Spis treści

1.5. Zagrożenia stanu środowiska

Rozdział: Położenie miasta i jego środowisko przyrodnicze
Sfera: SFERA EKOLOGICZNO-PRZESTRZENNA

1.5.1. ZAGROŻENIA NIEKORZYSTNYMI ZJAWISKAMI KLIMATYCZNYMI

Ukształtowanie czynników atmosferycznych powoduje, że w Szczecinie stosunkowo często występują silne wiatry. Duże prędkości wiatru były notowane w około 10% przypadków w roku. W związku z tym w 2006 roku występowała mniejsza liczba dni bezwietrznych. Gęste mgły (do 200 m widoczności) notowane są głównie we wrześniu i październiku. Przymrozki obserwowane są głównie wiosną i jesienią, przy czym przymrozki przygruntowe notowane są również w czerwcu.
Szczecin narażony jest na powodzie. Do czynników powodujących to zagrożenie należą między innymi: usytuowanie terenów miejskich w obrębie dolnego dorzecza rzeki Odry, wpływ silnych wiatrów i sztormów na wybrzeżu wywołujących zjawiska tzw. „cofki”, wiosenne roztopy oraz występowanie ulewnych deszczów w ciągu roku.

1.5.2. ZAGROŻENIA DZIAŁALNOŚCIĄ CZŁOWIEKA

Do głównych zagrożeń stanu środowiska spowodowanych działalnością człowieka należą:

  • zanieczyszczenie wód,
  • zanieczyszczenie atmosfery,
  • hałas,
  • zaśmiecanie ziemi odpadami i niewłaściwa gospodarka nimi,

oraz inne nadzwyczajne zagrożenia.

Zanieczyszczenia wód, znacznie przekraczające dopuszczalne normy, obserwuje się w większości rzek oraz zbiorników wodnych na terenie Szczecina. Mimo wyraźnie zaznaczającej się stałej poprawie jakości wód odrzańskich napływających do miasta, bardzo widoczne jest drastyczne pogorszenie jakości wód Odry Zachodniej w centrum miasta. Wody w tym rejonie są w wysokim stopniu obciążone związkami organicznymi i biogenicznymi oraz silnie skażone pod względem sanitarnym. Efektem odprowadzania zanieczyszczeń do Odry jest wzrost ich poziomu i eutrofizacji wód Roztoki Odrzańskiej i Zalewu Szczecińskiego spełniających rolę oczyszczalni ścieków Szczecina.
W 2006 roku z miasta odprowadzono 26 544 dam3 ścieków, w tym 10 238 dam3 oczyszczonych.
Niska jakość wód Regalicy i Płoni oraz wynoszone tymi rzekami duże ładunki związków organicznych i biogenicznych związków fosforu i azotu wpływają negatywnie na jakość wód jez. Dąbie, którego czystość znajduje się poniżej klasy III.
Wody jeziora Głębokiego pod względem fizyko-chemicznym zostały zakwalifikowane do III klasy czystości, co było spowodowane głównie silnym wiosennym zakwitem glonów. Natomiast wody jeziora Szmaragdowego odpowiadają II klasie czystości wód.
Zanieczyszczenia wód mogą być spowodowane różnymi czynnikami, lecz na terenie Szczecina są one spowodowane głównie działalnością człowieka. Zanieczyszczenia wód zagrażają egzystencji związanych z ich środowiskiem zwierząt, roślin oraz samemu człowiekowi. Obniżają wartość walorów rekreacyjnych, turystycznych i sportowych terenów wodnych i nadwodnych. W końcowym efekcie znacznie obniżają atrakcyjność turystyczną miasta, zmniejszają popyt turystyczny, a tym samym dochody mieszkańców działających w sferze szeroko pojętych usług turystycznych.

Na jakość powietrza na obszarze aglomeracji Szczecina wpływ mają lokalne źródła emisji: powierzchniowe, pochodzące ze źródeł punktowych (indywidualne ogrzewanie mieszkań) oraz ze źródeł liniowych (drogi będące źródłem zanieczyszczeń z transportu samochodowego), a także emisje transgraniczne (Niemcy) i z obszarów sąsiednich (powiat policki i gryfiński). W mieście występują obszary (m.in. rejon Bramy Portowej), gdzie przekraczane są wartości stężeń dopuszczalnych, głównie dwutlenku azotu. Szczecin należy do miast o dużej skali zagrożenia środowiska emisją zanieczyszczeń powietrza przez pyły i gazy emitowane z zakładów szczególnej uciążliwości i pod tym względem dominuje w województwie zachodniopomorskim.

Tabela Nr 1.1.
ZANIECZYSZCZENIA POWIETRZA W 2006 ROKU
miasto emisja
zanieczyszczeń
w tonach
zanieczyszczenia
zatrzymywane
w urządzeniach do redukcji w %
pyłowych gazowych pyłowe gazowe (bez CO2)
Szczecin 1 289 1 0 997 98,0 9,3
Koszalin 129  562 93,9 -
województwo zachodniopomorskie 5 622 48 244 98,8 44,6
Źródło: Powiaty w Polsce 2006,  Główny Urząd Statystyczny.

Podstawowe znaczenie dla czystości powietrza ma sektor energetyczny, ponieważ w ogólnej emisji zanieczyszczeń dominują pyły i gazy ze spalania paliw (dwutlenek siarki i azotu). Należy jednak podkreślić, że w tym sektorze zrealizowano także największe inwestycje proekologiczne.
W ostatnich latach na pogorszenie jakości powietrza znacznie wpływa transport (tendencja wzrostowa) i emisja niezorganizowana.
Emisja podstawowych zanieczyszczeń do powietrza ze źródeł punktowych w porównaniu z emisją w 2005 roku znacznie wzrosła, zwłaszcza w przypadku SO2 (100%) i NO2 (62%). Dla pozostałych zanieczyszczeń wzrost ten nie był aż tak znaczący, np. emisja pyłu wzrosła o 16 %. Wzrost emisji podstawowych zanieczyszczeń powietrza spowodowany był wyjątkowo długą i mroźną zimą, a co za tym idzie większym zapotrzebowaniem na ciepło w sezonie grzewczym.
Przekroczenie zanieczyszczeń powietrza w mieście nastąpiło na obszarze Śródmieścia, Pogodna, oraz terenach w prawobrzeżnej części miasta (osiedla: Majowe, Słoneczne, Zdroje).

Do głównych źródeł hałasu w środowisku miejskim należy komunikacja drogowa. Najbardziej uciążliwymi dla mieszkańców są główne ulice Szczecina i trasy wylotowe z miasta. Natomiast w rejonach zabudowy mieszkaniowej podlegających ochronie, najwyższe poziomy hałasu występują przy ulicach, na których torowisko tramwajowe nie jest wydzielone z jezdni. Wprawdzie ruch drogowy regulowany jest sygnalizacją świetlną ograniczającą średnią prędkość ruchu pojazdów samochodowych, niemniej w porze nocnej większość sygnalizatorów jest wyłączana, co sprzyja rozwijaniu przez pojazdy nadmiernej prędkości i powoduje podwyższoną emisję hałasu. Przyczyną dokuczliwego hałasu w mieście jest również ruch kolejowy na liniach przebiegających w pobliżu zabudowy mieszkaniowej.
Hałas powodowany działalnością gospodarczą najczęściej jest problemem o małym zasięgu, ale dla okolicznych mieszkańców bywa mocno uciążliwy.
W ostatnich latach, w związku z rozwojem turystyki, coraz częściej występują przekroczenia norm hałasu powstałego w wyniku prowadzenia działalności usługowej (w tym rozrywkowej) i handlowej.