MUZEUM NARODOWE I KLUB 13 MUZ (30)

Naprzeciwko ówczesnego pałacu narożnego stoi kompleks klasycystycznych gmachów z XVIII w. - składa się z dwóch budowli połączonych ze sobą w końcu XIX w. W jednej części mieści się Galeria Współczesna Muzeum Narodowego, a w drugiej Klub 13 Muz i restauracja "Pod Muzami".

W miejscu tym przed 1721 r. stała łaźnia mariacka i dom rektora. Galeria stanowi człon kompleksu gmachów stojących w pocz. XVIII w. na miejscu tzw. beczki solnej. Nazwa pochodziła stąd, że wspomniane budynki przylegały do murów obronnych, na których umieszczone było działo przypominające beczkę na sól.

Dom narożny należał w 1722 r. do Andreasa Brehmera. W 1777 r. odsprzedany został tajnemu radcy von Borck, a w 1784 kupcowi Toussaint. Wdowa po nim sprzedała gmach władzom wojskowym, które urządziły w nim siedzibę Generalnej Komendy Szczecina. Sąsiednie budowle należały od 1728 r. do Królewskiego Urzędu Poczt. Po przeniesieniu poczty na ul. Dworcową budynki te przejęła w 1887 r. Generalna Komendantura. Po przebudowie w latach 1887-1889 wg proj. inspektora budowlanego Zeidlera powstał jednolity kompleks gmachów służący do zakończenia ostatniej wojny władzom wojskowym. W 1958 r. władze miejskie przekazały odbudowane pomieszczenia instytucjom kulturalnym i redakcji tygodnika "Jantar". Urządzono tu bibliotekę i czytelnię.

W nadprożach okien drugiego piętra umieszczono głowy współczesnych szczecinian zasłużonych dla kultury: profesora Władysława Filipowiaka - dyrektora Muzeum Narodowego, Janiny Kosińskiej - plastyczki, Jana Papugi - nieżyjącego literata, Stefana Kwileckiego - konserwatora zabytków, Zofii Fafius - historyka sztuki, Bogdana Skłodowskiego - architekta i Józefa Barana (Bareckiego) - dawnego redaktora Głosu Szczecińskiego.

Po zwiedzeniu muzeów przechodzimy na pl. Żołnierza Polskiego. U wylotu ul. Staromłyńskiej od 1268 r. stała Brama Młyńska. W 1471 r. dobudowano do niej przedbramia (basteje). Za bramą 19 sierpnia 1620 r. spalono zwłoki Sydonii Borkówny posądzonej o czary. O zmierzchu można w tej okolicy ujrzeć latającą srokę. Jest to podobno dusza Sydonii.

Bramę z bastejami zburzono w trakcie budowy obwarowań nowożytnych (1724-1740). W tym okresie podjęto formowanie placu. Początkowo przyjął nazwę Plac Parad, później Biały Plac Parad. Liczył 50 m szerokości. Na nim odbywały się ćwiczenia musztry i parady wojskowe. Po odsłonięciu 10 października 1793 r. pomnika króla Fryderyka II Wielkiego zmieniono nazwę placu na Plac Królewski.

Pomnik monarchy zaprojektował Gottfried Schadow (postać króla o wys. 2,5 m z białego kararyjskiego marmuru, cokół z czarnego marmuru). Był to pierwszy pomnik tego króla w państwie pruskim. Jego kopię przekazano do Ameryki. Z powodu zdarzających się profanacji pomnika "Starego Fritza", jak nazywali go szczecinianie, w jego pobliżu ustawiono posterunek wojskowy. Mimo pilnowania zdarzyło się, że zniszczone zostało żelazne ogrodzenie.

W 1877 r. marmurową statuę króla przeniesiono do holu gmachu Sejmu Stanów Pomorskich, a na jej miejsce ustawiono brązowy odlew postaci monarchy, wykonany przez Gladenbecka z Berlina. Ubiór króla stanowił mundur wojskowy, płaszcz gronostajowy i kapelusz z pióropuszem. W lewej ręce trzymał buławę, prawą oparty był na mieczu. Ostrze miecza opierało się na dwóch książkach: "Artes Pacis et Belli" (Sztuka pokoju i wojny) i "Corpus Iuris Fridericiani". Na cokole znajdował się napis: "Friderico II Pomeranie MDCCXCIII" (1793).