PLAC TOBRUCKI (42)

Przechodzimy na okazały plac Tobrucki. Dominującym elementem placu jest pomnik-fontanna z kotwicą. Powstał on jako studnia-fontanna w 1898 r., a projektantem był prof. Ludwig Manzel.

Początkowo w stylizowanej łodzi Gryfitów stała kobieca postać Sediny, uosabiająca sławne portowe, hanzeatyckie miasto Szczecin i jego dumne świadome mieszczaństwo. Sedina ubrana w długie, luźne szaty prawą rękę opierała na kotwicy, lewą natomiast przytrzymywała bom z żaglem oparty na jej lewym ramieniu. W dziobowej części siedział mitologiczny syn Zeusa i tytanki Mai - Hermes, opiekun handlu, kupców i... złodziei. Po obu stronach łodzi dwaj tytani pchający z mozołem łódź do przodu. Wokół zaś ustawiono morskie potwory. W dolnej części fontanny kaskadowo spływała woda między wodną i błotną roślinnością.

Pomnik Sediny zdemontowano, by uchronić go przed bombardowaniami, i umieszczono przypuszczalnie w piwnicach Ratusza. Po zakończeniu działań wojennych przepadł bez wieści. Po wojnie na cokole ustawiono kotwicę.

Rosną tutaj cztery cisy pospolite w odmianie krótkoigielnej (Taxus baccata Adpressa), należące do najwyższych w Polsce (5,5 m wys.). Obok pomnika rosną krzewy budlei skrętnolistnej (Buddleia alternifolia), zwanej omżynem. Ojczyzną ich są Chiny. Dalej dwa potężne orzechy czarne (Juglans nigra), cztery dęby szypułkowe (Quercus robur), dwa buki zwyczajne w odmianie czerwonolistnej (Fagus silvatica Atropunicea), lipa szerokolistna (Tilia platyphyllos), klon srebrzysty (Acer saccharinum) i klon polny (Acer campestre).

Za jezdnią stoi zabytkowy gmach Książnicy Pomorskiej im. Stanisława Staszica. Zbudowano go dla gimnazjum w 1869 r. Okazał się jednak za ciasny i po wybudowaniu w 1903 r. nowego gimnazjum przy al. Piastów ten przeznaczono na bibliotekę. W górnej części elewacji herby miasta.

Nieco powyżej gmachu biblioteki - 3 maja 1879 r. oddano do użytku synagogę mieszczącą 900 mężczyzn i 150 kobiet. Zbudowano ją wg proj. Karla Kruhla. Kamień węgielny położono 2 września 1875 r. Została spalona przez hitlerowców podczas "kryształowej nocy" 9/10 listopada 1938 r.

Obok gmachu biblioteki przy ul. Rybackiej stoi okazały gmach Rektoratu Pomorskiej Akademii Medycznej, z wieżą liczącą 68 m wysokości. Neorenesansowy gmach zbudowano w latach 1900-1902 dla Miejskiej Kasy Oszczędności (proj. Wilhelm Meyer-Schwartau).

W 1302 r. w miejscu tym stał dwór opata klasztoru cystersów z Kołbacza. W 1462 r. wzmiankuje się budowę wysokiej wieży za podwórzem opackim przy przebiegających tędy murach obronnych. Po reformacji (po 1534 r.) dwór opata przeszedł na własność książąt szczecińskich, którzy przeznaczyli go na kancelarię krajową. W 1604 r. kancelarię przeniesiono na pl. Mariacki.

W latach 1726-1728 na miejscu średniowiecznego podwórza opata postawiono ryglowy magazyn prowiantowy, a od 1804 r. murowany (stąd dawna nazwa ulicy Magazynowa). Magazyn ten zburzono w 1899 r. Tędy prowadziło przejście do murów obronnych.

Było to już ostatnie miejsce na wyznaczonym szlaku. Z placu Tobruckiego udajemy się w kierunku dworca i kończymy wycieczkę.

Zapraszamy jednak do pozostania w naszym mieście. W Szczecinie i okolicach jest jeszcze wiele miejsc wartych obejrzenia.