych podsumowujących cały miesiąc. Według danych GUS, liczba udzielonych noclegów w sierpniu w stosunku do lipca wzrosła niespełna o 3%, przy czym w roku 2006 wzrost ten wyniósł 0,2%. Świadczy to o tym, że większość turystów, która przybyła na Zlot Żaglowców skorzystała z obiektów zakwaterowania indywidualnego. Trudności z zabezpieczeniem noclegu podczas trwania imprezy zmusiły turystów do skrócenia pobytu.

Wykres nr 9.2.

Źródło: Opracowanie własne na postawie danych GUS.

Ze względu na bliskość granicy państwowej z Niemcami ważną rolę odgrywa turystyka zakupowa. To właśnie obywatele Niemiec stanowią aż 97% ogólnej liczby przekraczających granicę. Przyjazdy Niemców do Szczecina przyczyniły się do rozwoju przygranicznych sklepów i punktów usługowych (gabinety stomatologiczne, fryzjerskie, kosmetyczne). Choć należy zaznaczyć, że na turystykę zakupową w 2006 roku przyjechało o 40% mniej niż w roku poprzednim. Malejąca częstotliwość przyjazdów związana jest ze wzrostem cen w Polsce.
Ze statystyk lokalnych hotelarzy wynika, że w latach 2006 – 2007 zwiększyła się liczba turystów z krajów skandynawskich, przy w miarę ustabilizowanej liczbie turystów bądź odwiedzających z Niemiec.

Ruch turystyczny w Szczecinie ma często charakter tranzytowy. Niestety ruch tranzytowy implikuje krótki czas pobytu w Szczecinie, dlatego wskazane byłoby stworzenie bazy turystyczno-rekreacyjnej, która mogłaby przyciągnąć i zatrzymać na dłużej turystów przyjeżdżających do Szczecina. Przewiduje się, że ilość turystów przekraczających granicę zwiększy się w związku z wejściem Polski do strefy Schengen, czyli po zniesieniu od 21 grudnia 2007 roku kontroli paszportowej na granicy, w przypadku Szczecina – z Niemcami.
Możliwości zwiększenia ruchu turystycznego jak i rozwoju samej turystyki niesie bliskość Portu Lotniczego Szczecin – Goleniów. Uruchamiane są kolejne połączenia lotnicze z Wyspami Brytyjskimi. Według danych ze Straży Granicznej w 2006 roku do Szczecina przyleciało 4 tys. obywateli Wielkiej Brytanii. Liczba cudzoziemców ogółem, którzy przylecieli do Goleniowa to 6,8 tys. osób. Według badań Instytutu Turystyki, lotnisko Szczecin – Goleniów na tle innych lotnisk w Polsce zajęło ostatnie miejsce pod względem liczby obsłużonych pasażerów, gdyż obsłużyło 1 % wszystkich pasażerów korzystających z polskich lotnisk.
Pojawienie się „tanich przewoźników”, uruchomienie kolejnych połączeń lotniczych zaowocowało wzmożonym ruchem oraz pojawieniem się wśród odwiedzających turystów z Wielkiej Brytanii. To właśnie najwięcej Brytyjczyków (4 tys. w 2006 roku) przyleciało do Szczecina. Liczba cudzoziemców ogółem, którzy przylecieli do Goleniowa wyniosła 6,8 tys. w 2007 roku. Straż Graniczna na lotniczym przejściu Szczecin – Goleniów odnotowała, w stosunku do roku 2006, wzrost ilości pasażerów o 41,7% zaś samolotów o18,7%.
Nie tylko transport lotniczy, ale także inne rodzaje transportu determinują dostępność regionu. Na tle innych miast Szczecin dzieli relatywnie duża odległość od lotniska (30 kilometrów), oraz znacząca odległość od terminalu promowego. Dostępność komunikacyjną Szczecina znacznie zwiększa autostrada A6 przechodząca po stronie Niemiec w A11. Infrastruktura transportowa Szczecina jest mimo to słabo rozwinięta i nie zachęca do przyjazdów turystów samochodami we własnym zakresie. Brakuje także miejsc parkingowych dla autokarów, usytuowanych w centrum Szczecina, co wpływa negatywnie na turystykę grupową.
Pomimo sąsiedztwa wód do Szczecina nie można dostać się bezpośrednio promem pasażerskim kursującym na regularnej trasie.

Rozbudowa infrastruktury o wysokim standardzie jest podstawą do stworzenia całorocznej oferty turystycznej miasta, a co za tym idzie – ograniczenia sezonowości oraz poprawy jakości obsługi ruchu turystycznego. Turystyka jest jedną z lepiej rozwijających się obecnie gałęzi gospodarki i z roku na rok rośnie jej znaczenie jako czynnika stymulującego rozwój społeczno-gospodarczy regionu. Jest ona coraz bardziej doceniana przez samorząd terytorialny, co widać w zwiększanych wydatkach na działania turystyczne. Przez cały czas istnieje potrzeba szkoleń zarówno dla pracowników branży turystycznej jak i urzędów. Sfinansowanie takich szkoleń z budżetu gminy zaowocowałoby nie tylko wykwalifikowaną kadrą turystyczną, ale także zwiększeniem świadomości związanej ze znaczeniem turystyki dla rozwoju gospodarczego miasta. Władze samorządowe powinny zacieśnić współpracę z regionalnymi i lokalnymi organizacjami turystycznymi.

Źródła informacji

1. Adam Pawlicz, Wpływ infrastruktury na rozwój turystyki w wybranych miastach nadbałtyckich, Ekonomiczne problemy turystyki Nr 8, Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego Nr 465, Szczecin 2007,
2. Aleksander Kornak, „Ekonomika Turystyki”, Bydgoszcz, III wydanie,
3. Centrum Informacji Turystycznej w Szczecinie,
4. Główny Urząd Statystyczny,
5. Gospodarka Szczecina 2007, Praca zbiorowa pod kierunkiem prof.. Stanisława Flejterskiego, PTE, WZiEU, Szczecin, listopad 2007,
6. http://www.tws.org.pl,
7. Instytut Turystyki w Warszawie,
8. Miejski Ośrodek Sportu Rekreacji i Rehabilitacji,
9. Mirosław Marczak, „Turystyka w działaniach samorządów województw pomorskiego i zachodniopomorskiego”, Ekonomiczne problemy turystyki Nr 4, Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego Nr 402, Szczecin 2005,
10. Narodowa Strategia Rozwoju Regionalnego na lata 2007–2013,
11. Ocena wpływu imprez masowych na gospodarkę Miasta Szczecina The Tall Ship’s Races 2007, Doradztwo Ekonomiczne Dariusz Zarzecki, Szczecin, listopad 2007,
12. Polityka Turystyczna, redaktor naukowy Aleksandra Panasiuk, Wydawca US, Szczecin – Kopenhaga 2005,
13. Polskie Towarzystwo Schronisk Młodzieżowych, Oddział Zachodniopomorski,
14. Pomorski Oddział Straży Granicznej w Szczecinie,
15. Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 28 kwietnia 2006 r. w sprawie nadania statutu Polskiej Organizacji Turystycznej,
16. Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 25 lipca 2007 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Sportu i Turystyki,
17. Sprawozdania z wykonania Budżetu Miasta Szczecin za 2003 – 2007 rok,
18. Uchwała Nr LVII/1064/06 Rady Miasta Szczecin z dnia 12 czerwca 2006 r. w sprawie polityki wspierania rozwoju turystyki /Tu/ Szczecina oraz zmiany uchwały w sprawie przyjęcia Strategii Rozwoju Szczecina,
19. szczecin.pttk.pl,
20. Turystyka polska w 2006 roku Wielkie Miasta, Bożena Radkowska, Instytut Turystyki, Warszawa 2007,
21. Urząd Marszałkowski Województwa Zachodniopomorskiego, Wydział Kultury, Edukacji, Turystyki i Sportu,
22. Urząd Miasta Szczecin, Wydział Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska,
23. Urząd Miasta Szczecin, Wydział Oświaty,
24. Urząd Miasta Szczecin, Wydział Sportu i Turystyki, Referat ds. Turystyki ,
25. Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych,
26. Ustawa z dnia 5 marca 2004 r. o zmianie ustawy o usługach turystycznych oraz o zmianie ustawy – Kodeks wykroczeń,
27. www.forumturystyki.pl/index.php,
28. www.mosrir.szczecin.pl/cit/cit.php,
29. www.ptsm.szczecin.pl,
30. www.zamek.szczecin.pl/tourism,
31. www.zamek.szczecin.pl/turystyka/pl/index.asp,
32. www.zit.szczecin.pl,
33. www.zrot.pl.