Strona główna
 

9. DEMOGRAFIA

9.1. LICZBA I STRUKTURA LUDNOŚCI

Według stanu na 31.12.2005 r. ludność Szczecina liczyła 411 119 osób, co stanowiło 24% mieszkańców całego województwa zachodniopomorskiego i 1% ludności kraju. Przyrost liczby ludności Szczecina następował do końca 1994 roku. Rok 1995 zapoczątkował tendencje nieznacznego, lecz stałego obniżania się poziomu przyrostu naturalnego. Utrzymuje się tendencja spadku liczby ludności w wieku przedprodukcyjnym, przy jednoczesnym wzroście liczby mieszkańców w wieku produkcyjnym i poprodukcyjnym. Wskaźnik feminizacji wynosił 110,4. Przewaga kobiet występuje jedynie wśród mieszkańców powyżej 45. roku życia. Dzieci i młodzież to w większości mieszkańcy płci męskiej.

Tabela Nr 9.1.
SYTUACJA DEMOGRAFICZNA SZCZECINA



Do końca roku 1994 wzrost liczby mieszkańców Szczecina był wynikiem dodatniego przyrostu naturalnego i dodatniego salda migracji. Od początku 1995 roku do końca 2005 roku liczba ludności Szczecina obniżyła się o 7 037 osób, czego główną przyczyną był ujemny przyrost naturalny (liczba zgonów przewyższyła liczbę urodzeń).

Saldo migracji stałej, w 2005 roku zamknęło się wielkością + 58, w tym:
- saldo migracji wewnętrznej + 299,
- saldo migracji zewnętrznej - 241.

Analiza ruchu wędrówkowego wskazuje przemieszczenia ludności odbywające się poza miasto do większych ośrodków miejskich i na wieś.
Najwięcej emigruje osób z wykształceniem średnim i wyższym. Napływ migracyjny dotyczy w większości ludności z innych ośrodków miejskich, zwłaszcza ludzi młodych w wieku 25-29 lat. Przemieszczenia wewnątrz miasta polegają na odpływie mieszkańców Śródmieścia i osiedli ze starą zabudową do pozostałych dzielnic i osiedli.

Najliczniej zamieszkałymi dzielnicami Szczecina są Śródmieście i Zachód, z tego najwięcej mieszkańców zamieszkuje osiedla: Centrum, Niebuszewo-Bolinko, Turzyn, Pomorzany, Pogodno i Świerczewo. Średni wskaźnik gęstości zaludnienia dla całego miasta na koniec 2005 roku wynosił 1 366 osób na 1 km2.

Wykres Nr 9.1.
RUCH NATURALNY LUDNOŚCI SZCZECINA W LATACH 1990-2005

Wraz z obniżaniem się liczby ludności Szczecina następują niekorzystne zmiany w strukturze ludności wg wieku. Na koniec 2005 roku liczba ludności w wieku przedprodukcyjnym liczyła 68 060 osób, w wieku produkcyjnym - 274 249 osób, a w wieku poprodukcyjnym - 68810 osób. Struktura ludności wg grup ekonomicznych przedstawiała się następująco (30.06.2005 r.):


Szczecin, podobnie jak i województwo zachodniopomorskie, charakteryzuje się jednym z największych w Polsce odsetkiem ludności w wieku produkcyjnym.

Od 1995 roku liczba mieszkańców w wieku przedprodukcyjnym obniżyła się o 29%. Jednocześnie nastąpił wzrost liczby mieszkańców w wieku produkcyjnym o 4% (zwłaszcza w wieku produkcyjnym niemobilnym) oraz ludności w wieku poprodukcyjnym o 20%, na co niemały wpływ miało wydłużenie średniej długości życia, która w roku 2004 wynosiła w podregionie szczecińskim 78,5 lat dla kobiet (w Polsce - 79,2) i 70,3 lat dla mężczyzn (w Polsce - 70,7). Proces starzenia jest więc bardziej zaawansowany wśród kobiet. Udział kobiet w wieku powyżej 65 lat wynosił w 2004 roku 17%, mężczyzn zaś - 11,4%. Wskaźnik obciążenia demograficznego (liczba ludności w wieku przed- i poprodukcyjnym na 1000 osób w wieku produkcyjnym) wynosił w 2005 roku 499,1.

Tabela Nr 9.2.

Źródło: Miasta wojewódzkie - podstawowe dane statystyczne - nr 10/2005, GUS.

Dodatni przyrost naturalny wystąpił jedynie w pięciu miastach wojewódzkich. Szczecin jest jednym z pięciu dużych miast, gdzie spadek liczby ludności jest największy. Prawie we wszystkich miastach saldo migracji było ujemne. Wyjątek stanowią tu tylko: Warszawa, Kraków, Wrocław. W Szczecinie spadek liczby mieszkańców z przyczyn migracyjnych jest najniższy wśród miast, w których zjawisko wystąpiło. Spadkowe tendencje liczby ludności zarówno z przyczyn migracyjnych jak i z powodu ujemnego przyrostu naturalnego są charakterystyczne również dla kraju. W województwie zachodniopomorskim na koniec I półrocza 2005 roku odnotowano dodatni przyrost naturalny (300 osób).

Zmiany podstawowych zjawisk demograficznych w Szczecinie są analogiczne do przemian, jakie zostały zapoczątkowane w Polsce na początku lat dziewięćdziesiątych. Wiążą się one ze wzrostem średniego wieku i mniejszą skłonnością do zawierania małżeństw, spadkiem dzietności kobiet oraz zmianą wzorca płodności kobiet. Sytuację taką warunkują zmiany strukturalne (wycofywanie się Państwa oraz pracodawców ze świadczeń socjalnych, niekorzystna sytuacja na rynku pracy), kulturowe (spadek znaczenia wartości i norm: dążenie do samorealizacji, zmiana pozycji kobiety w rodzinie, konsumpcjonizm) oraz technologiczne (rewolucja informacyjna, podniesienie świadomości w zakresie regulacji urodzeń). Zmiany te, uwarunkowane mniejszą skłonnością do zawierania małżeństw, spadkiem liczby urodzeń, szybszym niż w innych miastach procesem starzenia się ludności, spowodowały powstanie w Szczecinie sytuacji zwanej depresją urodzeniową.

Długoterminowa prognoza demograficzna dla Szczecina wskazuje, że do roku 2030 ludność Szczecina obniży się do poziomu 335,6 tys. osób, tj. o ok. 80 tys. osób. Spadek liczby dzieci i młodzieży wymusi w konsekwencji konieczność kontynuowania zapoczątkowanego już procesu restrukturyzacji żłobków, przedszkoli i szkół. Z drugiej zaś strony wpłynie na wzrost bezrobocia wśród nauczycieli.

Funkcjonowanie na rynku pracy przedstawicieli dwóch wyżów demograficznych wpłynęło na wzrost rozmiarów bezrobocia. Natomiast wydłużenie średniej długości życia powoduje wzrost liczby ludzi starszych, co z kolei wpływa na zwiększenie potrzeb w zakresie służby zdrowia i opieki społecznej, rynku farmaceutycznego czy specjalistycznych usług dla tej grupy ludności. Z prognoz demograficznych wynika, że procesy te będą się pogłębiać. Pewne zmiany da się zauważyć za około 10 lat, kiedy wiek emerytalny osiągną roczniki wyżu demograficznego lat pięćdziesiątych. Z jednej strony nastąpi wówczas spadek bezrobocia, z drugiej jednak wzrost zapotrzebowania na świadczenia społeczne i zdrowotne.

 

   
Rozdział 9. (format PDF)
Liczba i struktura ludności

Sytuacja ekonomiczna ludności

Źródła informacji

 

   
        powrótgóra    
 

Urząd Miasta Szczecin, Plac Armii Krajowej 1, 70-456 Szczecin, tel. 091 42 45 819 fax: 091 42 45 820
e-mail: wsripm@um.szczecin.pl Internet: www.szczecin.pl Optymalizacja: MSIE 5.0, 1024x768 true color, ISO 8859-2.
Wszelkie prawa zastrzeżone © 2006 Urząd Miasta Szczecin.