MUZEUM NARODOWE (14)

Budynek Muzeum Narodowego powstał jako trzeci w kolejności zabudowy tarasów (proj. Wilhelm Meyer-Schwartau). Gmach zbudowany został na planie litery "E".

Otwarcia muzeum dokonano 23 czerwca 1913 r. Jego pierwszym dyrektorem został dr Ritzlow. W piwnicach i w dwóch narożnych pomieszczeniach parteru umieszczono zbiory archeologiczne. W podziemiach znajdowała się egzotyczna diorama z wypchanym nosorożcem w tle afrykańskiego buszu. Kultura i sztuka prezentowane były na parterze wokół klatki schodowej. Monety eksponowano w środkowej części skrzydła północnego. Do cenniejszych zbiorów należał pomnik Colleoniego dłuta Veroccia i "Mojżesz" Michała Anioła. W muzeum znajdowały się modele okrętów i statków wyprodukowanych przez stocznie szczecińskie.

W latach 1934-1939 kustoszem muzeum był Otto Holtze, a po jego śmierci Friedrich Endell. Zbiory muzeum zostały wywiezione 21 marca 1945 r. do zamku Coburg w Niemczech. Po wojnie otwarcia pierwszego w Polsce Muzeum Morskiego dokonano w tym gmachu 29 czerwca 1948 r. W 1950 r. zlikwidowano Muzeum Morskie, a zbiory trafiły do Muzeum Miejskiego. Antyczna kolekcja zbioru rodziny Dohrnów i konny posąg Colleoniego zostały przekazane do Warszawy.

W 1970 r. w Szczecinie powołano Muzeum Narodowe.

Obecnie na parterze w skrzydle południowym prezentowane są zbiory archeologiczne z pradziejów Pomorza do wczesnego średniowiecza, czyli do ustabilizowania się osadnictwa słowiańskiego na tych ziemiach. Za klatką schodową i pod świetlikiem znajdują się zbiory ze słowiańskiej przeszłości Pomorza. W skrzydle północnym prezentowane są dzieje żeglugi bałtyckiej i Polska na morzu w dwudziestoleciu międzywojennym.

Na I piętrze w skrzydle południowym znajdują się zbiory pochodzące z wypraw szczecińskich archeologów do Afryki, a wyżej z Ameryki Południowej i Polinezji. W ostatnich latach powstała ekspozycja azjatycka.

W skrzydle północnym prezentowane są wystawy okresowe, m.in. malarstwo marynistyczne. Na wyższych piętrach znajduje się siedziba Teatru Współczesnego.

W kasie muzeum można kupić atrakcyjne pamiątki i wydawnictwa.

Po zwiedzeniu ekspozycji muzealnych warto obejrzeć elewacje gmachu. Od strony południowej ryzalitu relief, wykonany przez rzeźbiarza Rendorffera, przedstawiający na tle drzew oliwnych i łuku triumfalnego muzy rzeźby, grafiki i malarstwa. Reprezentowały one główne działy pierwotnego muzeum, tj:

• muza z posągiem greckiej bogini Ateny symbolizuje kolekcje kopii i oryginałów rzeźb antycznych ze zbioru rodziny Dohrnów,
• muza trzymająca rylec i rulon symbolizuje grafiki ze zbiorów H. Stoltingera,
• muza z pędzlem i paletą symbolizuje galerię malarstwa pochodzącą z darowizn społecznych.

Do ostatniej wojny umieszczony był tu niemiecki napis, który można przetłumaczyć:

Ten gmach ufundowali szczecińscy obywatele naukom i sztukom pięknym.

Od strony północnej ryzalitu herb Szczecina z 1660 r. w otoczeniu dwóch lwów szwedzkich i ze szwedzką koroną. Podobny herb wykonany metodą sgrafitto znajduje się na ścianie zachodniej gmachu.

Na frontowej części ryzalitu widoczne są alegorie czterech epok historii sztuki z najwspanialszymi budowlami z tych epok.

• Medalion od lewej strony, wsparty na zoomorficznym kapitelu perskim wg wzoru z Persepolis, reprezentuje kulturę egipską i mezopotamską. W medalionie, spiętym kluczem z maską mumii faraona, znajduje się piramida Cheopsa ze Sfinksem. Obok muza trzymająca statuetkę faraona.
• Drugi medalion, spięty kluczem z głową meduzy, reprezentuje sztukę grecką i rzymską. W środku znajduje się ateński Panteon, wsparty na jońskim kapitelu. W dłoni muzy kultury greckiej znajduje się przypuszczalnie statuetka bogini Ateny, a w dłoni muzy kultury rzymskiej figurka Cezara.
• Kolejny medalion reprezentuje kulturę średniowieczną. Jest on spięty kluczem z głową anioła. W jego wnętrzu katedra w Kolonii. Medalion ten umieszczony jest na tle plecionki romańskiej i zoomorficznego wczesnogotyckiego kapitelu. Przypuszczalnie jedna z muz przypomina wczesnogotycką rzeźbę Uty z Bambergu, druga natomiast późnogotyckie uczesanie. W ich dłoniach figurki świętych.
• Ostatni medalion, od strony północnej, reprezentuje sztukę włoskiego renesansu. Jest on spięty kluczem z teatralną maską. W jego wnętrzu renesansowa bazylika św. Piotra w Rzymie. Muza trzyma figurkę Mojżesza.

Pozostała jeszcze do odwiedzenia plenerowa ekspozycja muzeum od strony pl. Mickiewicza.

Następnie zwiedzamy platformę z pawilonami, poniżej gmachu muzeum.

Schodzimy w kierunku rzeźby z 1913 r. Ludwiga Manzla przedstawiającej walkę mitycznego Herkulesa z Centaurem. Na zewnętrznym wieńcu platformy znajdują się herby polskich miast nadmorskich. Poniżej platformy fontanna. Po jej obu stronach rzeźby Jana z Kolna i Jana Wyszaka.